Inleiding strafrecht samenvatting
College 1: Het strafrechtelijk legaliteitsbeginsel en de structuur van een strafbepaling
Het strafrechtelijk legaliteitsbeginsel
- Artikel 1 Sr
- Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling
- Hieruit komt voort:
Lex scripta
Verbod van terugwerkende kracht
Lex certa / bepaaldheidsgebod
Verbod van analogie
Lex scripta
- Geschreven strafbepaling
- Gedrag is pas strafbaar indien het voorafgegaan is door een wettelijke strafbepaling
- Wettelijk, niet alleen in formele maar ook in materiële wetten
- Strafbaarstellingen in APV zijn toegestaan. Denk bijvoorbeeld aan wildplassen.
- De rechter is verplicht in het vonnis concreet aan te geven waar in de wet het door de
verdachte gepleegde gedrag strafbaar is gesteld.
Verbod van terugwerkende kracht
- Strafbaar vanaf dit moment
- Een feit is strafbaar uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling
- De strafbepaling moet bestaan op het moment dat de betreffende gedraging is begaan.
- Denk bijvoorbeeld aan problemen die dit kan opleveren met nieuwe soorten drugs
Lex certa / bepaalheidsgebod
- Wet moet duidelijk zijn
- Rechtszekerheid creëren door middel van bepalingen die duidelijk genoeg zijn.
- Probleem:
Te specifiek: ofwel de rechter kan zeer weinig mensen veroordelen (gedrag valt niet onder
bepaling) ofwel er moeten zeer veel wetten komen (Zodat al het strafbare gedrag
beschreven is in de wet)
Heel specifiek omschrijven is dus niet mogelijk
Te vaag: ‘Hij die iets fout doet wordt bestraft’; op deze manier weten mensen niet goed
waaraan zij zich moeten houden: welk gedrag is binnen de regels?
Te vaag is dus ook niet goed
Binnen de regels: ‘Schennis van de eerbaarheid wordt bestraft met…’
Enige vaagheid is dus onvermijdelijk! Regels moeten duidelijk genoeg zijn. Moeizame
zoektocht naar balans tussen ‘te vaag’ en ‘te specifiek’.
HR Onbehoorlijk gedrag
Verbod van analogie
- Het uitleggen van de bepaling mag, maar
- Nu enige vaagheid in de wet toegestaan is, moet er met regelmaat een rechter aan te pas
komen om uit te leggen wat een bepaling inhoudt. De rechter mag dan wettelijke bepalingen
uitleggen naar de specifieke situatie van het strafbare feit dat aan hem ter beoordeling wordt
voorgelegd. De rechter mag echter de wet niet te ruim uitleggen.
De rechter gebruikt hiervoor interpretatiemethoden
, Interpretatiemethoden
- Voor het uitleggen van niet geheel duidelijke bepalingen in de wet
- Om de bepaling uit te leggen maakt de rechter gebruik van interpretatiemethoden.
We kennen er 5:
1) Wetshistorische interpretatie:
Er wordt gekeken naar de ontstaansgeschiedenis van de wet
2) Grammaticale interpretatie:
Er wordt gekeken naar de letter van de wet
3) Systematische interpretatie:
Er wordt gekeken naar de plaats van de regel in het systeem van regelgeving
4) Teleologische interpretatie:
Er wordt gekeken naar het maatschappelijk doel dat de wetgever heeft willen
dienen
5) Anticiperende interpretatie (weinig voorkomend):
Hierbij wordt vooruitgelopen op regelgeving die nog niet is ingevoerd.
Strafbepalingen
- Voldoen aan artikel 1 Sr
- Om bepaald gedrag strafbaar te stellen zal de wetgever dus strafbepalingen maken.
- Deze strafbepalingen zijn gemaakt op de basis die het legaliteitsbeginsel voor ons heeft
gelegd en voor strafbaarstelling moeten ze aan de regels van het legaliteitsbeginsel voldoen.
- Deze strafbepalingen zien er in ons wetboek van strafrecht steeds ongeveer hetzelfde uit
De delictsomschrijving
- Bestaande uit bestanddelen
- De omschrijving van het strafbaar gestelde gedrag
De kwalificatie
- De naam van het strafbare feit
- Deze is niet in iedere strafbepaling opgenomen, maar wel in véél ervan
De strafmaat
- De maximaal op te leggen straf
- Dit is niet de straf die de verdachte krijgt, maar het maximum tot waar de rechter mag gaan
in zijn vrije beoordeling van wat voor straf de verdachte verdient.
