College 6 – Inleiding Bestuurskunde
➢ Philip Karré
➢ Politiek, bestuur en media
We hebben de afgelopen weken gezien dat bestuurskunde gaat over de aanpak van maatschappelijke
vraagstukken. Deze zijn complex, dynamisch en je hebt waarden en belangen. Met aanpak wordt
maatschappelijke sturing bedoeld. De overheid is niet de enige sturingspartij. Daarom ook New Public
Management en New Public Governance. Je ziet meer maatschappelijke zelfsturing met hybriditeit als
gevolg die ook tot spanningen leidt, zowel positief en negatief. We hebben gekeken waarom
maatschappelijke vraagstukken zo lastig zijn, bijvoorbeeld bij wicked problems en we hebben
gekeken naar aantal belangrijke actoren en contextfactoren, politieke context als omgevingsfactor en
actoren in die context zoals gevestigde politiek, mondige burgers, burgerinitiatieven en
belangengroepen en de media. De 2e belangrijke groep is de ambtenarij die in de praktijk brengt wat
in politiek in besloten. Vandaag gaat het om media als belangrijke factor en actor die leidt tot
complexer en dynamischer werk. Verantwoording wordt steeds belangrijker, ook bij de uitvoering.
Voorheen verantwoording en output door politici, maar nu ook outputdemocratie met publieke
diensten meer op afstand van politiek en zelf verantwoorden naar burgers. Immers, burgers zijn iets
meer klanten en dus willen ze directe verantwoording en interactie van de maatschappelijke
organisaties.
Vorige keer
• Van gescheiden werelden (Weber, Wilson)…
• …tot respect, ruimte en reciprociteit…
• …waarbij primaat van de politiek en ministeriële verantwoordelijkheid nog steeds van kracht
zijn.
• Politieke kernkwaliteiten
• Vaardigheden 21ste-eeuwse ambtenaar
Democratie en bureaucratie, politiek en ambtenarij zijn gescheiden werelden, dus bedenken en
uitvoeren. Nu meer relatie van respect, ruimte en reciprociteit. De politiek en ambtenarij hebben
elkaar nodig, de ‘Service Bargain’. Toch is er nog wel een scheiding, zie Wilson en Weber. Waarom die
scheiding? Burgers kunnen politici wegsturen, maar ambtenaren kunnen niet weggestuurd worden. In
deze VUCA wereld moeten politici vaardigheden hebben en ambtenaren ook veel vaardigheden
hebben.
Agenda voor vandaag
• Functies media
• Media en verantwoording
• Opkomst en invloed van nieuwe media
• Politiek als toneel
We kijken niet alleen meer naar politiek om zaken op te lossen. We zijn mondige burgers en willen
ook verantwoording van maatschappelijke organisaties. De media heeft klassiek ook altijd zo’n
mediafunctie gehad. Ze hebben nu ook nieuwe rollen qua verantwoording. Zie schillemans-Jacobs
artikel. Wat zijn de functies van media, dus zowel hun positieve als negatieve rol? Politici en
ambtenaren moeten niet zomaar alles kunnen doen, daarom hebben we de media. De opkomst van
, sociale media heeft invloed. Journalisten hoeven jou niet leuk te vinden, je kan ook zelf
twitterberichten sturen. Politiek was altijd al toneel, maar framing en taalgebruik worden steeds
belangrijker in een samenleving met veel communicatiekanalen. De vraag is dan, hoe verkoop je je
stem aan het publiek?
Functies media
• Informatie
• Entertainment
• Platform
• Waakhond
Wat is nou de klassieke media = hele bandbreedte van radio, televisie, kranten, internet etc. Wat zijn
nu de functie van klassieke media?
1. Informatiefunctie
2. Entertainment
3. Media als platform
4. Media als waakhond
Functies media: Informatie
• De feiten, en niets dan de feiten
De eerste functie ‘informatie’ = feiten en niet anders dan feitelijke berichtgeving.
Voorbeeld: Amerikaanse CNN voelde zich genoodzaakt duidelijk te formuleren wat nou feiten zijn en
of er ook verschillende soort feiten zijn die multi-interpretabel zijn en gekleurd door belangen en
waarden?
