Samenvatting BMW Organisme HC Thema 1-3 Deel 1 (UU) Aantekeningen

Organisme – Blok 2 –
Hoorcolleges Week 1 t/m 6 –
Deel 1
Inhoud
BMW Organisme – Thema 2: Invertebrata en vroegontwikkeling, Rode Draad College........................2
BMW Organisme – HC3 – Vroege ontwikkeling – week 2.......................................................................5
Klievingsdelen bij nematode: C. elegans (een soort worm)................................................................5
Ontwikkeling bij een kip.....................................................................................................................7
Ontwikkeling van de mens..................................................................................................................8
Mesoderm differentiatie: vogel en mens.........................................................................................11
BMW Organisme – Evolutionaire ontwikkeling van chordata – Thema 2.............................................13
BMW Organisme –Introductie zenuwstelsel en neurulatie – Thema 2.................................................16
BMW Organisme – Afronding - Thema 2..............................................................................................18
BMW Organisme – Rode Draad College - Thema 3..............................................................................19
BMW Organisme – Vroeg/Intermediair cardiovasculair systeem - Thema 3........................................22
Evolutionaire ontwikkeling cardiovasculaire systeem......................................................................22
Kieuwboogarteriën modulatie..........................................................................................................24
BMW Organisme – Ontwikkeling urogenitaal stelsel - Thema 3...........................................................26
BMW Organisme – Ontwikkeling mannelijk genitaalstelsel - Thema 3.................................................30
BMW Organisme – Ontwikkeling vrouwelijk genitaalstelsel - Thema 3................................................32




1

,BMW Organisme – Thema 2: Invertebrata en
vroegontwikkeling, Rode Draad College
Al het leven op aarde kan worden ingedeeld:
- prokaryoten (bacteriën)
- archaea
- eukaryoten  protisten, eencelligen, planten, schimmels, dieren

Door opkomst van moleculaire methodiek kunnen we op een andere manier naar verwantschapsheid
kijken en daarbij eukaryoten verdelen in supergroepen.

Ontstaan eukaryoten:
Celopbouw: prokaryoten en eukaryoten
- celkern
- organellen (mitochondrium, RER, Golgi)

Prokaryoten
- DNA zit los in de cel

Endosymbiose theorie (door Lynn Margulis)

1. Prokaryote cel (los DNA, bijna geen organellen)
2. Door instulpingen van het membraan ontstaat het RER en de celkern
3. Opname van een aerobe bacterie
4. De opgenomen aerobe bacterie vormt later het mitochondrium
5. Sommige bacteriën namen cyanobacteriën op (werd chloroplast)
- voorlopers van plantencellen

Bewijs van endysymbiose theorie:

 Chloroplast + mitochondriën hebben een dubbele membraan
 Binnenste membraan van chloroplast en mitochondriën hebben
enzymen die gelijk zijn aan de enzymen in hedendaagse
prokaryoten
 Chloroplasten en mitochondriën hebben een eigen cirkelvormig
DNA en eigen tRNA (net zoals bacteriën)
 Chloroplasten en mitochondriën delen op dezelfde wijze als
bacteriën
 Pantoffeldiertjes nemen cyanobacterien op (blauwwier).
Samen leven ze in een endosymbiose.
- cyanobacteriën leveren de diertjes glucose




2

, Eencellig  meercellig

 Selectie op groepsvormende eencellige algen (Chlamydomonas)
- de algen gaan zich groeperen in het bijzijn van het pantoffeldiertje waardoor het diertje
de algen niet meer kan eten
 Complexiteit neemt toe van de eencellige
chlamydomonas tot de meercellige Volvox
 Somatische cellen beschermen de
voortplantingscellen (fig.F)
 Kolonievormende algen/schimmels
- geen taakverdeling
 Sponzen = meest eenvoudige meercellen
- enkele soorten cellen
- taakverdeling
- geen symmetrie

Sponzen celsoorten:

 Epitheelcellen
 Porocyten (sluitcellen) = water kan naar binnen
stromen
 Choanocyten (kraagcellen) = vertering van voedsel
 Amboebocyten = transport voedingsstoffen +
productie voortplantingscellen

Geen symmetrie  radiale symmetrie
Meercellig cluster  2 weefsellagen
2 weefsellagen  3 weefsellagen
Van 2 naar 3 weefsellagen

 Je hebt ectoderm, mesoderm en endoderm.
 bilaterale symmetrie
 protostomia = mond eerst, dan de anus
 deuterostomia = in de caudale regio wordt de
blastoporus gevormd, waar de anus ontstaat (dicht bij
blastopore). Eerst de anus, dan de mond
 vorming lichaamsholte

Coeloom = lichaamsholte
Acoelomate = niet hebben van een lichaamsholte om de
darmbuis
Pseudocoelomate = wel hebben van een lichaamsholte om de
darmbuis. De holte is maar aan één holte bekleed met mesoderm

- hydrostatisch skelet door het vloeistof
- nematode
Coelomate = het hebben van een ‘echte’ lichaamsholte waarbij de holte aan beide zijdes is bekleed
in mesoderm
- amfibie, vogel, zoogdier



3

, Chordata

 chorda dorsalis = primitieve wervelkolom
 dorsale centrale zenuwstreng
 kieuwspleten
 postanale staart
 chordata  vertebrata (dan ontstaan wervels)

Zenuwstelsel: Invertebrata vs. vertebrata

 zenuwstelsel moet worden aangepast
 hoe simpeler je bent, hoe simpeler zenuwnetwerk je hebt

Onderzoek wordt op verschillende manieren gedaan:

 Cel/weefselkweken
- embryonale cellen (embryonale pluripotente cellen)  kankeronderzoek,
geneesmiddelen, celtherapie
- adulte stamcellen  behandeling van botgeneratie en botgroei
Epidemolysis bullosa (ziekte): mutatie in een gen dat noodzakelijk is voor de
vorming van een eiwit dat de opperhuid verankert. Met behulp van een
virus is een gecorrigeerd gen voor het bindings-eiwit ingebracht in
huidcellen van een stukje niet aangetaste huid.
 Dierproeven
Invertebraten  ontwikkelingsbiologie - cellulaire processen – moleculaire
processen – gedrag – leren en geheugen
Vertebraten  vallen onder de wet van de Dierproeven




4