Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 3 van de 19 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Emotional and Affective Disorders | Thema 2 | EUR | 2025/26

Document preview thumbnail
Voorbeeld 3 van de 19 pagina's

Samenvatting van week 2 van de specialisatie Clinical Psychology: Emotional and Affective Disorders aan Erasmus Universiteit Rotterdam. Dit document behandelt de zes aannames van de hedendaagse integratieve interpersoonlijke theorie (CIIT) en hoe deze theorie persoonlijkheid en psychopathologie, met name depressie, verklaart aan de hand van interpersoonlijke patronen en de interpersoonlijke transactiecyclus. Ideaal voor examenvoorbereiding omdat het de kernconcepten van CIIT helder uiteenzet en toont hoe interpersoonlijke dynamieken depressieve symptomen kunnen triggers of verergeren. Cijfer: 8.3

Voorbeeld van de inhoud

WEEK 2 DEPRESSIE DEEL 2

ZES VERONDERSTELLINGEN VAN DE HEDENDAAGSE INTEGRATIEVE
INTERPERSOONLIJKE THEORIE VAN PERSOONLIJKHEID EN
PSYCHOPATHOLOGIE

SAMENVATTING

Introductie

De hedendaagse integratieve interpersoonlijke theorie (contemporary integrative interpersonal theory
= CIIT) is een evidence-based model van persoonlijkheid en psychopathologie en onderscheidt
zichzelf van andere modellen door zes aannames.

Zes aannames van de CIIT

Fundamenteel belangrijke functionele uitingen van persoonlijkheid en psychopathologie komen voor
in interpersoonlijke situaties

De CIIT richt zich op de dynamische interactie tussen het zelf en anderen op het gebied van
psychologisch functioneren, in plaats van stabiele kenmerken en abnormaliteiten (zoals DSM).
Terugkomende patronen binnen interpersoonlijke situaties worden gezien als de basiseenheden van
persoonlijkheid en psychopathologie, bijvoorbeeld dat je een negatieve ervaring voelt met je baas als
je geen promotie krijgt.

Interpersoonlijk functioneren kan worden georganiseerd met behulp van de dimensies van agentschap
en gemeenschap

Het interpersoonlijke circumplex helpt om verschillende patronen van interpersoonlijk gedrag te
identificeren die gerelateerd zijn aan elkaar, wat de basis vormt voor falsifieerbare conclusies. Het kan
bijvoorbeeld gebruikt worden om empirisch onderscheid te maken tussen stoornissen en tussen
individuen met dezelfde stoornis. Agency staat voor in controle zijn versus begeleiding van anderen
zoeken. Communion staat voor hecht met anderen zijn versus afstandelijk zijn.

,Dezelfde structuur organiseert het functioneren op alle ervaringsniveaus

De circumplex structuur kan gebruikt worden om het functioneren te ordenen op verschillende
niveaus, zoals motieven, stabiele eigenschappen en specifieke gedragingen. Ook kunnen waarden,
problemen en sterke punten gemeten worden via dit model. Dezelfde dimensies kunnen op al deze
niveaus toegepast worden, wat helpt bij het begrijpen en analyseren van gezond en problematisch
gedrag.

Het bevredigen van agentische en gemeenschappelijke motieven stuurt interpersoonlijk gedrag

Interpersoonlijk gedrag dient twee basisbehoeften te vervullen, namelijk agency en communion.
Mensen verschillen in hoe sterk deze behoeftes zijn en hoe ze die proberen te vervullen. Problemen
ontstaan door hoe die behoeften vervuld worden, afhankelijk van de situatie. Een uitgebreider model
kijkt ook naar emoties, zelfbeeld en waarneming van het zelf en anderen. Een waarneming roept een
emotie op, die een behoefte activeert, wat leidt tot bepaald gedrag (kettingreactie).

Iemand voelt zich onbeheerst  wordt boos  wil onafhankelijk zijn en verbonden voelen  is
passief-agressief  lokt dominante reactie van de ander uit  enzovoort. Dit is de interpersoonlijke
transactiecyclus (voorspelbaar patroon van hoe mensen op elkaar reageren binnen relaties).

De ‘interpersoonlijke transactiecyclus’ biedt waarschijnlijke verwachtingen voor gedragspatronen en
falsifieerbare voorspellingen over gedragsreeksen

De CIIT streeft ernaar om betrouwbare patronen te formuleren die de persoonlijkheid en
psychopathologie van een individu beschrijven. Het beste patroon (evidence-based en beschrijft
normatief interpersoonlijk gedrag) is complementariteit, dus de voorspelling dat dominant gedrag
onderdanig gedrag uitlokt terwijl warm gedrag warm gedrag uitlokt. Dit principe kan uitgewerkt
worden met bijvoorbeeld motivatie en perceptie om zo persoonlijkheid, ontwikkeling en
psychopathologie te beschrijven.

Aanhoudende afwijkingen van deze verwachte patronen weerspiegelen (waarschijnlijk)
psychopathologie

Typische patronen van functioneren vormen de basis van vergelijking voor het identificeren van
maladaptief functioneren, zowel between als within. Vergelijkingen tussen mensen geven aan hoe een
patiënt anders is dan anderen, bijvoorbeeld controlerender. Vergelijkingen binnen mensen helpen met
het identificeren van belangrijke contexten, zoals relatie tussen dominant gedrag en ervaring van
boosheid.