➢ Philip Karré
➢ Politiek, bestuur en media
We hebben de afgelopen weken gezien dat bestuurskunde gaat over de aanpak van maatschappelijke
vraagstukken. Deze zijn complex, dynamisch en je hebt waarden en belangen. Met aanpak wordt
maatschappelijke sturing bedoeld. De overheid is niet de enige sturingspartij. Daarom ook New Public
Management en New Public Governance. Je ziet meer maatschappelijke zelfsturing met hybriditeit als
gevolg die ook tot spanningen leidt, zowel positief en negatief. We hebben gekeken waarom
maatschappelijke vraagstukken zo lastig zijn, bijvoorbeeld bij wicked problems en we hebben
gekeken naar aantal belangrijke actoren en contextfactoren, politieke context als omgevingsfactor en
actoren in die context zoals gevestigde politiek, mondige burgers, burgerinitiatieven en
belangengroepen en de media. De 2e belangrijke groep is de ambtenarij die in de praktijk brengt wat
in politiek in besloten. Vandaag gaat het om media als belangrijke factor en actor die leidt tot
complexer en dynamischer werk. Verantwoording wordt steeds belangrijker, ook bij de uitvoering.
Voorheen verantwoording en output door politici, maar nu ook outputdemocratie met publieke
diensten meer op afstand van politiek en zelf verantwoorden naar burgers. Immers, burgers zijn iets
meer klanten en dus willen ze directe verantwoording en interactie van de maatschappelijke
organisaties.
Vorige keer
• Van gescheiden werelden (Weber, Wilson)…
• …tot respect, ruimte en reciprociteit…
• …waarbij primaat van de politiek en ministeriële verantwoordelijkheid nog steeds van kracht
zijn.
• Politieke kernkwaliteiten
• Vaardigheden 21ste-eeuwse ambtenaar
Democratie en bureaucratie, politiek en ambtenarij zijn gescheiden werelden, dus bedenken en
uitvoeren. Nu meer relatie van respect, ruimte en reciprociteit. De politiek en ambtenarij hebben
elkaar nodig, de ‘Service Bargain’. Toch is er nog wel een scheiding, zie Wilson en Weber. Waarom die
scheiding? Burgers kunnen politici wegsturen, maar ambtenaren kunnen niet weggestuurd worden. In
deze VUCA wereld moeten politici vaardigheden hebben en ambtenaren ook veel vaardigheden
hebben.
Agenda voor vandaag
• Functies media
• Media en verantwoording
• Opkomst en invloed van nieuwe media
• Politiek als toneel
We kijken niet alleen meer naar politiek om zaken op te lossen. We zijn mondige burgers en willen
ook verantwoording van maatschappelijke organisaties. De media heeft klassiek ook altijd zo’n
mediafunctie gehad. Ze hebben nu ook nieuwe rollen qua verantwoording. Zie schillemans-Jacobs
artikel. Wat zijn de functies van media, dus zowel hun positieve als negatieve rol? Politici en
ambtenaren moeten niet zomaar alles kunnen doen, daarom hebben we de media. De opkomst van
, sociale media heeft invloed. Journalisten hoeven jou niet leuk te vinden, je kan ook zelf
twitterberichten sturen. Politiek was altijd al toneel, maar framing en taalgebruik worden steeds
belangrijker in een samenleving met veel communicatiekanalen. De vraag is dan, hoe verkoop je je
stem aan het publiek?
Functies media
• Informatie
• Entertainment
• Platform
• Waakhond
Wat is nou de klassieke media = hele bandbreedte van radio, televisie, kranten, internet etc. Wat zijn
nu de functie van klassieke media?
1. Informatiefunctie
2. Entertainment
3. Media als platform
4. Media als waakhond
Functies media: Informatie
• De feiten, en niets dan de feiten
De eerste functie ‘informatie’ = feiten en niet anders dan feitelijke berichtgeving.
Voorbeeld: Amerikaanse CNN voelde zich genoodzaakt duidelijk te formuleren wat nou feiten zijn en
of er ook verschillende soort feiten zijn die multi-interpretabel zijn en gekleurd door belangen en
waarden?
