Humane wetenschappen
Hoofdstuk 1: Waarom pyschologie?
Biomedisch model
Ontstaan in 16de – 17de eeuw, impliceert scheiding lichaam en geest
Ziekte wordt gereduceerd tot een probleem in biologische processen
Gezondheid is een toestand die zich kenmerkt door de afwezigheid van
ziekten of aandoeningen
Negeert invloed psychologische en sociale factoren op ontstaan en
onderhouden ziekte
Stelt aandoening centraal en niet de patiënt
Zorgde voor standaardisatie van diagnotische en therapeutische procedures
Succesvol in de bestrijding van tal
Van infectieziekten, waar vaak een directe relatie is tussen ziektebron en
ziekte
Zoekt contrecte oorzaken in het lichaam en niet in de geest
Onstaan van de eerste rug- en nekscholen als ook de perfecte houding
Johan Vlaeyen: fear-avoidance model. Het vermijden of schrik hebben van een
bepaald beweging, maar kan meer pijn en klachten veroorzaken.
Treat the man, not the scan!
Biopsychosociaal model
= Holistische visie (lichaam en geest als één geheel)
Patiënt centraal
Erkenning van lichaam en geest apart, maar als geheel gezien
Integratie kennis uit:
Biologie
Psychologie
Sociologie
Psychosomatiek
Sociale psychologie
Sociobiologie
Biologische psychologie
Psychofysiologie
,MDBB-model
= meerdimensionaal belasting en belastbaarheids model
Ontstaan in de eind jaren 80
Biomedisch model + psychosociale model
Lokaal Algemeen
Belasting Te laag/ normaal/ te hoog Te laag/ normaal/ te hoog
Belastbaarheid Voldoende/ onvoldoende Voldoende/ onvoldoende
ICF model
Descartes, 17de eeuw, ging voor het eerst pijn proberen uit te leggen.
Rechtstreekse verbindingen tussen hersenen en de waarneming van pijn.
Pijnmodel van Loeser (Chapman en Loeser, 1989)
Model van Van Houdenhove (2001)
,De toepassing in de kinesitherapie
Evaluatie -> werkdiagnose -> doelstelling -> behandeling
Klinisch redeneren
Herkennen van verbanden en identificeren van wat klinisch relevant is
1. Cognities: (gele vlag)
o Somatisatie
o Katastroferen (=hulpeloosheid + piekeren+ uitvergroten)
o Hypervigilantie
o Fear-advoidance of kinesiofobie (vermijden van activiteiten)
o Ziektepercepties
o Acceptatie (niet-aanvaarden van gezondheidsprobleem)
o Zelf-effectiviteit (vetrouwen in het proces, verbetering zien)
Somatisatie: neiging om lichamelijke ongemakken en klachten te ervaren, te
rapporteren en er medische hulp voor te zoeken, maar die niet door het bestaan van
organische aandoening kunnen worden verklaard
Katastroferen: overdreven negatieve gedachten of verwachtigen over pijn en het
piekeren over majeure negatieve gevolgen; uitvergroten van de klachten en gevolgen
(johan vlaeyen)
Hypervigilantie: overmatige aandacht voor lichamelijke situaties
Ziektepercepties: etiologie van de pijn, verwachtingen betreffende diagnostiek,
verwachtingen over de behandeling of het verloop
, 2. Gedrag: (gele vlag)
o Vermijdingsgedrag
o Persistentiegedrag
o Afspraken afzeggen
o Gebruik van hulpmiddelen en medicatie
o Passieve houding terugkeer naar werk
3. Sociaal-maatschappelijk: (gele vlag)
o Overbeschermende familie
o Sociale steun
o Geen financiële stimulans terugkeer werk
o Schadeclaims en -geschillen
o Conflict werk
4. Emotioneel: (gele vlag)
o Stress vb. fight or flight
o Sociale angst
o Bewegingsangst
o Depressieve gedachten
o Irritatie
o Nutteloos voelen
o Life event
Stress respons
o Hartslag omhoog
o Bloeddruk omhoog
o Zweten
o Sperspanning
o Energievrijgave
o Vertering valt stil
…… = functioneel
Een gezonde stressrespons is onder basale omstandigheden in rust en is
kortdurend.
