Methodologie
methodologie
1. Cure
Sommige zorgverleners bieden zorg aan die gericht is op onderzoeken, diagnosticeren en behandelen van een ziekte of aandoening met
de bedoeling om tot genezing te komen. Deze zorg wordt de curatieve zorg of kortweg 'cure' genoemd. Het richt zowel op fysiek als
psychisch herstel of verbetering.
Onder de curatieve zorg valt onder andere de eerstelijnszorg.
2. Care
Gezondheidszorg die eerder gericht is op langdurig verzorging en revalidatie, het voorkomen van beperkingen en complicaties van
ziekten of aandoeningen.
3. Gezondheidsbevordering
Naast de cure en de care is er ook de sector 'gezondheidsbevordering'. Hieronder verstaan wij niet enkel de ziektepreventie, maar ook de
gezondheidspromotie en de gezondheidsbescherming.
3.1) Ziektepreventie
Ziektepreventie of het voorkomen van een ziekte of aandoening.
Primaire preventie:
Heeft als doel een specifieke gezondheidsprobleem of een specifieke aandoening te voorkomen. Voorbeelden van activiteiten zijn:
vaccineren, gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting.
Secundaire preventie:
Gaat uit van de aanwezigheid van een predisponerende conditie met andere woorden, men vermoedt dat de persoon in kwestie een
aanleg heeft om een bepaalde ziekte of aandoening te ontwikkelen. Door vroegtijdige opsporing en tijdig ingrijpen, kan men de
aandoening of ziekte verhinderen of de gevolgen ervan proberen te beperken.
Tertiaire preventie:
Is er al sprake van een ziekte of stoornis. Het doel van de tertiaire preventie is om de gevolgen van de ziekte, aandoening of stoornis te
beperken.
3.2) Gezondheidspromotie
Wanneer men probeert de gezondheidstoestand van een groep mensen te verbeteren zonder individuele benadering, spreekt men van
gezondheidspromotie.
Heel wat instanties trachten informatie te geven over wat gezond en ongezond gedrag inhoudt. Gezondheidspromotie probeert aan
gedragsbeïnvloeding te doen.
Voorlichtingscampagnes kunnen zich richten op individuen of groepen; ze kunnen een algemeen publiek aanspreken of een specifieke
doelgroep.
3.3) Gezondheidsbescherming
Gezondheidsbescherming of het beschermen van individuen tegen schadelijke invloeden wordt vooral gerealiseerd. De wet- en
regelgeving met betrekking tot de verbetering van de arbeidsomstandigheden en de controles uitgevoerd door de voedings- en milieu-
inspectie.
, 4. Toegankelijkheid van de zorg: nulde-, eerste-, tweede
en derdelijnszorg
Dit principe heet echelonnering. Hiermee verwijst men naar de toegankelijkheid van de zorg.
4.1) Nuldelijnszorg
De nuldelijnszorg is de zorg die verleend wordt voordat mensen gezondheidsklachten of een hulpvraag hebben. We denken hierbij aan de
preventieve zorg geboden door de consultatiebureaus van 'Kind & Gezin' en de artsen en verpleegkundigen verbonden aan de Centra
voor Leerlingenbegleiding (CLB). Daarnaast wordt ook de zorg die door vrijwilligers en mantelzorgers gegeven wordt tot zorg op de
nuldelijn gerekend. (Zie p.25 'Mantelverzorgers')
4.2) Eerstelijnszorg
Eerstelijnszorg is zorg die direct toegankelijk is. De zorg binnen de eerste lijn wordt aan huis of in de directe omgeving van de patiënt
verstrekt. In de eerste lijn of op het eerste echelon werken professionals die breed opgeleid zijn: de huisarts, de vroedvrouw, de
kinesitherapeut...
4.3) Tweedelijnszorg
Wanneer gezondheidsproblemen meer expertise vereisen, zal de patiënt doorverwezen worden naar de tweede lijn (een geneesheer-
specialist, een algemeen ziekenhuis, een psychiatrisch ziekenhuis...) waar specialistische zorg geboden wordt. Vaak komt het dan tot een
opname.
4.4) Derdelijnszorg
Op de derde lijn bevinden zich de universitaire ziekenhuizen. Deze ziekenhuizen bieden minstens dezelfde dienstverlening als een
algemeen ziekenhuis. Daarnaast behandelt een universitair ziekenhuis ook ziektes en aandoeningen die een heel gespecialiseerde
behandeling vereisen.