College 1: Het strafrechtelijk legaliteitsbeginsel en de structuur van een strafbepaling
Het strafrechtelijk legaliteitsbeginsel
- Artikel 1 Sr
- Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling
- Hieruit komt voort:
Lex scripta
Verbod van terugwerkende kracht
Lex certa / bepaaldheidsgebod
Verbod van analogie
Lex scripta
- Geschreven strafbepaling
- Gedrag is pas strafbaar indien het voorafgegaan is door een wettelijke strafbepaling
- Wettelijk, niet alleen in formele maar ook in materiële wetten
- Strafbaarstellingen in APV zijn toegestaan. Denk bijvoorbeeld aan wildplassen.
- De rechter is verplicht in het vonnis concreet aan te geven waar in de wet het door de
verdachte gepleegde gedrag strafbaar is gesteld.
Verbod van terugwerkende kracht
- Strafbaar vanaf dit moment
- Een feit is strafbaar uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling
- De strafbepaling moet bestaan op het moment dat de betreffende gedraging is begaan.
- Denk bijvoorbeeld aan problemen die dit kan opleveren met nieuwe soorten drugs
Lex certa / bepaalheidsgebod
- Wet moet duidelijk zijn
- Rechtszekerheid creëren door middel van bepalingen die duidelijk genoeg zijn.
- Probleem:
Te specifiek: ofwel de rechter kan zeer weinig mensen veroordelen (gedrag valt niet onder
bepaling) ofwel er moeten zeer veel wetten komen (Zodat al het strafbare gedrag
beschreven is in de wet)
Heel specifiek omschrijven is dus niet mogelijk
Te vaag: ‘Hij die iets fout doet wordt bestraft’; op deze manier weten mensen niet goed
waaraan zij zich moeten houden: welk gedrag is binnen de regels?
Te vaag is dus ook niet goed
Binnen de regels: ‘Schennis van de eerbaarheid wordt bestraft met…’
Enige vaagheid is dus onvermijdelijk! Regels moeten duidelijk genoeg zijn. Moeizame
zoektocht naar balans tussen ‘te vaag’ en ‘te specifiek’.
HR Onbehoorlijk gedrag
Verbod van analogie
- Het uitleggen van de bepaling mag, maar
- Nu enige vaagheid in de wet toegestaan is, moet er met regelmaat een rechter aan te pas
komen om uit te leggen wat een bepaling inhoudt. De rechter mag dan wettelijke bepalingen
uitleggen naar de specifieke situatie van het strafbare feit dat aan hem ter beoordeling wordt
voorgelegd. De rechter mag echter de wet niet te ruim uitleggen.
De rechter gebruikt hiervoor interpretatiemethoden
, Interpretatiemethoden
- Voor het uitleggen van niet geheel duidelijke bepalingen in de wet
- Om de bepaling uit te leggen maakt de rechter gebruik van interpretatiemethoden.
We kennen er 5:
1) Wetshistorische interpretatie:
Er wordt gekeken naar de ontstaansgeschiedenis van de wet
2) Grammaticale interpretatie:
Er wordt gekeken naar de letter van de wet
3) Systematische interpretatie:
Er wordt gekeken naar de plaats van de regel in het systeem van regelgeving
4) Teleologische interpretatie:
Er wordt gekeken naar het maatschappelijk doel dat de wetgever heeft willen
dienen
5) Anticiperende interpretatie (weinig voorkomend):
Hierbij wordt vooruitgelopen op regelgeving die nog niet is ingevoerd.
Strafbepalingen
- Voldoen aan artikel 1 Sr
- Om bepaald gedrag strafbaar te stellen zal de wetgever dus strafbepalingen maken.
- Deze strafbepalingen zijn gemaakt op de basis die het legaliteitsbeginsel voor ons heeft
gelegd en voor strafbaarstelling moeten ze aan de regels van het legaliteitsbeginsel voldoen.
- Deze strafbepalingen zien er in ons wetboek van strafrecht steeds ongeveer hetzelfde uit
De delictsomschrijving
- Bestaande uit bestanddelen
- De omschrijving van het strafbaar gestelde gedrag
De kwalificatie
- De naam van het strafbare feit
- Deze is niet in iedere strafbepaling opgenomen, maar wel in véél ervan
De strafmaat
- De maximaal op te leggen straf
- Dit is niet de straf die de verdachte krijgt, maar het maximum tot waar de rechter mag gaan
in zijn vrije beoordeling van wat voor straf de verdachte verdient.
