WEEFSELLEER
SAMENVATTING
CARDIOVASCULAIR STELSEL
Cardiovasculair stelsel
- Bestaat uit
• Bloed
o Transportmedium
o Transporteert
§ Zuurstof
§ Voedingsstoffen
§ Afvalproducten
§ Hormonen
§ Cellen
• Lymfe
o Verloop
§ Vanuit interstitiële ruimte " naar lymfe " naar bloed
o Bestaat uit
§ Extracellulair vocht
¨ Mn water
§ Klepbladen
o Systemen
§ Alle organen
§ Weiknopen
¨ = Lymfeknoop
¨ = Lymfeklier
¨ Verzamelt lymfe
¨ Voorbeelden
· Ductus thoracicus
à Geeft lymfe af aan de linker v. Subclavia + v. Jugularis interna
· Lymfatisch netwerk
à Rechts
à Geeft lymfe af aan rechter v. Subclavia + v. Jugularis externa
§ Dunne darm
¨ Voor opname voedingsstoffen
o Voorkomen
§ Doorzichtig
§ Wit
¨ Bij absorptie door dunne darm " bevat veel vet
o Evt. Kanker bij uitzaaiing
• Bloedvaten
o Transportsysteem van gesloten communicerende buizen
o Bloedvatwand
§ Bestaat uit
¨ Tunica intima
· Bestaat uit
à Basale lamina
à Fibrocollageneus bindweefsel (BW)
à Endotheel
p 1-lagig afgevlakt epitheel
p Functie
r Transcellulair transport
u = Pinocytose
1
, r Endocrien
r Exocrien
r Celadhesie
u Bij ontsteking
u Verloop
w Activatie door cytokines " expressie van
celadhesiemoleculen " rollen, adhesie,
marginatie en diapedese van WBC
r Bloedstolling
u Verloop
w Bij beschadiging endotheel " binding van
thrombocyten en BW " vorming thrombus
p Bevat
r Adhesie + tight juncties (TJ)
u Voor verminderen doorlaatbaarheid
r Sensoren
u Voor waarneming van verandering in
w Bloeddruk
w O2 spanning
w Bloedflow
u Gevolg
w Productie NO + prostacycline (PGI2) "
vasodilatatie " relaxatie spierweefsel " stijging
bloedflow
w Productie endothelines " hyperpolarisatie
spierweefsel
¨ Tunica media
· Bestaat uit
à Glad spierweefsel (GSW)
p Voor contractie
à Elastisch BW
p Voor opvangen druk bij contractie en relaxatie
p Hoe meer druk, hoe meer vezels
· Dikte
à Arterie > vene > kleine vaten
¨ Tunica adventitia
· Bestaat uit
à BW
p Mn collageen
à Beetje spierweefsel
à Autonomische zenuwen
à Vasa vasorum
p = Kranslagaders
p Kleine bloedvaten
p Geven O2 aan tunica media
p 2 soorten
r Rechter coronair
r Linker coronair " splitst op in 2 " meer
voedingsstoffen nodig
¨ Elastica interna
· Tussen tunica intima en media
· Bij musculaire arteriën + arteriolen
¨ Elastica externa
· Tussen tunica media en adventitia
· Bij musculaire arteriën + arteriolen
2
,o Soorten
§ Arteriën
¨ Hoge druk systeem
¨ Functie
· Bloed afvoeren
¨ Soorten
· Elastische arteriën
à > 1cm dik
à Functie
p Opvangen van hoge systolische druk
r 120-160mmHg
à Tunica media
p Bevat meerdere elastische vezels
p Bv. 50 lagen in aorta
à Voorbeelden
p Aorta
p Carotis
p A. Subclavia
· Musculaire arteriën
à 1 cm – 0,5 mm
à Wordt geregeld door
p Zenuwen
p Vasoactieve/chemische stoffen
à Tunica media
p Bevat meer GSW
p In begin 30 lagen, aan eind 2-3
· Arteriolen
à 30 – 400 µm
à Functie
p Vasculaire weerstand
p Weinig uitwisseling
à Wordt geregeld door
p Vasoactieve stoffen
à Tunica media
p Bevat 2 lagen GSW
§ Capillairen
¨ 5 – 10 µm
¨ Functie
· Uitwisseling stoffen tussen weefsels en bloed
à Bv. O2 en CO2
¨ Bestaat uit
3
, · Endotheel
à Continue
p Meest voorkomend
p Transport via pinocytose
à Gefenestreerd
p Bevat poriën
p Locatie
r GI
r Endocriene organen
r Glomeruli
· Basaal membraan (BM)
· Pericyten
à Ziet eruit als BW
à Bevat contractiele elementen
§ Sinusoïden
¨ Dunne wand
¨ Grotere diameter dan capillair
¨ Bestaat uit
· Endotheel
à Niet continue
à Gefenestreerd
· Soms basale lamina
¨ Locatie
· Lever
· Milt
§ Postcapillaire venulen
¨ 10-25 µm
