Hoofdstuk 4
Moraal: moraal gaat over zaken die ertoe doen, en de morele relevantie van de handelingen
hangt af van de hoeveelheid of de ernst van de schade of pijn waarmee de ander wordt
geconfronteerd.
De goede wil
Een handeling wordt eventueel ‘goed’ door de wil die haar motiveert
Je kunt volgens Kant niet ‘moreel goed doen’ met de verkeerde immorele intentie.
Levens redden door mensen te smokkelen, maakt het handelen niet meteen goed
Volgens Kant is de goede wil het vermogen om onszelf te bepalen en het fundament
van de moraal waarbij we een onderscheid moeten maken tussen het goede willen
doen en de vaststelling van wat het goede is (principes).
Normatief-ethische theorieën
Ethisch relativisme
Ontkent het bestaan van universele waarden en normen die voor iedereen altijd
zouden moeten gelden.
Respecteert dat een ander er andere waarden en normen op kan nahouden, ook al
stroken die niet met zijn eigen waarden en normen
Gevaar: ‘wat jij doet moet jij weten’. Daarmee zeggen we impliciet ook dat álle
ethische oordelen even goed zijn.
Egoïsme: help alleen als je er zelf beter van wordt
Handelen sluit niet uit dat mensen elkaar helpen
In deze samenleving helpen mensen elkaar niet als ze er zelf niet beter van worden
Scrupuleus handelen uit eigen belang wordt door de meeste mensen als immoreel
gezien
Freeridersprobleem: als iedereen elkaar helpt is dat voor iedereen inclusief mijzelf
het best. Maar als iedereen elkaar helpt behalve ik, en niemand merkt dat ik mij aan
de wederzijdse hulp onttrek, is het voor mij nog beter.
Legalisme; de wet verplicht je een mens in nood te helpen
Wie vindt dat het recht de morele opvattingen binnen een maatschappij weergeeft,
zal sneller geneigd zijn te zeggen dat er geen hogere morele instantie dan de wet is
en van mening zijn dat je je daaraan dient te houden positivistische benadering.
Natuurrechtelijke benadering je mag bepaalde zaken nooit doen, of dat nu in de
wet staat of niet
Het verschil tussen moraal en recht heeft tot gevolg dat juridische regels je niet
ontslaan van de verplichting om telkens weer na te gaan of je handelen ook vanuit
een ethisch perspectief juist is.
Utilisme; help de groots mogelijke groep
Als we moeten kiezen tussen of een moreel oordeel moeten vellen over twee
handelingen, dan is de beste handeling die handeling die het meeste genot voor de
grootste groep oplevert.
Moraal: moraal gaat over zaken die ertoe doen, en de morele relevantie van de handelingen
hangt af van de hoeveelheid of de ernst van de schade of pijn waarmee de ander wordt
geconfronteerd.
De goede wil
Een handeling wordt eventueel ‘goed’ door de wil die haar motiveert
Je kunt volgens Kant niet ‘moreel goed doen’ met de verkeerde immorele intentie.
Levens redden door mensen te smokkelen, maakt het handelen niet meteen goed
Volgens Kant is de goede wil het vermogen om onszelf te bepalen en het fundament
van de moraal waarbij we een onderscheid moeten maken tussen het goede willen
doen en de vaststelling van wat het goede is (principes).
Normatief-ethische theorieën
Ethisch relativisme
Ontkent het bestaan van universele waarden en normen die voor iedereen altijd
zouden moeten gelden.
Respecteert dat een ander er andere waarden en normen op kan nahouden, ook al
stroken die niet met zijn eigen waarden en normen
Gevaar: ‘wat jij doet moet jij weten’. Daarmee zeggen we impliciet ook dat álle
ethische oordelen even goed zijn.
Egoïsme: help alleen als je er zelf beter van wordt
Handelen sluit niet uit dat mensen elkaar helpen
In deze samenleving helpen mensen elkaar niet als ze er zelf niet beter van worden
Scrupuleus handelen uit eigen belang wordt door de meeste mensen als immoreel
gezien
Freeridersprobleem: als iedereen elkaar helpt is dat voor iedereen inclusief mijzelf
het best. Maar als iedereen elkaar helpt behalve ik, en niemand merkt dat ik mij aan
de wederzijdse hulp onttrek, is het voor mij nog beter.
Legalisme; de wet verplicht je een mens in nood te helpen
Wie vindt dat het recht de morele opvattingen binnen een maatschappij weergeeft,
zal sneller geneigd zijn te zeggen dat er geen hogere morele instantie dan de wet is
en van mening zijn dat je je daaraan dient te houden positivistische benadering.
Natuurrechtelijke benadering je mag bepaalde zaken nooit doen, of dat nu in de
wet staat of niet
Het verschil tussen moraal en recht heeft tot gevolg dat juridische regels je niet
ontslaan van de verplichting om telkens weer na te gaan of je handelen ook vanuit
een ethisch perspectief juist is.
Utilisme; help de groots mogelijke groep
Als we moeten kiezen tussen of een moreel oordeel moeten vellen over twee
handelingen, dan is de beste handeling die handeling die het meeste genot voor de
grootste groep oplevert.
