Welzijnsrecht
INHOUDSOPGAVE
1 WET BETREFFENDE DE RECHTEN VAN DE PATIENT ................................................................................... 3
1.1 Patiëntenrechtenwet.................................................................................................................................... 3
Belangrijkste bedoelingen van de wet .................................................................................................................. 3
1.1.1 Afd 1 Definities en toepassingsgebied...................................................................................................... 4
1.1.1.1 Patiënt ..................................................................................................................................................... 4
1.1.1.2 Gezondheidszorg..................................................................................................................................... 5
1.1.1.3 Beroepsbeoefenaar................................................................................................................................. 5
1.1.1.4 Contractuele en buitencontractuele rechtsverhoudingen inzake gezondheidszorg .............................. 6
1.1.2 Afd 2. Recht op kwaliteitsvolle dienstverstrekking .................................................................................. 7
1.1.2.1 wat? ........................................................................................................................................................ 7
1.1.3 Afd 3. Recht op vrije keuze ....................................................................................................................... 8
1.1.4 Afd 4. Recht op informatie ........................................................................................................................ 8
1.1.4.1 wat? ........................................................................................................................................................ 8
1.1.4.2 Manier waarop info moet gegeven worden: .......................................................................................... 9
1.1.4.3 recht om niet te weten ........................................................................................................................ 10
1.1.4.4 Therapeutische exceptie ...................................................................................................................... 10
1.1.5 Afd 5. Recht op toestemming ................................................................................................................. 11
1.1.5.1 Recht op geinformeerde, voorafgaande en vrije toestemming.......................................................... 11
1.1.5.1.1 Wat? ................................................................................................................................................... 11
1.1.5.1.2 Inhoud van de behandelingsinformatie ............................................................................................. 11
1.1.5.1.3 Uitzondering: het recht de toestemming te weigeren = recht van patiënt ....................................... 12
1.1.5.1.4 wanneer? ........................................................................................................................................... 12
1.1.5.1.5 vorm ................................................................................................................................................... 12
1.1.5.1.6 sanctie ................................................................................................................................................ 13
1.1.5.2 Veronderstelde toestemming bij spoed .............................................................................................. 13
1.1.6 Afd 6 Rechten m.b.t. patiëntenDossier .................................................................................................. 14
1.1.6.1.1 Recht op patiëntendossier ................................................................................................................. 14
1.1.6.1.2 Inzage in dossier................................................................................................................................. 14
1.1.6.1.2.1 opmerking: Uitzonderingsregime voor delen van medisch dossier ............................................. 15
1.1.6.1.3 Recht op afschrift van medisch dossier ............................................................................................. 15
1.1.6.1.4 Post mortem-inzage door nabestaanden .......................................................................................... 16
1.1.7 Afd 7 Recht op bescherming persoonlijke levenssfeer .......................................................................... 17
1.1.8 Afd 8 Recht op verzachting van de pijn .................................................................................................. 17
1.1.9 Afd 9 Klachtrecht ..................................................................................................................................... 17
1.1.10 Afd 10 Sancties ...................................................................................................................................... 18
1.1.11 Afd 11 Vertegenwoordiging van de minderjarige patiënt ................................................................... 19
1.1.12 Afd 12 Vertegenwoordiging van de meerderjarige personen ............................................................. 20
1.1.12.1 Opm: Uitzonderingen op rechten van vertegenwoordigers ............................................................. 22
1.1.13 Afd 13 Schade als gevolg van gezondheidszorg ................................................................................... 23
1.1.13.1 Voorwaarden voor de vergoeding van de schade ............................................................................. 23
1.1.13.1.1 Schade veroorzaakt door een medisch ongeval zonder aansprakelijkheid – voldoende ernstig .... 23
