Hoorcollege 1: introductie
Oorsprong van denken overorganisatie & management
Defentitie organisatie:
Groep deelnemers met een soort 'sociale structuur' (de sociale structuur
houd de mensen bijelkaar dus informele verwachtingen of gezagsstructuur)
(de soicale structuur is een soort van autoriteit die orders mag geven)
'Gewenste doelen' (doelen) gedeelde doelen
Technologie: "middelen" (machines) om inputs (werk, ideeen) om te zetten
in outputs (kennis, producten)
De hedendaagse oganisaties zijn ontstaan in de katoenindustrie in Engeland in de
18e eeuw
Kleding werd gemaakt bij mensen thuis, dit om bij te verdienen. Tijdens
die tijd waren er heel veel ondernemers die de kleding gingen verkopen
op de markt. Deze ondernemers waren afhankelijk van de boeren
omdat zij konden bepalen wanneer ze iets maakte.
Opkomende klasse van ondernemers probeerde de controle over de
productie van katoen (tegen die tijd thuisproductie) te vergroten door
ambachtslieden te concentreren in fabrieksomgevingen, waardoor
'controle' werd geperfecteerd
Tot 19e/20e eeuw: focus op vakmanschap, dat wordt geleerd door
ouder-kind / meester – leerlingrelaties
Frederick Taylor (1856-1915)
Geboren in een opperclass familie
Amerikaans
Persoonlijkheidsproblemen -> spelletjes spelen maakte hem boos omdat de
regels niet duidelijk waren (controle)
Hij kon ook niet slapen -> insomnia (hij maakte een korset om zijn slaap te
kunnen controleren)
Door oog problemen ging hij niet naar de universiteit maar werkte hij als een
fabriekswerker
Hij vroeg zich af: waarom weken fabriekswerkers niet zo hard als ze maar
kunnen? Hij zag veel pauzes van mensen, niet zo efficiënt mogelijk werken
Hij startte een experiment
Hij gaf een her design aan processen en structuren om de situatie te
verbeteren
Hij klom op tot engineer en manager tijdens het behalen van zijn diploma in
mechanische engineering
,Het klassieke model (bureaucratie) volgens Taylor:
Organisatie zouden volgens Taylor de belichaming van rationeel-juridisch
gezag, berekenbaar gedrag, billijkheid, verantwoording moeten zijn. Meer
voorspelbaarheid
Opkomst van 'bureaucratie' (= 'traditioneel model van openbaar bestuur')
dit was de opkomst van de bureuacratie uitgevonden door Taylor
Bureaucratie werd ook genoemd door weber. Hij was een academici. Hij
studeerde ontwikkleingen en hij ontdekte een historische ontwikkeling van
traditioneel en charismatisch gezag naar rationeel gezag
Taylor stelde voor om hele rationele formele manieren te gebruiken om die twee
kernvragen te laten werken. Het ging hem dus vooral om rationeel gedrag,
inefficiënties uitsluiten, en ervoor te zorgen dat de organisatie als geheel haar
diensten of producten op de meest efficiënte manier mogelijk produceert. Dit zou
uiteindelijk de individuele arbeiders ten goede komen.
Klassieke kijk op management & organisatie/ klassieke bestuurskunde-paradigma:
bureaucratie. Founding Fathers zijn: Max Weber, Frederick Taylor, Henri Fayol.
Klassieke model (bureaucratie):
Organisaties zijn de belichaming van specifieke ideeën zoals; rationeel-
juridisch/legale autoriteit. Dus organisaties worden gezien als
verzekeringen of mechanismen waarmee traditionele of charismatische
vormen van gezag kunnen worden uitgesloten.
Dit komt omdat de nadruk ligt op berekenbaar gedrag (rationeel gedrag),
rechtvaardigheid en omdat de organisatie als geheel niet alleen is
gebouwd voor efficiëntie, maar ook is gebouwd om verantwoording af te
leggen om te kunnen laten zien wat er zich binnen organisaties heeft
voorgedaan, wanneer er fouten zijn gemaakt; wie verantwoordelijk waren
voor deze fouten en om deze fouten te corrigeren.
Voorbeeld: Deze principes zijn overal nu te zien. Ook bijvoorbeeld bij een
fastfoodketen. Het is allemaal gestandaardiseerd daar. Alles is volgens regels en
procedures die op een bepaalde manier zijn gedesigned.
,We gebruiken twee verhaallijnen om onze analyse van organisaties en van
management in organisaties te inspireren.
Storyline 1: Er zijn 4 afwijkingen van de klassieke kijk op m&o
Naam Kenmerken Management
Klassieke model: Focus op stabiliteit, het gaat Interne rekrutering op basis
bureaucratie om taakafbakening, focus op van verdienste/merit, interne
formaliteiten (regels en oriëntatie. Managers worden
procedures zijn erg gerekruteerd van binnenuit en
belangrijk), er is een managers hebben een
oriëntatie op interne oriëntatie op wat interne
processen -> de externe processen zijn.
omgeving is niet zo
belangrijk en wordt
grotendeels genegeerd.
