Samenvatting personen-, familie- en jeugdrecht (PFJ)

Samenvatting Personen-, familie- en jeugdrecht

Family Life
 Bronnen Nederlandse personen- en familierecht
 De wet: boek 1 BW
 Internationale verdragen: EVRM/IVRK
 Jurisprudentie (Nederland & Straatsburg)



 Artikel 8 EVRM
 Recht op eerbiediging van privé, familie- en gezinsleven (recht op family life)
 Openbaar gezag mag niet mengen mits in het belang is:
o Nationale veiligheid
o Openbare veiligheid of economisch welzijn van het land
o Voorkoming wanordelijkheden of strafbare feiten
o Bescherming van de gezondheid of de goede zeden
o Bescherming rechten en vrijheden van anderen

Artikel 8 heeft doorwerking in Nederlandse recht middels art. 93 en 94 Gw



 Marckx-case (1979)

Vond dat ze als ongehuwde burger ten onrechte werd gediscrimineerd door de Belgische wetgeving.
In de Belgische wetgeving was destijds de ongehuwde moeder, in tegenstelling tot de gehuwde
moeder, in juridisch opzicht niet meteen de moeder van het kind. Zij moest het kind adopteren. De
wet had als doel dat men eerst ging trouwen voordat een kind werd gekregen. Paula had geen gelijk
gekregen en stapte naar het Europees Hof in Straatsburg. Het hof gaf haar wel gelijk (wet in strijd
met artikel 8 en 14 EVRM). Het begrip ‘’family life’’ moest niet op een statische manier, maar
dynamische manier worden geïnterpreteerd. ‘’A living instrument, to be interpreted in the light of the
present-day conditions.’’

 Belangrijke vragen artikel 8 EVRM
1. Is er tussen bepaalde personen sprake van ‘family life (=nauwe persoonlijke betrekking)’?

Uit jurisprudentie EHRM:

 Echtgenoten (samenwoning niet vereist)
 Tussen man en vrouw die een relatie hebben vergelijkbaar met een huwelijk (samenwoning
niet vereist)
 Tussen ouders en een uit hun huwelijk geboren kind (vanaf moment van geboorte;
samenwoning niet vereist)
 Tussen ongehuwde, langdurig samenwonende ouders en hun kind
 Moeder en kind (door geboorte)
 Juridisch vader (door huwelijk of erkenning) en kind
 Biologische vader en kind (mits sprake is van bijkomende omstandigheden zoals:
samenleving of omgang met kind, verzorging met kind, relatie met moeder)
 Tussen naaste bloedverwanten en het kind (nauwe persoonlijke betrekking moet bestaan)
 Grootouders en kleinkind
 Pleegouders en kind

, Samenvatting Personen-, familie- en jeugdrecht
 Tussen een niet-biologische ouder en kind

Bij donor: Biologische vader is bij KI wel de biologisch vader, maar niet de verwekker van het kind

Onbekende donor: geen family life

Bekende donor: bij afspraken met de moeder kan family life ontstaan; bij gebrek aan contact etc kan
family life niet worden erkend. Hangt af van de situatie

Duurzame relatie: relatie waarbij men niet met elkaar gehuwd zijn

2. Welke consequenties heeft dat rechtelijk gezien?
 Recht op contact (zorgverdeling/omgang)
 Recht op informatie
 Gezamenlijk gezag
 Recht van ouder en kind op verzorging en opvoeding van het kind door de ouder
 Aanspraak van het kind op levensonderhoud
 Aanspraken over een geslachtsnaam

Bloedverwant: relatie tussen personen die volgens afstammingsrecht een gemeenschappelijke
voorouder hebben.

Aanverwanten: Familie van de geregistreerd partner of echtgeno(o)t(e)

Family life aanverwanten: enkel als er een structurele omgangsregeling wordt aangetoond, wat
substantieel meer is dan bij andere families.

Minderjarigheid
 Definitie
 Iedereen die de leeftijd van 18 nog niet heeft bereikt is minderjarig (art. 1:233 BW)
o Jonge moeders van 16 en 17 kunnen een verzoek doen voor meerderjarigheid
(art. 1:253ha BW).
o Jonge moeder staat dan niet meer onder gezag
o Jonge moeder kan wel zelf gezag over het kind uitoefenen

Groot verschil tussen ‘’minderjarig’’ en ‘’de leeftijd van 18 hebben.’’

 Kenmerken minderjarigheid
 Ze staan onder gezag
 Ze zijn voorwaardelijk handelingsbekwaam (art. 1:234 lid 1 BW), mits
o (Veronderstelde) toestemming van wettelijke vertegenwoordiger
o Voor zover de wet niet anders bepaalt.
 De wet bepaalt wel anders bij (dus minderjarigen mogen dit niet)
o Maken van een testament
o Sluiten van een arbeidsovereenkomst
o Sluiten van een geneeskundige behandelingsovereenkomst
o Verzoek handlichting (art. 1:235 BW)
o Verzoek benoeming bijzondere curator (art. 1: 250 BW)
o Informele rechtsingang (art. 1:377g en 1:251a lid 4 BW) of via schakelbepaling
van art. 1:253a lid 4 BW.