Samenvatting Systeemtheorie
Circulaire causaliteit, homeostase & gezinsrollen
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Systeemtheorie (HBO/WO, Pedagogiek / Social Work / SPH). De inhoud behandelt algemeen aanvaarde
systeemtheoretische begrippen, gebaseerd op onder meer Von Bertalanffy, Watzlawick en Nabuurs, en is niet
gebaseerd op één specifiek verplicht studieboek.
Inhoud: 1. Wat is systeemtheorie — 2. Von Bertalanffy en de algemene systeemtheorie — 3. Totaliteit en
niet-optelbaarheid — 4. Circulaire causaliteit — 5. Homeostase en feedback — 6. Open en gesloten systemen
— 7. Subsystemen en grenzen — 8. Gezinsrollen — 9. Loyaliteit — 10. Begrippenlijst — 11. Oefenvragen
1. Wat is systeemtheorie?
Systeemtheorie is een denkwijze waarin problemen en gedrag van een individu niet los worden
gezien van de context (het systeem) waarin deze persoon zich bevindt, zoals het gezin, de familie of
een bredere sociale omgeving.
In plaats van een probleem uitsluitend te verklaren vanuit kenmerken van het individu, onderzoekt de
systeemtheorie hoe problemen ontstaan en in stand blijven door interacties tussen mensen binnen
een systeem. De systeemtheorie wordt breed toegepast, van gezinstherapie tot sociaal werk en
organisatiekunde.
, 2. Von Bertalanffy en de algemene systeemtheorie
De bioloog Ludwig von Bertalanffy (1901-1972) legde de basis voor de algemene systeemtheorie,
met als kernidee dat verschillende wetenschappelijke disciplines meer met elkaar zouden moeten
samenwerken, omdat vergelijkbare onderliggende principes gelden voor uiteenlopende processen,
van biologische tot sociale systemen.
In 1949 publiceerde Von Bertalanffy zijn boek over de algemene systeemtheorie, waarin hij inzichten
combineerde uit onder meer wiskunde, natuurkunde, regeltechniek en filosofie. Eind jaren vijftig werd
de systeemtheorie voor het eerst toegepast binnen de psychologie en psychiatrie, in de Verenigde
Staten.
Circulaire causaliteit, homeostase & gezinsrollen
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Systeemtheorie (HBO/WO, Pedagogiek / Social Work / SPH). De inhoud behandelt algemeen aanvaarde
systeemtheoretische begrippen, gebaseerd op onder meer Von Bertalanffy, Watzlawick en Nabuurs, en is niet
gebaseerd op één specifiek verplicht studieboek.
Inhoud: 1. Wat is systeemtheorie — 2. Von Bertalanffy en de algemene systeemtheorie — 3. Totaliteit en
niet-optelbaarheid — 4. Circulaire causaliteit — 5. Homeostase en feedback — 6. Open en gesloten systemen
— 7. Subsystemen en grenzen — 8. Gezinsrollen — 9. Loyaliteit — 10. Begrippenlijst — 11. Oefenvragen
1. Wat is systeemtheorie?
Systeemtheorie is een denkwijze waarin problemen en gedrag van een individu niet los worden
gezien van de context (het systeem) waarin deze persoon zich bevindt, zoals het gezin, de familie of
een bredere sociale omgeving.
In plaats van een probleem uitsluitend te verklaren vanuit kenmerken van het individu, onderzoekt de
systeemtheorie hoe problemen ontstaan en in stand blijven door interacties tussen mensen binnen
een systeem. De systeemtheorie wordt breed toegepast, van gezinstherapie tot sociaal werk en
organisatiekunde.
, 2. Von Bertalanffy en de algemene systeemtheorie
De bioloog Ludwig von Bertalanffy (1901-1972) legde de basis voor de algemene systeemtheorie,
met als kernidee dat verschillende wetenschappelijke disciplines meer met elkaar zouden moeten
samenwerken, omdat vergelijkbare onderliggende principes gelden voor uiteenlopende processen,
van biologische tot sociale systemen.
In 1949 publiceerde Von Bertalanffy zijn boek over de algemene systeemtheorie, waarin hij inzichten
combineerde uit onder meer wiskunde, natuurkunde, regeltechniek en filosofie. Eind jaren vijftig werd
de systeemtheorie voor het eerst toegepast binnen de psychologie en psychiatrie, in de Verenigde
Staten.