1
,Welzijnsrecht
1.1.13.1.2 Schade veroorzaakt door een feit dat aanleiding geeft tot aansprakelijkheid van de zorgverlener 23
1.1.13.2 procedure............................................................................................................................................ 24
1.1.13.2.1 Vraag om advies aan het Fonds ....................................................................................................... 24
1.1.13.2.2 Het advies van het Fonds ................................................................................................................. 24
1.1.13.3 Beslissing van het Fonds en verder verloop procedure .................................................................... 24
1.1.13.3.1 Een voorstel tot schadevergoeding aan de aanvrager ..................................................................... 24
1.1.13.3.2 Een verzoek tot schadevergoeding aan de verzekeraar van de zorgverlener.................................. 24
2
, Welzijnsrecht
WELZIJNSRECHT
1 WET BETREFFENDE DE RECHTEN VAN DE PATIENT
1.1 PATIËNTENRECHTENWET
• Wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt (BS 26 september 2002)
• Van kracht sedert 6 oktober 2002 (in details gewijzigd in 2006)
• Uitvoeringsbesluiten sedert 2002
• Waren er voor 2002 dan geen patiëntenrechten? Natuurlijk wel
o Ook toen moest er toestemming gegeven worden voor een bepaalde ingreep, had je recht op
bepaalde informatie…
o Dat was eigenlijk allemaal RS. Je was dus nooit zeker hoe een rechter jouw situatie zou
interpreteren ð een grote diversiteit in de RS
BELANGRIJKSTE BEDOELINGEN VAN DE WET
• Verduidelijken van de juridische verhoudingen tussen patiënten en zorgverstrekkers
• Bekrachtigen, harmoniseren en codificeren (op papier zetten) van bestaande gezondheidsrechtelijke
normen
• Opheffen van onduidelijkheid over inzagerecht in dossier
o Als je vroeger een arts verdacht van een medische fout kon je eigenlijk nergens terecht. Je
kon/mocht zelf niet in je dossier kijken. Je moest naar de politie gaan om een klacht neer te
leggen voor slagen en verwondingen. De politie kon dan op zijn beurt wel inzage vragen in het
dossier. Ze werden echter van het kastje naar de muur gestuurd en tegen de tijd dat ze het
dossier in handen hadden, was de helft van het dossier verdwenen, de gevoelige materie er
reeds uitgehaald.
o Rechtstreeks of onrechtstreeks
o In gehele dossier of slechts objectieve gegevens
• Invoeren van nieuwe normen:
o Over vertegenwoordiging van volwassen onbekwame patiënten (= mensen die zelf niet in staat
zijn om hun medische beslissingen te nemen) (ook minderjarigen)
o Over juridische waarde van voorafgaande wilsverklaring (“levenstestament”: op voorhand kan
je bepaalde beslissingen vastleggen, voor het geval dat je moet beslissen, maar het niet meer
kan)
§ Levenstestament: vb. stel dat ik in een vegetatieve toestand terechtkom, moet je me
niet meer reanimeren, geen sondevoeding geven als ik zelf niet meer kan eten…
3
INHOUDSOPGAVE
1 WET BETREFFENDE DE RECHTEN VAN DE PATIENT ................................................................................... 3
1.1 Patiëntenrechtenwet.................................................................................................................................... 3
Belangrijkste bedoelingen van de wet .................................................................................................................. 3
1.1.1 Afd 1 Definities en toepassingsgebied...................................................................................................... 4
1.1.1.1 Patiënt ..................................................................................................................................................... 4
1.1.1.2 Gezondheidszorg..................................................................................................................................... 5
1.1.1.3 Beroepsbeoefenaar................................................................................................................................. 5
1.1.1.4 Contractuele en buitencontractuele rechtsverhoudingen inzake gezondheidszorg .............................. 6
1.1.2 Afd 2. Recht op kwaliteitsvolle dienstverstrekking .................................................................................. 7
1.1.2.1 wat? ........................................................................................................................................................ 7
1.1.3 Afd 3. Recht op vrije keuze ....................................................................................................................... 8
1.1.4 Afd 4. Recht op informatie ........................................................................................................................ 8
1.1.4.1 wat? ........................................................................................................................................................ 8
1.1.4.2 Manier waarop info moet gegeven worden: .......................................................................................... 9
1.1.4.3 recht om niet te weten ........................................................................................................................ 10
1.1.4.4 Therapeutische exceptie ...................................................................................................................... 10
1.1.5 Afd 5. Recht op toestemming ................................................................................................................. 11
1.1.5.1 Recht op geinformeerde, voorafgaande en vrije toestemming.......................................................... 11
1.1.5.1.1 Wat? ................................................................................................................................................... 11
1.1.5.1.2 Inhoud van de behandelingsinformatie ............................................................................................. 11
