SAMENVATTING PATHOLOGIE KRAAMBED KIND VERLOSKUNDE
Bronnen: Prins (2019), de Beaufort (2007). Stukken/PowerPoints van de opleiding verloskunde jaar 2.
DE EERSTE ADEMHALING
Het verdwijnen van vocht uit de longblaasjes duurt een halve tot 1 seconde na de geboorte. Dit proces
verloopt trager bij een sectio zonder weeën. Bij een sectio is de kans op een wet-lung dus ook groter.
Prikkels voor de eerste ademhaling:
• De geboorte
• Overschot aan CO2
• Afnavelen
• Lichamelijke prikkeling
• Afkoeling
HET LICHAMELIJK ONDERZOEK
HUID
Je kijkt naar:
• De kleur
o Rood → teken van polycythemie (bijvoorbeeld door TTS bij een tweeling, er is dan een
hoog Hb). Kinderen met polycythemie hebben een grotere kans op icterus omdat ze
meer Hb hebben om af te breken. Bij deze kinderen is vaak zuurstofbehandeling nodig
omdat de verhouding Hb en HbF niet normaal is, er is teveel HbF.
o Bleek → komt door een te laag Hb. Belangrijkste oorzaak van een te laag Hb is
bloedverlies (bijvoorbeeld door een solutio of TTS). Je ziet het ook bij kinderen met
asfyxie.
o Blauw → saturatie intra-uterien is 60-65%. Daarom zijn alle baby’s blauw. Pas na 10
minuten is de saturatie boven de 92%.
o Geel → icterus in de eerste 24 uur is pathologisch.
• Turgor en oedeem.
• Huidafwijkingen
Erythema toxicum neonatorum.
Ookwel babyacne. Het is niet gevaarlijk. De
piek wordt gezien op dag 2, vooral in het
gezicht. Komt bij 50% van de pasgeborenen
voor. Het zijn 1-3 cm grote plekken met
soms een pustel centraal. Na een week
dooft het uit.
Ooievaarsbeet.
Komt door vaatverwijding. Verdwijnt soms
vanzelf. De vlek wordt meer zichtbaar bij
emoties.
Transiënte neonatale pustulaire melanosis.
Is vooral zichtbaar op de rug en het
voorhoofd. 2-10 mm groot. Zijn aanwezig bij
de geboorte of ontstaan enkele dagen
daarna.
,Miliaria.
Dit zijn huidlaesies t.g.v. occlusie van
zweetkliertjes. Ze treden in de eerste dagen
na de geboorte op. De blaasjes lijken op
waterdruppels maar kunnen ook op
papuleuze laesies van 1-3 mm lijken. Ze
verdwijnen spontaan.
Milia.
Dit zijn witte, zachte papuleuze huidlaesies,
1-2 mm groot. Vaak te zien op voorhoofd,
wangen en neus. Op de orale mucose
worden ze Epstein-parels genoemd.
Verdwijnen spontaan.
Berg
Dikke gele schilfering op de behaarde
hoofdhuid.
Neonatale herpex simplex
Opgepikt tijdens de geboorte of intra-
uterien. Huidlaesies wordt bij 50% van de
infecties met herpes simplex gezien. Het zijn
putsels die zich kunnen ontwikkelen tot
korstvorming.
Stafylokokkenpustulose
Vesikels en putsels in het luiergebied en op
de onderbuik. Dit kan ontwikkelen naar
staphylococcal scalded-skin syndrome. De
huid begint da los te laten.
Hemangioom
Incidentie van 5-10% op eenjarige leeftijd.
Laesies ontstaan in de eerste levensmaand.
Ziet er uit als een rode verheven scherp
begrensde tumor. Ze zullen in een periode
van 3-10 jaar afnemen en verdwijnen na
eerst nog gegroeid te zijn.
, Naevus flammeus
Ookwel wijnvlek genoemd. Vasculaire
malformatie. De vlek is roodpaars en scherp
begrensd. Ze variëren van grote.
Pigmentlaesies
Ookwel mongolenvlek genoemd. Komt
vaker voor bij negroïde en Aziatische
kinderen. Komt vaak voor bij in het sacrale
gebied. Het is een ophoping van pigment. Is
al aanwezig bij de geboorte. Verdwijnt in het
eerste levensjaar,
HOOFD
Je kijkt naar:
• Vorm → bij vroegtijdige sluiting van de naden kan je afwijkende vormen hebben. Kijk ook naar
hematomen (=ophoping van bloed). Een cefaal hematoom kan verdwijnen maar kan ook hard
worden.
• Schedelomvang → ter opsporing van microcefalie.
• Vorm en hals → kijk naar een schisis.
OGEN
Je kijkt naar:
• Let op bloedingen van de conjuctiva
• Helderheid van de lens → cataract (witte lens), kan leiden op een intra-uteriene infectie.
• Positie en vorm van de ogen → hiermee kun je trisomie opsporen.
• Pus → t.g.v. chlamydia of gonorroe infectie bij moeder.
ABDOMEN EN GENITALIËN
In de zwangerschap is er vaak polyhydramnion aanwezig.
