Samenvatting Anatomie en Fysiologie
Het zenuwstelsel en het hormoonstelsel
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Anatomie en Fysiologie (HBO-Verpleegkunde / MBO-Verpleegkunde, jaar 1), gebaseerd op algemeen aanvaarde
menselijke anatomie en fysiologie zoals behandeld in standaardwerken (bijvoorbeeld Jüngen, Gregoire &
Straaten-Huygen). Dit document is niet gebaseerd op één specifieke druk en vervangt geen medisch onderwijs of
klinische training.
Inhoud: 1. Indeling van het zenuwstelsel — 2. De neuron — 3. De synaps — 4. Het ruggenmerg en de
reflexboog — 5. De hersenen — 6. Wat is het hormoonstelsel — 7. De hypofyse — 8. De schildklier en
bijschildklieren — 9. De bijnieren — 10. De alvleesklier — 11. Begrippenlijst — 12. Oefenvragen
1. Indeling van het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel wordt anatomisch onderverdeeld in het centrale zenuwstelsel (CZS), bestaande uit
de hersenen en het ruggenmerg, en het perifere zenuwstelsel (PZS), bestaande uit alle zenuwen die
het CZS verbinden met de rest van het lichaam.
Onderdeel Functie
Somatisch zenuwstelsel Bestuurt willekeurige (bewuste) spierbewegingen en verwerkt zintuiglijke prikkels
Autonoom zenuwstelsel Bestuurt onwillekeurige (onbewuste) processen, zoals hartslag en spijsvertering
Het autonome zenuwstelsel wordt verder onderverdeeld in het sympathische zenuwstelsel
('vecht-of-vluchtreactie', activerend) en het parasympathische zenuwstelsel ('rust en vertering',
kalmerend), die doorgaans tegengesteld op elkaar inwerken.
, 2. De neuron
De neuron (zenuwcel) is de basiseenheid van het zenuwstelsel, gespecialiseerd in het ontvangen,
verwerken en doorgeven van elektrische signalen.
Onderdeel Functie
Dendrieten Vertakkingen die prikkels van andere neuronen ontvangen
Cellichaam (soma) Bevat de celkern en verwerkt de binnenkomende prikkels
Axon Lange uitloper die het signaal (actiepotentiaal) doorgeeft
Myelineschede Vetlaag rond het axon die de signaaloverdracht versnelt
Het zenuwstelsel en het hormoonstelsel
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Anatomie en Fysiologie (HBO-Verpleegkunde / MBO-Verpleegkunde, jaar 1), gebaseerd op algemeen aanvaarde
menselijke anatomie en fysiologie zoals behandeld in standaardwerken (bijvoorbeeld Jüngen, Gregoire &
Straaten-Huygen). Dit document is niet gebaseerd op één specifieke druk en vervangt geen medisch onderwijs of
klinische training.
Inhoud: 1. Indeling van het zenuwstelsel — 2. De neuron — 3. De synaps — 4. Het ruggenmerg en de
reflexboog — 5. De hersenen — 6. Wat is het hormoonstelsel — 7. De hypofyse — 8. De schildklier en
bijschildklieren — 9. De bijnieren — 10. De alvleesklier — 11. Begrippenlijst — 12. Oefenvragen
1. Indeling van het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel wordt anatomisch onderverdeeld in het centrale zenuwstelsel (CZS), bestaande uit
de hersenen en het ruggenmerg, en het perifere zenuwstelsel (PZS), bestaande uit alle zenuwen die
het CZS verbinden met de rest van het lichaam.
Onderdeel Functie
Somatisch zenuwstelsel Bestuurt willekeurige (bewuste) spierbewegingen en verwerkt zintuiglijke prikkels
Autonoom zenuwstelsel Bestuurt onwillekeurige (onbewuste) processen, zoals hartslag en spijsvertering
Het autonome zenuwstelsel wordt verder onderverdeeld in het sympathische zenuwstelsel
('vecht-of-vluchtreactie', activerend) en het parasympathische zenuwstelsel ('rust en vertering',
kalmerend), die doorgaans tegengesteld op elkaar inwerken.
, 2. De neuron
De neuron (zenuwcel) is de basiseenheid van het zenuwstelsel, gespecialiseerd in het ontvangen,
verwerken en doorgeven van elektrische signalen.
Onderdeel Functie
Dendrieten Vertakkingen die prikkels van andere neuronen ontvangen
Cellichaam (soma) Bevat de celkern en verwerkt de binnenkomende prikkels
Axon Lange uitloper die het signaal (actiepotentiaal) doorgeeft
Myelineschede Vetlaag rond het axon die de signaaloverdracht versnelt