1.1.5.1.3 Uitzondering: het recht de toestemming te weigeren = recht van patiënt ....................................... 12
1.1.5.1.4 wanneer? ........................................................................................................................................... 12
1.1.5.1.5 vorm ................................................................................................................................................... 12
1.1.5.1.6 sanctie ................................................................................................................................................ 13
1.1.5.2 Veronderstelde toestemming bij spoed .............................................................................................. 13
1.1.6 Afd 6 Rechten m.b.t. patiëntenDossier .................................................................................................. 14
1.1.6.1.1 Recht op patiëntendossier ................................................................................................................. 14
1.1.6.1.2 Inzage in dossier................................................................................................................................. 14
1.1.6.1.2.1 opmerking: Uitzonderingsregime voor delen van medisch dossier ............................................. 15
1.1.6.1.3 Recht op afschrift van medisch dossier ............................................................................................. 15
1.1.6.1.4 Post mortem-inzage door nabestaanden .......................................................................................... 16
1.1.7 Afd 7 Recht op bescherming persoonlijke levenssfeer .......................................................................... 17
1.1.8 Afd 8 Recht op verzachting van de pijn .................................................................................................. 17
1.1.9 Afd 9 Klachtrecht ..................................................................................................................................... 17
1.1.10 Afd 10 Sancties ...................................................................................................................................... 18
1.1.11 Afd 11 Vertegenwoordiging van de minderjarige patiënt ................................................................... 19
1.1.12 Afd 12 Vertegenwoordiging van de meerderjarige personen ............................................................. 20
1.1.12.1 Opm: Uitzonderingen op rechten van vertegenwoordigers ............................................................. 22
1.1.13 Afd 13 Schade als gevolg van gezondheidszorg ................................................................................... 23
1.1.13.1 Voorwaarden voor de vergoeding van de schade ............................................................................. 23
1.1.13.1.1 Schade veroorzaakt door een medisch ongeval zonder aansprakelijkheid – voldoende ernstig .... 23
1
,Welzijnsrecht
1.1.13.1.2 Schade veroorzaakt door een feit dat aanleiding geeft tot aansprakelijkheid van de zorgverlener 23
1.1.13.2 procedure............................................................................................................................................ 24
1.1.13.2.1 Vraag om advies aan het Fonds ....................................................................................................... 24
1.1.13.2.2 Het advies van het Fonds ................................................................................................................. 24
1.1.13.3 Beslissing van het Fonds en verder verloop procedure .................................................................... 24
1.1.13.3.1 Een voorstel tot schadevergoeding aan de aanvrager ..................................................................... 24
1.1.13.3.2 Een verzoek tot schadevergoeding aan de verzekeraar van de zorgverlener.................................. 24
2
, Welzijnsrecht
WELZIJNSRECHT
1 WET BETREFFENDE DE RECHTEN VAN DE PATIENT
1.1 PATIËNTENRECHTENWET
• Wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt (BS 26 september 2002)
• Van kracht sedert 6 oktober 2002 (in details gewijzigd in 2006)
• Uitvoeringsbesluiten sedert 2002
• Waren er voor 2002 dan geen patiëntenrechten? Natuurlijk wel
o Ook toen moest er toestemming gegeven worden voor een bepaalde ingreep, had je recht op
bepaalde informatie…
o Dat was eigenlijk allemaal RS. Je was dus nooit zeker hoe een rechter jouw situatie zou
interpreteren ð een grote diversiteit in de RS
BELANGRIJKSTE BEDOELINGEN VAN DE WET
• Verduidelijken van de juridische verhoudingen tussen patiënten en zorgverstrekkers
• Bekrachtigen, harmoniseren en codificeren (op papier zetten) van bestaande gezondheidsrechtelijke
normen
• Opheffen van onduidelijkheid over inzagerecht in dossier
o Als je vroeger een arts verdacht van een medische fout kon je eigenlijk nergens terecht. Je
kon/mocht zelf niet in je dossier kijken. Je moest naar de politie gaan om een klacht neer te
leggen voor slagen en verwondingen. De politie kon dan op zijn beurt wel inzage vragen in het
dossier. Ze werden echter van het kastje naar de muur gestuurd en tegen de tijd dat ze het
dossier in handen hadden, was de helft van het dossier verdwenen, de gevoelige materie er
reeds uitgehaald.
o Rechtstreeks of onrechtstreeks
o In gehele dossier of slechts objectieve gegevens
• Invoeren van nieuwe normen:
o Over vertegenwoordiging van volwassen onbekwame patiënten (= mensen die zelf niet in staat
zijn om hun medische beslissingen te nemen) (ook minderjarigen)
o Over juridische waarde van voorafgaande wilsverklaring (“levenstestament”: op voorhand kan
je bepaalde beslissingen vastleggen, voor het geval dat je moet beslissen, maar het niet meer
kan)
§ Levenstestament: vb. stel dat ik in een vegetatieve toestand terechtkom, moet je me
niet meer reanimeren, geen sondevoeding geven als ik zelf niet meer kan eten…
3