New Public Focus op stimulatie (via Ondernemende, interne of
Management prikkels) -> dus het gebruik externe werving/rekrutering.
en beeld/view van van prikkels binnen een Managers zijn zeer
organisaties in de organisatie en performance ondernemend en zoeken
publieke sector management; er is dus een daarom voortdurend naar
focus op het meten van nieuwe kansen, zoals een
resultaten en outputs van kleine ondernemer; ze nemen
organisaties op een manier risico's. Mensen in de NPM
die verder gaan dan hebben de voorkeur om
prestatiemetingen in het managers van buitenaf te
klassieke model. werven met andere vormen
van ervaring (met bij voorkeur
ook ervaring in de publieke
sector). Er is dus een focus
op het binnen brengen van
delen van de bedrijfswereld,
binnen de publieke sector.
Managerialism Focus op Emancipatie van het
hoe managers managementvaardigheden management en
gerekruteerd en ondernemingsgerichtheid.
worden, hoe ze competenties/bevoegdheden
worden getraind en . De skillset van managers is
hoe ze hun veel breder dan bij het
vaardigheden klassieke model. Hun rol
moeten gaat dus veel diep
ontwikkelen.
Change Focus op hoe je structuur, Manager als agent van
management processen en gedragingen verandering in plaats van een
niet zozeer een kunt veranderen binnen een designer (zoals bij het
technische organisatie. En hoe mensen klassieke model).
challenge/uitdaging te motiveren om hun gedrag
, maar meer een daadwerkelijk te veranderen.
sociale Bij het klassieke model
challenge/uitdaging wordt de structuur,
. processen en gedragingen
, gedesigned door managers
en ze proberen deze te
optimaliseren. Er is hier een
focus op
verandermanagement buiten
een technische oriëntatie.
External Oriëntatie op externe Manager als power broker
orientation omgeving, partnerships & (machts-makelaar),
strategy & samenwerking. Gaat dus om onderhandelingsvaardigheden
governance hoe de externe omgeving . De manager heeft een
focus veel meer op van organisaties eruit ziet en bepaalde doel. De manager is
de omgeving/milieu hoe organisaties kunnen een soort van politicus. Hij/zij
van organisaties. samenwerken met andere moet onderhandelen met
Het heeft alles te organisaties. andere organisaties en moet
maken met de veranderingen in de omgeving
strategie en het anticiperen.
bestuur van een
organisatie
Oorsprong van denken overorganisatie & management
Defentitie organisatie:
Groep deelnemers met een soort 'sociale structuur' (de sociale structuur
houd de mensen bijelkaar dus informele verwachtingen of gezagsstructuur)
(de soicale structuur is een soort van autoriteit die orders mag geven)
'Gewenste doelen' (doelen) gedeelde doelen
Technologie: "middelen" (machines) om inputs (werk, ideeen) om te zetten
in outputs (kennis, producten)
De hedendaagse oganisaties zijn ontstaan in de katoenindustrie in Engeland in de
18e eeuw
Kleding werd gemaakt bij mensen thuis, dit om bij te verdienen. Tijdens
die tijd waren er heel veel ondernemers die de kleding gingen verkopen
op de markt. Deze ondernemers waren afhankelijk van de boeren
omdat zij konden bepalen wanneer ze iets maakte.
Opkomende klasse van ondernemers probeerde de controle over de
productie van katoen (tegen die tijd thuisproductie) te vergroten door
ambachtslieden te concentreren in fabrieksomgevingen, waardoor
'controle' werd geperfecteerd
Tot 19e/20e eeuw: focus op vakmanschap, dat wordt geleerd door
ouder-kind / meester – leerlingrelaties
Frederick Taylor (1856-1915)
Geboren in een opperclass familie
Amerikaans
Persoonlijkheidsproblemen -> spelletjes spelen maakte hem boos omdat de
regels niet duidelijk waren (controle)
Hij kon ook niet slapen -> insomnia (hij maakte een korset om zijn slaap te
kunnen controleren)
Door oog problemen ging hij niet naar de universiteit maar werkte hij als een
fabriekswerker
Hij vroeg zich af: waarom weken fabriekswerkers niet zo hard als ze maar
kunnen? Hij zag veel pauzes van mensen, niet zo efficiënt mogelijk werken
Hij startte een experiment
Hij gaf een her design aan processen en structuren om de situatie te
verbeteren
Hij klom op tot engineer en manager tijdens het behalen van zijn diploma in
mechanische engineering
,Het klassieke model (bureaucratie) volgens Taylor:
Organisatie zouden volgens Taylor de belichaming van rationeel-juridisch
gezag, berekenbaar gedrag, billijkheid, verantwoording moeten zijn. Meer
voorspelbaarheid
Opkomst van 'bureaucratie' (= 'traditioneel model van openbaar bestuur')
dit was de opkomst van de bureuacratie uitgevonden door Taylor
Bureaucratie werd ook genoemd door weber. Hij was een academici. Hij
studeerde ontwikkleingen en hij ontdekte een historische ontwikkeling van
traditioneel en charismatisch gezag naar rationeel gezag
Taylor stelde voor om hele rationele formele manieren te gebruiken om die twee
kernvragen te laten werken. Het ging hem dus vooral om rationeel gedrag,
inefficiënties uitsluiten, en ervoor te zorgen dat de organisatie als geheel haar
diensten of producten op de meest efficiënte manier mogelijk produceert. Dit zou
uiteindelijk de individuele arbeiders ten goede komen.