Conclusie

Deze principes worden gebruikt om verschijnselen te beschrijven die ingezet kunnen worden om
toetsbare uitspraken te doen over de oorzaken en aard van iemands problemen (en interventies). Zo
blijkt dat mensen met dezelfde stoornis kunnen verschillen in interpersoonlijke stijl, wat informatie
geeft over welke factoren psychopathologische symptomen uitlokken en welke innerlijke ervaringen
kenmerkend zijn voor hun beleving. Zo heeft een depressief iemand door afwijzing baat bij therapie
op de communion-as.

Vijf richtingen voor toekomstig onderzoek

Ontwikkel interpersoonlijke meetinstrumenten die verschillende tijdschalen bestrijken

Er zijn meetinstrumenten nodig die interpersoonlijk gedrag kunnen meten op verschillende
tijdsschalen: van stabiele eigenschappen tot moment-tot-moment veranderingen binnen een situatie.
Dit helpt om te begrijpen hoe duurzame en tijdelijke gedragingen samenhangen en verband houden
met psychopathologie.

, Interpersoonlijke variatie over verschillende analyseniveaus heen verbinden

De meeste interpersoonlijke metingen van verschillende constructen richten zich op relatief stabiele en
neigingen die door zelfrapportage vermeld worden. Er moeten instrumenten komen die verschillende
psychologische domeinen die dynamisch/minder beschikbaar zijn, bijvoorbeeld onbewuste processen
of neurobiologische factoren meten.

Gebruik computationele modellen om interpersoonlijke transactiecycli te onderzoeken

Met computermodellen kunnen complexe interactiepatronen beter onderzocht worden, waardoor we
bepaalde gedragingen beter kunnen voorspellen. Hierdoor krijg je inzicht in hoe interpersoonlijke
dynamiek gerelateerd is met problemen met leven.

Gebruik de interpersoonlijke situatie om een steviger bewijsmateriaal op te bouwen over de dynamiek
van persoonlijkheid en psychopathologie

We moeten verschuiven van starre diagnostische categorieën naar dynamische interpersoonlijke
processen. Zo kunnen diagnoses voortkomen uit echte patronen in gedrag, affect, motivatie en
waarneming (in plaats van vooraf gedefinieerde labels). Ook kan je zo onderzoeken hoe de kenmerken
van het interpersoonlijk model veranderen over de tijd.

Koppel modellen van persoonlijkheid en psychopathologie aan klinisch hanteerbare interventiekaders

Modellen van psychopathologie moeten verbonden worden met evidence-based interventietechnieken.
De interpersoonlijke situatie biedt een raamwerk voor het verbinden van persoonlijkheid,
psychopathologie en psychotherapie. Pincus en Hopwood lieten zien dat therapie effectiever wordt als
je de interactie tussen motieven, gedrag, gevoelens en waarnemingen centraal stelt. In hun voorbeeld
werd een patroon van wantrouwen, boosheid en afstand bij de patiënt beter begrepen én behandeld
doordat de therapeut dit koppelde aan haar levenservaringen en hierop op verschillende momenten
passend reageerde.

Conclusie

 Het draagt bij aan de meest recente onderzoeken naar psychopathologie, denk aan de
dynamische ambulante meetmethode waarin warmte en dominantie meegenomen worden.
 Het is integratief omdat het persoonlijkheid, psychopathologie en interventie vanuit hetzelfde
model benadert en kan onderzoek integreren van biologie tot groepsgedrag.
 Het is interpersoonlijk (uitingen van persoonlijkheid en psychopathologie zich voordoen in
interacties). Problemen zijn dus niet alleen eigenschappen die los staan van de context.
 Het is een theorie omdat het formele aannames bevat die kunnen helpen om toetsbare
hypothesen op te stellen.

CONCLUSIE

Zes aannames:

1. CIIT richt zich op dynamische interactie tussen het zelf en anderen op gebied van
psychologisch functioneren (problemen komen voor in interacties).
2. CIIT identificeert verschillende patronen van interpersoonlijk gedrag, waardoor onderscheid
gemaakt kan worden tussen stoornissen en individuen met dezelfde stoornis.
3. Circumplex wordt gebruikt om het functioneren te ordenen op verschillende niveaus,
bijvoorbeeld motieven, eigenschappen, gedragingen en waarden.
4. Interpersoonlijk gedrag moet agency en communion vervullen, maar behoefte hiernaar en
manier van vervullen verschillen per persoon. Er is kettingreactie (waarneming  emotie 
behoefte  gedrag).

Documentinformatie

Geüpload op
11 augustus 2026
Aantal pagina's
19
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
€13,49

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
1
Volgers
1
Items
20
Laatst verkocht
2 jaar geleden


Echte notities, van echte studenten
Elk document op Stuvia is geschreven door een medestudent die hetzelfde vak deed. Zo leer je van iemand die het al heeft gehaald.


Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen