Samenvatting Onderzoek in de gezondheidszorg hoofdstuk 6

Onderzoek in de gezondheidszorg
Hoofdstuk 6: Methoden

6.1 Kiezen van de methoden
Operationaliseren: variabelen in je onderzoek op verschillende manieren meetbaar maken.
(Vertalen in een meetinstrument als het waren)
Variabele: kenmerken of eigenschappen die verschillende waarden kunnen aannemen.
Er zijn verschillende methoden om data te verzamelen.

6.1.1 Bestaande gegevens
Statussen of medische dossiers gegevens van individuele patiënten geregistreerd.
- Voordeel van bestaande dossier de onderzoeksvraag is snel en efficiënt te
beantwoorden, zonder dat je daar patiënten mee lastig hoeft te vallen.
- Nadeel
 De dossiers zijn niet speciaal voor een onderzoek aangemaakt. De benodigde
gegevens zijn wellicht niet nauwkeurig genoeg geregistreerd of voldoen de
metingen niet aan de operationele definitie die je in het onderzoek hanteert.
 Er kan een onbekende selectie zijn opgetreden van de personen waarvan je
de gegevens in het onderzoek gebruikt.
- Verschillende behandelingen kunnen niet zomaar vergeleken worden met elkaar. De
patiënt zijn niet willekeurig toegewezen aan een behandeling maar de behandeling
berust op diagnostisch onderzoek, de resultaten van eventuele voorgaande
behandeling en in sommige gevallen is er een voorkeur.

6.1.2 Methoden voor kwantitatief onderzoek
Kwantitatief onderzoek: onderzoek waarbij bij een groot aantal proefpersonen gegevens
verzameld worden die makkelijk in cijfers zijn uit te drukken.

Meest gebruikte methoden om kwantitatieve gegevens te verzamelen:
- Vragenlijsten
 Vrijwel in ieder onderzoek wordt er gebruikt gemaakt van vragenlijsten. Vaak
in combinatie met een andere methode.
 Vragenlijst snelle en efficiënte (in een korte tijd, doelmatig) manier een grote
hoeveelheid gegevens verzamelen.
- Bestaande tests
 Meten van een groot aantal variabelen eerder ontwikkelde tests
beschikbaar.
 Je laat de proefpersonen een aantal opdrachten doen en jij observeert de
uitvoering. Bijvoorbeeld een evenwichtstest.
 Iedere test heeft een uitgebreide handleiding waarin instructies staan voor de
afname van de test en het scoren van de uitvoering van de opdrachten.
- Metingen aan het lichaam
 Het indirect observeren van de lichaamsfuncties met behulp van verschillende
(medische) meetinstrumenten.
 Klinisch onderzoek, andere lichamelijke onderzoeken en metingen van
inwendige functies aan de hand van bloedwaarden (laboratoriumonderzoek).
- Diagnostische tests
 Diagnostische test: het vaststellen van de aan- of afwezigheid van een
bepaalde aandoening.
 Metingen aan het lichaam en/of observaties van gedrag door één of meerdere
observatoren.
 Meestal gebruikt voor klinische (medisch) doeleinden.
 Je kunt ze ook gebruiken voor het uitvoeren van onderzoeken.

, 6.1.3 Methoden voor kwalitatief onderzoek
Kwalitatief onderzoek: onderzoek waarbij gegevens worden verzameld over de beleving,
ervaringen, verwachtingen of attitudes van een beperkt aantal proefpersonen met
kwalitatieve onderzoeksmethoden als interviews, observaties en focusgroepdiscussies,
waarbij diep op het onderwerp wordt ingegaan.

De meeste gebruikte methoden om kwalitatieve gegevens te verzamelen:
- Interview
 Directe mondelinge contact gegevens verzamelen
 Het uitvragen van algemene en anamnestische gegevens.
 Op een systematische en gestructureerde manier verzamelen de
antwoordcategorieën staan van tevoren al vast; je hoeft alleen nog aan te
kruisen welk antwoord de proefpersoon geeft (gestructureerde interviews).
 Ongestructureerde interviews: alleen het onderwerp en de beginvraag liggen
vast. De vragen hangen af van de antwoorden die de proefpersoon gaat
geven. Je kunt hierdoor diep op het onderwerp ingaan.
 De conclusie kan niet algemeen gemaakt worden.
 Kwalitatief onderzoek diepgaande gegevens verzamelen.
 Semigestructureerde interviews: de onderwerpen die behandelt
moeten worden liggen vast en is er een globaal idee welke vragen er
gesteld gaan worden, maar zijn er geen gestructureerde
antwoordcategorieën.
- Focusgroepdiscussie
 Representatieve groep van ongeveer 6 tot 10 mensen voeren een discussie
over een bepaald onderwerp.
 Doel: ideeën opdoen, achtergronden en mogelijke verklaringen te vinden of
ervaringen te beschrijven.
 Wordt vaak afgenomen door 2 onderzoekers. De een leidt de discussie, de
ander observeert en noteert (eventueel doorvragen).
 Voordeel: de groepsdynamiek kan ervoor zorgen dat de deelnemers elkaar
stimuleren en op ideeën brengen.
 Nadeel: groepsdynamiek kan ervoor zorgen dat de deelnemers zich
aanpassen aan de mening van anderen, waardoor dominante groepsleden
een grote stempel op de uitkomst kunnen drukken.
- Observatie
 Het meten van huidige gedrag van mensen
 Observaties van onderzoek vinden doelgericht en systematisch plaats en
worden vaak opgenomen met videoapparatuur, zodat je achteraf kunt
koppelen/beoordelen.
 Gestructureerde en ongestructureerde observatie
 Gestructureerde observatie: er wordt meestal gebruik gemaakt van
een observatieschema met duidelijk omschreven
observatiecategorieën.
 Ongestructureerde observatie: een beschrijving van de situatie; er is
vooraf niet exact vastgesteld welke gedragingen je precies
observeert.
 Participerende en niet-participerende observatie:
 Participerende observatie: de onderzoeker maakt zelf deel uit van de
te observeren situatie.
 Niet-participerende observatie: de onderzoeker staat buiten de situatie
te observeren.

6.1.4 Een methode kiezen