5. Organisatie van de zorg
5.1) Intramurale zorg of residentiële zorg
Dit is de zorg die verleend wordt binnen de muren van een zorginstelling. De zorgvrager wordt (gedurende meer dan 24u). Opgenomen in
een ziekenhuis, een woonzorgcentrum of een zorginstelling voor personene met een beperking. Kenmerkend voor het werk van de
zorgverlener binnen de intramurale zorg is de multidisciplinaire samenwerking. Om vanuit een behandelplan te kunnen werken, is
frequent overleg tussen de verschillende behandelaars noodzakkelijk. Dit vindt vaak plaats tijdens een multidsciplinair overleg (MOD) al
dan niet in aanwezigheid van de cliënt.
5.2) Ziekenhuizen
Ziekenhuizen zijn voorzieningen voor gezondheidszorg waar patiënten terecht kunnen voor medische-specialistische behandelingen of
onderzoeken en waar patiënten worden opgenomen en kunnen verblijven. Bij de ziekenhuizen bestaat er een onderscheid tussen
algemene psychiatrische en categorale (revalidatie en geriatrische) ziekenhuizen.
Algemeen ziekenhuis is de term die wordt gebruikt voor alle niet-psychiatrische ziekenhuizen, dus ook voor universitaire ziekenhuizen
en 'categorale' ziekenhuizen. Een algemeen (basis)ziekenhuis heeft een erkenning voor minstens 150 ziekenhuisbedden en moet
minemaal beschikken over een dienst voor chirurgische diagnose en behandeling en een dienst inwendige geneeskunde.
Psychiatrische ziekenhuizen geven behandeling en verzorging aan patiënten met ernstig psyhische problemen. De ziekenhuizen
beschikken daarvoor over gespecialiseerde afdelingen. Een interdisciplinair team zoekt naar de meest geschikte therapie om de patiënt
te helpen.
Categorale ziekenhuizen zijn vaak kleinere ziekenhuizen die zich toespitsen op de zorg van een specifiek doelgroep. In de categorale
ziekenhuizen krijgen bepaalde doelgroepen gespecialiseerde, geïsoleerde of langdurige gezondheidszorg. Het zijn kleinere ziekenhuizen
gericht op revalidatie, al dan niet in combinatie met de zorg voor ouderen.
methodologie
1. Cure
Sommige zorgverleners bieden zorg aan die gericht is op onderzoeken, diagnosticeren en behandelen van een ziekte of aandoening met
de bedoeling om tot genezing te komen. Deze zorg wordt de curatieve zorg of kortweg 'cure' genoemd. Het richt zowel op fysiek als
psychisch herstel of verbetering.
Onder de curatieve zorg valt onder andere de eerstelijnszorg.
2. Care
Gezondheidszorg die eerder gericht is op langdurig verzorging en revalidatie, het voorkomen van beperkingen en complicaties van
ziekten of aandoeningen.
3. Gezondheidsbevordering
Naast de cure en de care is er ook de sector 'gezondheidsbevordering'. Hieronder verstaan wij niet enkel de ziektepreventie, maar ook de
gezondheidspromotie en de gezondheidsbescherming.
3.1) Ziektepreventie
Ziektepreventie of het voorkomen van een ziekte of aandoening.
Primaire preventie:
Heeft als doel een specifieke gezondheidsprobleem of een specifieke aandoening te voorkomen. Voorbeelden van activiteiten zijn:
vaccineren, gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting.
Secundaire preventie:
Gaat uit van de aanwezigheid van een predisponerende conditie met andere woorden, men vermoedt dat de persoon in kwestie een
aanleg heeft om een bepaalde ziekte of aandoening te ontwikkelen. Door vroegtijdige opsporing en tijdig ingrijpen, kan men de
aandoening of ziekte verhinderen of de gevolgen ervan proberen te beperken.
Tertiaire preventie:
Is er al sprake van een ziekte of stoornis. Het doel van de tertiaire preventie is om de gevolgen van de ziekte, aandoening of stoornis te
beperken.
3.2) Gezondheidspromotie
Wanneer men probeert de gezondheidstoestand van een groep mensen te verbeteren zonder individuele benadering, spreekt men van
gezondheidspromotie.
Heel wat instanties trachten informatie te geven over wat gezond en ongezond gedrag inhoudt. Gezondheidspromotie probeert aan
gedragsbeïnvloeding te doen.
Voorlichtingscampagnes kunnen zich richten op individuen of groepen; ze kunnen een algemeen publiek aanspreken of een specifieke
doelgroep.
3.3) Gezondheidsbescherming
Gezondheidsbescherming of het beschermen van individuen tegen schadelijke invloeden wordt vooral gerealiseerd. De wet- en
regelgeving met betrekking tot de verbetering van de arbeidsomstandigheden en de controles uitgevoerd door de voedings- en milieu-
inspectie.
, 4. Toegankelijkheid van de zorg: nulde-, eerste-, tweede
en derdelijnszorg
Dit principe heet echelonnering. Hiermee verwijst men naar de toegankelijkheid van de zorg.
4.1) Nuldelijnszorg
De nuldelijnszorg is de zorg die verleend wordt voordat mensen gezondheidsklachten of een hulpvraag hebben. We denken hierbij aan de
preventieve zorg geboden door de consultatiebureaus van 'Kind & Gezin' en de artsen en verpleegkundigen verbonden aan de Centra
voor Leerlingenbegleiding (CLB). Daarnaast wordt ook de zorg die door vrijwilligers en mantelzorgers gegeven wordt tot zorg op de
nuldelijn gerekend. (Zie p.25 'Mantelverzorgers')
4.2) Eerstelijnszorg
Eerstelijnszorg is zorg die direct toegankelijk is. De zorg binnen de eerste lijn wordt aan huis of in de directe omgeving van de patiënt
verstrekt. In de eerste lijn of op het eerste echelon werken professionals die breed opgeleid zijn: de huisarts, de vroedvrouw, de
kinesitherapeut...
4.3) Tweedelijnszorg
Wanneer gezondheidsproblemen meer expertise vereisen, zal de patiënt doorverwezen worden naar de tweede lijn (een geneesheer-
specialist, een algemeen ziekenhuis, een psychiatrisch ziekenhuis...) waar specialistische zorg geboden wordt. Vaak komt het dan tot een
opname.
4.4) Derdelijnszorg
Op de derde lijn bevinden zich de universitaire ziekenhuizen. Deze ziekenhuizen bieden minstens dezelfde dienstverlening als een
algemeen ziekenhuis. Daarnaast behandelt een universitair ziekenhuis ook ziektes en aandoeningen die een heel gespecialiseerde
behandeling vereisen.
5. Organisatie van de zorg
5.1) Intramurale zorg of residentiële zorg
Dit is de zorg die verleend wordt binnen de muren van een zorginstelling. De zorgvrager wordt (gedurende meer dan 24u). Opgenomen in
een ziekenhuis, een woonzorgcentrum of een zorginstelling voor personene met een beperking. Kenmerkend voor het werk van de
zorgverlener binnen de intramurale zorg is de multidisciplinaire samenwerking. Om vanuit een behandelplan te kunnen werken, is
frequent overleg tussen de verschillende behandelaars noodzakkelijk. Dit vindt vaak plaats tijdens een multidsciplinair overleg (MOD) al
dan niet in aanwezigheid van de cliënt.
5.2) Ziekenhuizen
Ziekenhuizen zijn voorzieningen voor gezondheidszorg waar patiënten terecht kunnen voor medische-specialistische behandelingen of
onderzoeken en waar patiënten worden opgenomen en kunnen verblijven. Bij de ziekenhuizen bestaat er een onderscheid tussen
algemene psychiatrische en categorale (revalidatie en geriatrische) ziekenhuizen.
Algemeen ziekenhuis is de term die wordt gebruikt voor alle niet-psychiatrische ziekenhuizen, dus ook voor universitaire ziekenhuizen
en 'categorale' ziekenhuizen. Een algemeen (basis)ziekenhuis heeft een erkenning voor minstens 150 ziekenhuisbedden en moet
minemaal beschikken over een dienst voor chirurgische diagnose en behandeling en een dienst inwendige geneeskunde.
Psychiatrische ziekenhuizen geven behandeling en verzorging aan patiënten met ernstig psyhische problemen. De ziekenhuizen
beschikken daarvoor over gespecialiseerde afdelingen. Een interdisciplinair team zoekt naar de meest geschikte therapie om de patiënt
te helpen.
Categorale ziekenhuizen zijn vaak kleinere ziekenhuizen die zich toespitsen op de zorg van een specifiek doelgroep. In de categorale
ziekenhuizen krijgen bepaalde doelgroepen gespecialiseerde, geïsoleerde of langdurige gezondheidszorg. Het zijn kleinere ziekenhuizen
gericht op revalidatie, al dan niet in combinatie met de zorg voor ouderen.