Klassieke kijk op management & organisatie/ klassieke bestuurskunde-paradigma:
bureaucratie. Founding Fathers zijn: Max Weber, Frederick Taylor, Henri Fayol.
Klassieke model (bureaucratie):
Organisaties zijn de belichaming van specifieke ideeën zoals; rationeel-
juridisch/legale autoriteit. Dus organisaties worden gezien als
verzekeringen of mechanismen waarmee traditionele of charismatische
vormen van gezag kunnen worden uitgesloten.
Dit komt omdat de nadruk ligt op berekenbaar gedrag (rationeel gedrag),
rechtvaardigheid en omdat de organisatie als geheel niet alleen is
gebouwd voor efficiëntie, maar ook is gebouwd om verantwoording af te
leggen om te kunnen laten zien wat er zich binnen organisaties heeft
voorgedaan, wanneer er fouten zijn gemaakt; wie verantwoordelijk waren
voor deze fouten en om deze fouten te corrigeren.
Voorbeeld: Deze principes zijn overal nu te zien. Ook bijvoorbeeld bij een
fastfoodketen. Het is allemaal gestandaardiseerd daar. Alles is volgens regels en
procedures die op een bepaalde manier zijn gedesigned.
,We gebruiken twee verhaallijnen om onze analyse van organisaties en van
management in organisaties te inspireren.
Storyline 1: Er zijn 4 afwijkingen van de klassieke kijk op m&o
Naam Kenmerken Management
Klassieke model: Focus op stabiliteit, het gaat Interne rekrutering op basis
bureaucratie om taakafbakening, focus op van verdienste/merit, interne
formaliteiten (regels en oriëntatie. Managers worden
procedures zijn erg gerekruteerd van binnenuit en
belangrijk), er is een managers hebben een
oriëntatie op interne oriëntatie op wat interne
processen -> de externe processen zijn.
omgeving is niet zo
belangrijk en wordt
grotendeels genegeerd.
New Public Focus op stimulatie (via Ondernemende, interne of
Management prikkels) -> dus het gebruik externe werving/rekrutering.
en beeld/view van van prikkels binnen een Managers zijn zeer
organisaties in de organisatie en performance ondernemend en zoeken
publieke sector management; er is dus een daarom voortdurend naar
focus op het meten van nieuwe kansen, zoals een
resultaten en outputs van kleine ondernemer; ze nemen
organisaties op een manier risico's. Mensen in de NPM
die verder gaan dan hebben de voorkeur om
prestatiemetingen in het managers van buitenaf te
klassieke model. werven met andere vormen
van ervaring (met bij voorkeur
ook ervaring in de publieke
sector). Er is dus een focus
op het binnen brengen van
delen van de bedrijfswereld,
binnen de publieke sector.
Managerialism Focus op Emancipatie van het
hoe managers managementvaardigheden management en
gerekruteerd en ondernemingsgerichtheid.
worden, hoe ze competenties/bevoegdheden
worden getraind en . De skillset van managers is
hoe ze hun veel breder dan bij het
vaardigheden klassieke model. Hun rol
moeten gaat dus veel diep
ontwikkelen.
Change Focus op hoe je structuur, Manager als agent van
management processen en gedragingen verandering in plaats van een
niet zozeer een kunt veranderen binnen een designer (zoals bij het
technische organisatie. En hoe mensen klassieke model).
challenge/uitdaging te motiveren om hun gedrag
, maar meer een daadwerkelijk te veranderen.
sociale Bij het klassieke model
challenge/uitdaging wordt de structuur,
. processen en gedragingen
, gedesigned door managers
en ze proberen deze te
optimaliseren. Er is hier een
focus op
verandermanagement buiten
een technische oriëntatie.
External Oriëntatie op externe Manager als power broker
orientation omgeving, partnerships & (machts-makelaar),
strategy & samenwerking. Gaat dus om onderhandelingsvaardigheden
governance hoe de externe omgeving . De manager heeft een
focus veel meer op van organisaties eruit ziet en bepaalde doel. De manager is
de omgeving/milieu hoe organisaties kunnen een soort van politicus. Hij/zij
van organisaties. samenwerken met andere moet onderhandelen met
Het heeft alles te organisaties. andere organisaties en moet
maken met de veranderingen in de omgeving
strategie en het anticiperen.
bestuur van een
organisatie
