Algemene ziekteleer: ontsteking, celschade, tumoren en circulatiestoornissen
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Pathologie (HBO-Verpleegkunde, jaar 1), gebaseerd op algemeen aanvaarde algemene pathologie (bijvoorbeeld
Zelman, Dudink e.a.). Dit document behandelt algemene ziektemechanismen op conceptueel niveau, bevat geen
diagnostiek of behandeladvies voor een individuele patiënt en vervangt geen medisch onderwijs. Niet gebaseerd op
één specifieke druk.
Inhoud: 1. Wat is pathologie — 2. Oorzaken van ziekte (etiologie) — 3. Ontsteking: acute fase — 4. Ontsteking:
chronische fase — 5. Celschade en celdood — 6. Tumoren: benigne versus maligne — 7. Metastasering — 8.
Trombose en embolie — 9. Infarct en oedeem — 10. Begrippenlijst — 11. Oefenvragen
1. Wat is pathologie?
Pathologie is de wetenschap die de aard, oorzaken en gevolgen van ziekteprocessen bestudeert:
hoe ontstaan afwijkingen in cellen, weefsels en organen, en welke gevolgen hebben deze voor het
functioneren van het lichaam.
Algemene pathologie bestudeert ziektemechanismen die bij uiteenlopende aandoeningen terugkeren
(zoals ontsteking of celschade), terwijl specifieke (systemische) pathologie zich richt op ziekten
binnen een specifiek orgaansysteem. Dit document behandelt de algemene, orgaanoverstijgende
mechanismen.
, 2. Oorzaken van ziekte (etiologie)
De etiologie van een ziekte betreft de onderliggende oorzaak of oorzaken. Ziekteoorzaken worden
doorgaans onderverdeeld in verschillende categorieën.
Categorie Voorbeeld
Genetisch Erfelijke aandoeningen, aangeboren afwijkingen
Infectieus Bacteriën, virussen, schimmels, parasieten
Immunologisch Auto-immuunreacties, allergische reacties
Voedingsgerelateerd Tekorten of overschotten aan voedingsstoffen
Fysisch/chemisch Trauma, straling, toxische stoffen