Bronnen: Prins (2019), de Beaufort (2007). Stukken/PowerPoints van de opleiding verloskunde jaar 2.
DE EERSTE ADEMHALING
Het verdwijnen van vocht uit de longblaasjes duurt een halve tot 1 seconde na de geboorte. Dit proces
verloopt trager bij een sectio zonder weeën. Bij een sectio is de kans op een wet-lung dus ook groter.
Prikkels voor de eerste ademhaling:
• De geboorte
• Overschot aan CO2
• Afnavelen
• Lichamelijke prikkeling
• Afkoeling
HET LICHAMELIJK ONDERZOEK
HUID
Je kijkt naar:
• De kleur
o Rood → teken van polycythemie (bijvoorbeeld door TTS bij een tweeling, er is dan een
hoog Hb). Kinderen met polycythemie hebben een grotere kans op icterus omdat ze
meer Hb hebben om af te breken. Bij deze kinderen is vaak zuurstofbehandeling nodig
omdat de verhouding Hb en HbF niet normaal is, er is teveel HbF.
o Bleek → komt door een te laag Hb. Belangrijkste oorzaak van een te laag Hb is
bloedverlies (bijvoorbeeld door een solutio of TTS). Je ziet het ook bij kinderen met
asfyxie.
o Blauw → saturatie intra-uterien is 60-65%. Daarom zijn alle baby’s blauw. Pas na 10
minuten is de saturatie boven de 92%.
o Geel → icterus in de eerste 24 uur is pathologisch.
• Turgor en oedeem.
• Huidafwijkingen
Erythema toxicum neonatorum.
Ookwel babyacne. Het is niet gevaarlijk. De
piek wordt gezien op dag 2, vooral in het
gezicht. Komt bij 50% van de pasgeborenen
voor. Het zijn 1-3 cm grote plekken met
soms een pustel centraal. Na een week
dooft het uit.
Ooievaarsbeet.
Komt door vaatverwijding. Verdwijnt soms
vanzelf. De vlek wordt meer zichtbaar bij
emoties.
Transiënte neonatale pustulaire melanosis.
Is vooral zichtbaar op de rug en het
voorhoofd. 2-10 mm groot. Zijn aanwezig bij
de geboorte of ontstaan enkele dagen
daarna.
,Miliaria.
Dit zijn huidlaesies t.g.v. occlusie van
zweetkliertjes. Ze treden in de eerste dagen
na de geboorte op. De blaasjes lijken op
waterdruppels maar kunnen ook op
papuleuze laesies van 1-3 mm lijken. Ze
verdwijnen spontaan.
Milia.
Dit zijn witte, zachte papuleuze huidlaesies,
1-2 mm groot. Vaak te zien op voorhoofd,
wangen en neus. Op de orale mucose
worden ze Epstein-parels genoemd.
Verdwijnen spontaan.
Berg
Dikke gele schilfering op de behaarde
hoofdhuid.
Neonatale herpex simplex
Opgepikt tijdens de geboorte of intra-
uterien. Huidlaesies wordt bij 50% van de
infecties met herpes simplex gezien. Het zijn
putsels die zich kunnen ontwikkelen tot
korstvorming.
Stafylokokkenpustulose
Vesikels en putsels in het luiergebied en op
de onderbuik. Dit kan ontwikkelen naar
staphylococcal scalded-skin syndrome. De
huid begint da los te laten.
Hemangioom
Incidentie van 5-10% op eenjarige leeftijd.
Laesies ontstaan in de eerste levensmaand.
Ziet er uit als een rode verheven scherp
begrensde tumor. Ze zullen in een periode
van 3-10 jaar afnemen en verdwijnen na
eerst nog gegroeid te zijn.
, Naevus flammeus
Ookwel wijnvlek genoemd. Vasculaire
malformatie. De vlek is roodpaars en scherp
begrensd. Ze variëren van grote.
Pigmentlaesies
Ookwel mongolenvlek genoemd. Komt
vaker voor bij negroïde en Aziatische
kinderen. Komt vaak voor bij in het sacrale
gebied. Het is een ophoping van pigment. Is
al aanwezig bij de geboorte. Verdwijnt in het
eerste levensjaar,
HOOFD
Je kijkt naar:
• Vorm → bij vroegtijdige sluiting van de naden kan je afwijkende vormen hebben. Kijk ook naar
hematomen (=ophoping van bloed). Een cefaal hematoom kan verdwijnen maar kan ook hard
worden.
• Schedelomvang → ter opsporing van microcefalie.
• Vorm en hals → kijk naar een schisis.
OGEN
Je kijkt naar:
• Let op bloedingen van de conjuctiva
• Helderheid van de lens → cataract (witte lens), kan leiden op een intra-uteriene infectie.
• Positie en vorm van de ogen → hiermee kun je trisomie opsporen.
• Pus → t.g.v. chlamydia of gonorroe infectie bij moeder.
ABDOMEN EN GENITALIËN
In de zwangerschap is er vaak polyhydramnion aanwezig.
