Samenvatting Stoichometie schema's/tekeningen

Algemene & anorganische chemie
Semester 1


Stoichometrie – Chemische formules
Moleculen & ionen
In natuur: enkel edelgassen(He, Ne, Ar, Kr, Xe) komen voor als monoatomische gassen
alle andere elementen komen voor als enkelvoudige stoffen / verbindingen met welbepaalde
stoichometrie(kwantitatief verband tussen elementen in zuivere stof / in chemische reacties)
Als moleculen in moleculaire verbindingen / als ionen in ionaire verbindingen

2 belangrijke soorten deeltjes afgeleid van atomen:
 Molecule=deeltje(entiteit) waarin 2 / meerdere atomen via sterke, covalente krachten aan
elkaar gebonden zijn.(in fysische & chemische processen gedraagt zich als afzonderlijke entiteit).
-Molecuulformule: geeft werkelijke samenstelling weer van de molecule. Bv.: O2, CO, CO2, NH3
-Structuurformule: toont aan hoe(welke manier) atomen onderling aan mekaar gebonden zijn
(niets over geometrische rangschikking)Bv.: NH3

H--N--H
H

Soms kan in structuurformule de actuele vorm v/d molecule weergegeven worden:
so




Sommige molecuulmodellen, ball-and-stickmodel & Spacefilling model weerspiegelen ≠ enkel
onderlinge oriëntatie v/d atomen in molecule maar ook relatieve afmetingen

-Moleculaire bestanddelen: verzameling van individuele moleculen

 Ion= deeltje, bestaande uit 1/meer atomen, met lading. Bv.: Na+, Cl-, NO3-
-kation: deeltje met positieve lading. Bv. Na+
-anion: deeltje met negatieve lading. Bv.: Cl-
-Monoatomische ionen. Bv.: Na+, Cl-
-Polyatomische ionen: NO3-, NH4+
-ionaire bestanddeel: geometrische groepering van kationen & anionen i/e kristal.
Bv.: NaCl( Per 1Na+, is er ook 1 Cl- )




-Formulevoorstelling van ionair bestanddeel: via eenvoudigste verhouding van kationen tot anionen:
minimale formule(formule-eenheid): NaCl, K2SO4

1

,Algemene & anorganische chemie
Semester 1

 Andere: sommige enkelvoudige stoffen & verbindingen komen voor in vormen die noch
moleculair, nog ionair zijn
-Netwerkkristal, Bv.kristal: kristal waarin heel vele C-atomen driedimensionaal aan elkaar
gebonden zijn (super/reuzenmolecules). Feitelijk: (C)n
-Kwarts(siliciumdioxide): kristal waarin SiO2-eenheden driedimensionaal aan elkaar gebonden
Feitelijk: (SiO2)n
-metalen: metaalatomen aan elkaar gebonden via metaalbinding: Na, Fe. Feitelijk (Na)n

Voorkomen van zuivere stoffen / bestanddelen:




Empirische formule – minimale formule
Geeft verhouding v/d i/h bestanddeel voorkomende atomen weer via eenvoudige gehele getallen
Molecuulformule geeft eigenlijk # atomen weer dat in molecule voorkomt. Vb;




Ionaire bestanddelen: weergegeven met minimale formule: NaCl, K2SO4, uitzonderingen: Na2O2
(afgeleid van covalente molecule H2O2)


Stofhoeveelheid – terminologie
In microschaal(schaal van atomen & moleculen) van nucliden, atomen, moleculen, ionen: massa
uitgedrukt in atomaire massa-eenheden u (1u=1,6605.10-24 g)
-nuclidemassa= massa v. 1 nuclide. Bv: m( 3517Cl ) = 34,97 u
-atoommassa AM= massa v. 1 atoom(@PS): gewogen gemiddelde v/d nuclidemassa v/d id
natuurvoorkomende isotopen. Bv: AM(Cl) = 35,45 u
-Molecuulmassa MM = massa v. 1 molecule: som v/d atoommassa’s van alle atomen i/d molecule
Bv.: MM(H2O) = 15,9994 u + 2. 1,0079 u = 18,0152 u
-Ionmassa= massa van een ion: massa van ongeladen deeltje
Bv.: Na+ = 22,99 u
-Formulemassa FM= massa van een formule-eenheid: som van de ionmassa’s
Bv.: FM(NaCl) = 22,99 u + 35,45 u = 58,44 u

2

, Algemene & anorganische chemie
Semester 1

In macroschaal(zichtbare hoeveelheden): massa wordt uitgedrukt in gram
-stofhoeveelheid= # gelijksoortige eenheden waaruit ze is opgebouwd
-1 mol stof = hoeveelheid van die stof die evenveel eenheden bevat als er atomen zijn in 12,000g 12C
 6,02205 x 1023 deeltjes per mol = Na (getal van Avogadro): 2 deeltjes per paar, 12 per dozijn
-molaire massa(molmassa) M = massa van 1 mol v/e bestanddeel , uitgedrukt in gram




!!: vroegere terminologie: atoom/ molecuulgewicht, formule gewicht  afraden!
Soms: Relatieve atoommassa (Ar), relatieve molecuulmassa (Mr) bv. H2 : Mr = 2,0158 (dimensieloos)




Bepaling v/d formule v/e bestanddeel
1. uit experimentele bepaling van de %samenstelling: afleiding van minimale formule
2. Uit experimentele bepaling molaire massa & vergelijking met massa van minimale formule:
werkelijke formule

Methode :
 omzetting van massa% aantal mol (per 100 g) : door deling door molaire massa van elk element
 Gehele getallen  elk aantal mol delen door kleinste aantal
 Gehele getallen  evtl. vermenigvuldigen met geschikt getal (kleinste gemeensch. Factor)
 Deling van molaire massa door massa minimale formule = n
werkelijke formule = (minimale formule) x n




3