Hoofdstuk 1: Waarom pyschologie?
Biomedisch model
Ontstaan in 16de – 17de eeuw, impliceert scheiding lichaam en geest
Ziekte wordt gereduceerd tot een probleem in biologische processen
Gezondheid is een toestand die zich kenmerkt door de afwezigheid van
ziekten of aandoeningen
Negeert invloed psychologische en sociale factoren op ontstaan en
onderhouden ziekte
Stelt aandoening centraal en niet de patiënt
Zorgde voor standaardisatie van diagnotische en therapeutische procedures
Succesvol in de bestrijding van tal
Van infectieziekten, waar vaak een directe relatie is tussen ziektebron en
ziekte
Zoekt contrecte oorzaken in het lichaam en niet in de geest
Onstaan van de eerste rug- en nekscholen als ook de perfecte houding
Johan Vlaeyen: fear-avoidance model. Het vermijden of schrik hebben van een
bepaald beweging, maar kan meer pijn en klachten veroorzaken.
Treat the man, not the scan!
Biopsychosociaal model
= Holistische visie (lichaam en geest als één geheel)
Patiënt centraal
Erkenning van lichaam en geest apart, maar als geheel gezien
Integratie kennis uit:
Biologie
Psychologie
Sociologie
Psychosomatiek
Sociale psychologie
Sociobiologie
Biologische psychologie
Psychofysiologie
,MDBB-model
= meerdimensionaal belasting en belastbaarheids model
Ontstaan in de eind jaren 80
Biomedisch model + psychosociale model
Lokaal Algemeen
Belasting Te laag/ normaal/ te hoog Te laag/ normaal/ te hoog
Belastbaarheid Voldoende/ onvoldoende Voldoende/ onvoldoende
ICF model
Descartes, 17de eeuw, ging voor het eerst pijn proberen uit te leggen.
Rechtstreekse verbindingen tussen hersenen en de waarneming van pijn.
Pijnmodel van Loeser (Chapman en Loeser, 1989)
Model van Van Houdenhove (2001)
,De toepassing in de kinesitherapie
Evaluatie -> werkdiagnose -> doelstelling -> behandeling
Klinisch redeneren
Herkennen van verbanden en identificeren van wat klinisch relevant is
1. Cognities: (gele vlag)
o Somatisatie
o Katastroferen (=hulpeloosheid + piekeren+ uitvergroten)
o Hypervigilantie
o Fear-advoidance of kinesiofobie (vermijden van activiteiten)
o Ziektepercepties
o Acceptatie (niet-aanvaarden van gezondheidsprobleem)
o Zelf-effectiviteit (vetrouwen in het proces, verbetering zien)
Somatisatie: neiging om lichamelijke ongemakken en klachten te ervaren, te
rapporteren en er medische hulp voor te zoeken, maar die niet door het bestaan van
organische aandoening kunnen worden verklaard
Katastroferen: overdreven negatieve gedachten of verwachtigen over pijn en het
piekeren over majeure negatieve gevolgen; uitvergroten van de klachten en gevolgen
(johan vlaeyen)
Hypervigilantie: overmatige aandacht voor lichamelijke situaties
Ziektepercepties: etiologie van de pijn, verwachtingen betreffende diagnostiek,
verwachtingen over de behandeling of het verloop
, 2. Gedrag: (gele vlag)
o Vermijdingsgedrag
o Persistentiegedrag
o Afspraken afzeggen
o Gebruik van hulpmiddelen en medicatie
o Passieve houding terugkeer naar werk
3. Sociaal-maatschappelijk: (gele vlag)
o Overbeschermende familie
o Sociale steun
o Geen financiële stimulans terugkeer werk
o Schadeclaims en -geschillen
o Conflict werk
4. Emotioneel: (gele vlag)
o Stress vb. fight or flight
o Sociale angst
o Bewegingsangst
o Depressieve gedachten
o Irritatie
o Nutteloos voelen
o Life event
Stress respons
o Hartslag omhoog
o Bloeddruk omhoog
o Zweten
o Sperspanning
o Energievrijgave
o Vertering valt stil
…… = functioneel
Een gezonde stressrespons is onder basale omstandigheden in rust en is
kortdurend.
