Samenvatting Complete college aantekeningen boek aantekeningen

College 1 – 27 oktober 2014 - Introductie


H1 politiek

Politiek

Wat is politiek?
 Activiteit of proces waardoor groepen bindende besluiten nemen en handhaven die betrekking
hebben op de collectiviteit.
 Collectieve activiteit
 Beslissingen die het collectief aangaan
 Beslissingen worden gehandhaafd

Politiek is het proces van het nemen en uitvoeren (handhaven) van collectieve besluiten
Gezaghebbende toedeling van waarden (Easton)
 Voor het nut van het algemeen
 Ten bate van eigenbelang

Nut van het algemeen – Idealistisch
Aristoteles: samenwerken aan gemeenschappelijke doelen

Eigenbelang – Realistisch
Laswell: who gets what, when, how
Marx: uitvoerend comité van de bourgeoisie

Politiek:
 Gemeenschappelijke en concurrerende belangen
 Coöperatie en conflict
 Rede en macht

(Democratisch) politiek systeem:
 Conflictbeheersing op basis van consensus
 Regels van het politieke spel
 Uitvoering via overheden (government)

Overheid, Politiek systeem, Governance

Overheid (Governement):
 Algemeen: alle instituties belast met het nemen van collectieve besluiten voor de samenleving
 Beperkter: Top van die instituties (bijv. regering) -> instituties met publieke autoriteit

Doel overheid:
 Voorkomen Hobbesiaanse oorlogen (government brengt bescherming tegen onszelf)
 Modern: government geeft veiligheid en voorspelbaarheid (iedereen gelijke behandeling)
 Economisch: efficiency door standaardisering (Coase)

Probleem:
 Wie bewaakt de bewakers (Plato)
 (democratie: kies andere bewakers)


1

,Governance 1:
 Het collectieve besluitvormingsproces al dan niet met centrale rol Overheid (government)
 Publieke zelfregulatie waarbij overheid alleen ingrijpt wanneer nodig

Voorbij de Overheid (Government):
 NGO’s, private actoren (beroepsgroepen, belangengroepen, media, (non)profit.

Governance 2:
 (Nationale) besluitvormingsprocessen zonder directe macht overheid
 Reguleren (economisch, sociaal, EU), niet zelf doen (overheid)
 Kwaliteit en effectiviteit van (overheids)beleid (Good governance, integriteit)
 Wereld politiek (Internationale Organisaties)


Classificatie Overheden

 Vrije (liberal) democratieën (VS)
- Gekozen lijders
- Burgerlijke en politieke vrijheden
 Competitief autoritaire (hybride) regimes (Rusland)
- Verkiezingen (democratie)
- Sterk beperkte burgerlijke en politieke vrijheden (autoritair)
 Autoritaire regimes (China?)
- Geen verkiezingen of volkscontrole
- Geen burgerlijke of politieke vrijheden


Aristoteles Wie regeert?

1 Weinig Veel
Vorm Echt Koning Aristocratie Polity
(algemeen belang)
Perversie Tiran Oligarchie Democratie
(privébelang speciale
groep(en))



Macht, autoriteit en Legitimiteit

Idealistisch:
Het vermogen tot samenwerken (Arendt) tot nut van het algemeen
Realistisch:
Het vermogen gewenste effecten te realiseren (Russell, Parsons) = invloed over of op anderen wat
betreft doelen en belangen = de mogelijkheid de eigen visie door te zetten

Macht, dimensies:
 Wie wint, welke belangen/voorkeuren winnen
 Wie bepaalt welke belangen/voorkeuren op de agenda komen (agendabouw, non-decisions)
 Wie bepaalt/vormt belangen/voorkeuren (probleemdefinitie, informatie)


2

,  Probleemdefinitie: bij wie zoek je het probleem, waar leg je het probleem neer.

Autoriteit (gelegitimeerde macht):
Het door anderen geaccepteerde recht om te handelen of te heersen (legitimiteit) (macht: het
vermogen om te handelen of te heersen)

Legitimiteit:
Het door betrokkenen aanvaarde recht om besluiten te nemen. Gebaseerd op traditie, charisma of
constitutie (zie autoriteit)

Weber over autoriteit en legitimiteit:
 Traditioneel: als onderdeel van natuurlijke orde, gebaseerd op gewoonte en traditie (monarchie,
patriarchaal, stam, clan)
 Charismatisch: autoriteit in perceptie van volgelingen: die een persoon uniek, inspirerend vinden.
Geloven dat deze persoon problemen kan oplossen
 Legaal-rationeel: op basis van regels en procedures
- Basis: individuele rechten
- Essentieel onderdeel vrije democratie

Staat, Soevereiniteit & Burgerschap

Staat:
 Politieke gemeenschap
 Bevolking
 territoriale eenheid (grondgebied)
 een centrale overheid

Soevereiniteit: uiteindelijke bron van autoriteit, hoogste en finale besluitvorm
 Intern: de kracht van het maken van wetten binnen een territorium
 Extern: de internationale erkenning van de soevereiniteit van de territoriale jurisdictie
 Intern en extern moeten aanwezig zijn, anders een instabiele situatie

Naties & Nationalisme

Natie:
 Elke groep mensen die zichzelf zo definieert (volk)
 Volk met eigen thuisland
 Volk met recht op zelfbeschikking (mogelijkheid tot inrichting van land en besluiten nemen)
 Modern:
- Verenigt mensen die elkaar niet kennen
- Emotionele band
- Rationalisering voor oorlog
 Oud:
- Mensen delen dezelfde geschiedenis, cultuur (Chinezen)

Naties-Nationalisme-Staat

Nationalisme:
Modern: Zelfbeschikkingsrecht van naties (staat)

Naties en staten

3