SCHEIKUNDE 6 VWO
Samenvatting
Hoofdstuk 15 tot en met 19
De belangrijkste theorie in één overzicht
Kernpunten, formules, tips, tricks, valkuilen, examentips en een uitgebreide
woordlijst
H15 Groene chemie H16 Chemie van het leven H17 Buffers en enzymen
H18 Accu’s en brandstofcellen H19 Examentraining
,Zo gebruik je deze samenvatting
Deze samenvatting sluit aan op de eerdere samenvatting van hoofdstuk 8 tot en met 15. Hoofdstuk 15
wordt opnieuw en zelfstandig opgenomen, zodat dit document zonder het vorige deel te gebruiken is. De
stof van hoofdstuk 16 tot en met 18 volgt de hoofdstukindeling van het aangeleverde 6-vwo-leerboek.
Hoofdstuk 19 bundelt de examentraining uit het leerboek.
Wat je in dit document vindt
• Per hoofdstuk een compacte uitleg van de belangrijkste theorie en verbanden.
• Formules en stappenplannen voor processen, biomoleculen, buffers, elektrochemie en examenbe-
rekeningen.
• Tips, trucs en waarschuwingen voor veelgemaakte fouten.
• In hoofdstuk 19 extra examentips voor reactievergelijkingen, rekenen, structuurformules, blok-
schema’s, evenwichten en werkplannen.
• Achterin een formuleblad en een alfabetische woordlijst voor H15–H19.
De vaste aanpak
Werk bij vrijwel iedere scheikundevraag in deze volgorde: bepaal welke deeltjes of stoffen aanwezig
zijn, kies de passende reactie of het passende model, schrijf de verhouding of structuur correct op,
reken pas daarna en controleer ten slotte eenheden, significantie en chemische plausibiliteit.
Scheikunde 6 VWO Pagina i van 26
, Inhoudsopgave
Zo gebruik je deze samenvatting i
15 Groene chemie en chemische industrie 1
15.1 Principes van groene chemie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
15.2 Atoomeconomie, rendement en E-factor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
15.3 Q-factor en grenswaarden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
15.4 Energiebalans en reactiewarmte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
15.5 Reactiesnelheid en snelheidsbepalende stap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
15.6 Blokschema’s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
15.7 Batch- en continuproces . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
15.8 Een proces beoordelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
16 Chemie van het leven 5
16.1 Koolhydraten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
16.1.1 Belangrijke omzettingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
16.2 Vetten en oliën . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
16.3 Eiwitten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
16.3.1 Vier structuurniveaus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
16.4 DNA en RNA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
16.4.1 Van DNA naar eiwit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
17 Buffers en enzymen 9
17.1 Amfolyten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
17.2 Buffers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
17.3 Enzymen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
17.3.1 Temperatuur, pH en concentratie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
17.4 Celmembraan en transport . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
18 Accu’s en brandstofcellen 12
18.1 Elektrochemische cel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
18.2 Batterijen en brandstofcellen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Scheikunde 6 VWO Pagina ii van 26
Samenvatting
Hoofdstuk 15 tot en met 19
De belangrijkste theorie in één overzicht
Kernpunten, formules, tips, tricks, valkuilen, examentips en een uitgebreide
woordlijst
H15 Groene chemie H16 Chemie van het leven H17 Buffers en enzymen
H18 Accu’s en brandstofcellen H19 Examentraining
,Zo gebruik je deze samenvatting
Deze samenvatting sluit aan op de eerdere samenvatting van hoofdstuk 8 tot en met 15. Hoofdstuk 15
wordt opnieuw en zelfstandig opgenomen, zodat dit document zonder het vorige deel te gebruiken is. De
stof van hoofdstuk 16 tot en met 18 volgt de hoofdstukindeling van het aangeleverde 6-vwo-leerboek.
Hoofdstuk 19 bundelt de examentraining uit het leerboek.
Wat je in dit document vindt
• Per hoofdstuk een compacte uitleg van de belangrijkste theorie en verbanden.
• Formules en stappenplannen voor processen, biomoleculen, buffers, elektrochemie en examenbe-
rekeningen.
• Tips, trucs en waarschuwingen voor veelgemaakte fouten.
• In hoofdstuk 19 extra examentips voor reactievergelijkingen, rekenen, structuurformules, blok-
schema’s, evenwichten en werkplannen.
• Achterin een formuleblad en een alfabetische woordlijst voor H15–H19.
De vaste aanpak
Werk bij vrijwel iedere scheikundevraag in deze volgorde: bepaal welke deeltjes of stoffen aanwezig
zijn, kies de passende reactie of het passende model, schrijf de verhouding of structuur correct op,
reken pas daarna en controleer ten slotte eenheden, significantie en chemische plausibiliteit.
Scheikunde 6 VWO Pagina i van 26
, Inhoudsopgave
Zo gebruik je deze samenvatting i
15 Groene chemie en chemische industrie 1
15.1 Principes van groene chemie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
15.2 Atoomeconomie, rendement en E-factor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1
15.3 Q-factor en grenswaarden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
15.4 Energiebalans en reactiewarmte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
15.5 Reactiesnelheid en snelheidsbepalende stap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
15.6 Blokschema’s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
15.7 Batch- en continuproces . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
15.8 Een proces beoordelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
16 Chemie van het leven 5
16.1 Koolhydraten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
16.1.1 Belangrijke omzettingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
16.2 Vetten en oliën . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
16.3 Eiwitten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
16.3.1 Vier structuurniveaus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
16.4 DNA en RNA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
16.4.1 Van DNA naar eiwit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
17 Buffers en enzymen 9
17.1 Amfolyten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
17.2 Buffers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
17.3 Enzymen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
17.3.1 Temperatuur, pH en concentratie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
17.4 Celmembraan en transport . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
18 Accu’s en brandstofcellen 12
18.1 Elektrochemische cel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
18.2 Batterijen en brandstofcellen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Scheikunde 6 VWO Pagina ii van 26
