PRESTATIE-INDICATOREN ALS VERANDERINSTRUMENT
‘Meten is weten’; maar is het zinvol in de gezondheidszorg?
Eindessay
Naam X
Studentnummer X
Vak Kritische Studies van Management en Innovatie
Tutor X
Deadline X
Woorden X
, INLEIDING
‘Vertrouwen’ is niet langer de hoeksteen van de gezondheidszorg. Steeds vaker nemen prestatie-
indicatoren de overhand. Deze indicatoren dienen voortdurend worden ingezet om de juiste mate
van kwaliteit van zorg aan te tonen. Daarnaast worden ze gebruikt om prestaties op de werkvloer te
stimuleren, veiligheid van patiënten te kunnen waarborgen en als middel om verschillende
zorginstellingen te vergelijken. Sinds een aantal jaren zijn ziekenhuizen verplicht jaarlijks een basisset
prestatie-indicatoren openbaar te maken (Giard, 2005). Bovendien worden, door de opkomst van
technologie, media in de gelegenheid gesteld continu aandacht te besteden aan medische missers en
publiceren zij regelmatig kwaliteitsranglijsten van ziekenhuizen (Giard, 2007). Deze vraag naar
transparantie laat zien dat zorgaanbieders niet langer uit kunnen gaan van externe partijen die
kwaliteit van zorg vanzelfsprekend vinden (de Koning, Kallewaard & Klazinga, 2007).
Maar zijn deze prestatie-indicatoren wel zo kwaliteit bevorderend als wordt gedacht? Wordt er door
prestatie-indicatoren niet te veel gefocust op het behalen van percentages ten koste van het echt
leveren van kwaliteit? En zijn ze altijd passend wanneer er gekeken wordt naar verschil in
complexiteit van zorg? Deze vragen maken dat er ondanks voorstanders, ook critici zijn die stellen
dat foute schattingen of interpretatie kunnen leiden tot het onterecht in twijfel trekken van
zorginstellingen en misplaatste verbeteracties (Giard, 2005).
In de literatuur zijn verschillende aannames omtrent het gebruik van prestatie-indicatoren in de
gezondheidszorg. Om een beeld te krijgen van deze veelheid aan meningen wordt de volgende vraag
centraal gesteld: Wat zijn mogelijke aannames omtrent het gebruik van prestatie-indicatoren in de
gezondheidszorg en hoe dragen deze bij aan kwaliteit van zorg?
Om antwoord te krijgen op deze vraag, worden er verschillende perspectieven, theorieën en
invalshoeken omtrent prestatie-indicatoren geanalyseerd en uitgelicht. Bovendien wordt gekeken
hoe deze prestatie-indicatoren invloed hebben op de veiligheid van patiënten. Tot slot wordt dieper
ingegaan op de rol van middenmanagers en het gebruik van prestatie-indicatoren om zo verandering
in de zorg door te voeren.
‘Meten is weten’; maar is het zinvol in de gezondheidszorg?
Eindessay
Naam X
Studentnummer X
Vak Kritische Studies van Management en Innovatie
Tutor X
Deadline X
Woorden X
, INLEIDING
‘Vertrouwen’ is niet langer de hoeksteen van de gezondheidszorg. Steeds vaker nemen prestatie-
indicatoren de overhand. Deze indicatoren dienen voortdurend worden ingezet om de juiste mate
van kwaliteit van zorg aan te tonen. Daarnaast worden ze gebruikt om prestaties op de werkvloer te
stimuleren, veiligheid van patiënten te kunnen waarborgen en als middel om verschillende
zorginstellingen te vergelijken. Sinds een aantal jaren zijn ziekenhuizen verplicht jaarlijks een basisset
prestatie-indicatoren openbaar te maken (Giard, 2005). Bovendien worden, door de opkomst van
technologie, media in de gelegenheid gesteld continu aandacht te besteden aan medische missers en
publiceren zij regelmatig kwaliteitsranglijsten van ziekenhuizen (Giard, 2007). Deze vraag naar
transparantie laat zien dat zorgaanbieders niet langer uit kunnen gaan van externe partijen die
kwaliteit van zorg vanzelfsprekend vinden (de Koning, Kallewaard & Klazinga, 2007).
Maar zijn deze prestatie-indicatoren wel zo kwaliteit bevorderend als wordt gedacht? Wordt er door
prestatie-indicatoren niet te veel gefocust op het behalen van percentages ten koste van het echt
leveren van kwaliteit? En zijn ze altijd passend wanneer er gekeken wordt naar verschil in
complexiteit van zorg? Deze vragen maken dat er ondanks voorstanders, ook critici zijn die stellen
dat foute schattingen of interpretatie kunnen leiden tot het onterecht in twijfel trekken van
zorginstellingen en misplaatste verbeteracties (Giard, 2005).
In de literatuur zijn verschillende aannames omtrent het gebruik van prestatie-indicatoren in de
gezondheidszorg. Om een beeld te krijgen van deze veelheid aan meningen wordt de volgende vraag
centraal gesteld: Wat zijn mogelijke aannames omtrent het gebruik van prestatie-indicatoren in de
gezondheidszorg en hoe dragen deze bij aan kwaliteit van zorg?
Om antwoord te krijgen op deze vraag, worden er verschillende perspectieven, theorieën en
invalshoeken omtrent prestatie-indicatoren geanalyseerd en uitgelicht. Bovendien wordt gekeken
hoe deze prestatie-indicatoren invloed hebben op de veiligheid van patiënten. Tot slot wordt dieper
ingegaan op de rol van middenmanagers en het gebruik van prestatie-indicatoren om zo verandering
in de zorg door te voeren.