¨ ~ Capillairen
¨ Veel pericyten
§ Venulen
¨ 20-50 µm
¨ Bevat
· Pericyten
· Collageenvezels
§ Musculaire venulen
¨ 50-100 µm
¨ ~ Tunica adventitia
¨ Bevat
· 1-2 lagen gladde spiercellen
· Fibrocollageneus BW
§ Venen
¨ 1 mm – 4 cm
¨ Dunne wand
¨ Lage druk systeem
¨ Functie
· Bloed aanvoeren
· Geen terugvloei, manieren
à Kleppen in grote venen
à Contractie van spierweefsel in bloedvat
à Bij beweging " contractie van gestreepte spieren die om
bloedvaten heen zitten " druk op bloedvaten " bloed stijgt
p Bij minder beweging " kleppen scheuren " spataders
(=varices)
¨ Vergelijking met arteriën
· Gelijke externe diameter
4
SAMENVATTING
CARDIOVASCULAIR STELSEL
Cardiovasculair stelsel
- Bestaat uit
• Bloed
o Transportmedium
o Transporteert
§ Zuurstof
§ Voedingsstoffen
§ Afvalproducten
§ Hormonen
§ Cellen
• Lymfe
o Verloop
§ Vanuit interstitiële ruimte " naar lymfe " naar bloed
o Bestaat uit
§ Extracellulair vocht
¨ Mn water
§ Klepbladen
o Systemen
§ Alle organen
§ Weiknopen
¨ = Lymfeknoop
¨ = Lymfeklier
¨ Verzamelt lymfe
¨ Voorbeelden
· Ductus thoracicus
à Geeft lymfe af aan de linker v. Subclavia + v. Jugularis interna
· Lymfatisch netwerk
à Rechts
à Geeft lymfe af aan rechter v. Subclavia + v. Jugularis externa
§ Dunne darm
¨ Voor opname voedingsstoffen
o Voorkomen
§ Doorzichtig
§ Wit
¨ Bij absorptie door dunne darm " bevat veel vet
o Evt. Kanker bij uitzaaiing
• Bloedvaten
o Transportsysteem van gesloten communicerende buizen
o Bloedvatwand
§ Bestaat uit
¨ Tunica intima
· Bestaat uit
à Basale lamina
à Fibrocollageneus bindweefsel (BW)
à Endotheel
p 1-lagig afgevlakt epitheel
p Functie
r Transcellulair transport
u = Pinocytose
1
, r Endocrien
r Exocrien
r Celadhesie
u Bij ontsteking
u Verloop
w Activatie door cytokines " expressie van
celadhesiemoleculen " rollen, adhesie,
marginatie en diapedese van WBC
r Bloedstolling
u Verloop
w Bij beschadiging endotheel " binding van
thrombocyten en BW " vorming thrombus
p Bevat
r Adhesie + tight juncties (TJ)
u Voor verminderen doorlaatbaarheid
r Sensoren
u Voor waarneming van verandering in
w Bloeddruk
w O2 spanning
w Bloedflow
u Gevolg
w Productie NO + prostacycline (PGI2) "
vasodilatatie " relaxatie spierweefsel " stijging
bloedflow
w Productie endothelines " hyperpolarisatie
spierweefsel
¨ Tunica media
· Bestaat uit
à Glad spierweefsel (GSW)
p Voor contractie
à Elastisch BW
p Voor opvangen druk bij contractie en relaxatie
p Hoe meer druk, hoe meer vezels
· Dikte
à Arterie > vene > kleine vaten
¨ Tunica adventitia
· Bestaat uit
à BW
p Mn collageen
à Beetje spierweefsel
à Autonomische zenuwen
à Vasa vasorum
p = Kranslagaders
p Kleine bloedvaten
p Geven O2 aan tunica media
p 2 soorten
r Rechter coronair
r Linker coronair " splitst op in 2 " meer
voedingsstoffen nodig
¨ Elastica interna
· Tussen tunica intima en media
· Bij musculaire arteriën + arteriolen
¨ Elastica externa
· Tussen tunica media en adventitia
· Bij musculaire arteriën + arteriolen
2
,o Soorten
§ Arteriën
¨ Hoge druk systeem
¨ Functie
· Bloed afvoeren
¨ Soorten
· Elastische arteriën
à > 1cm dik
à Functie
p Opvangen van hoge systolische druk
r 120-160mmHg
à Tunica media
p Bevat meerdere elastische vezels
p Bv. 50 lagen in aorta
à Voorbeelden
p Aorta
p Carotis
p A. Subclavia
· Musculaire arteriën
à 1 cm – 0,5 mm
à Wordt geregeld door
p Zenuwen
p Vasoactieve/chemische stoffen
à Tunica media
p Bevat meer GSW
p In begin 30 lagen, aan eind 2-3
· Arteriolen
à 30 – 400 µm
à Functie
p Vasculaire weerstand
p Weinig uitwisseling
à Wordt geregeld door
p Vasoactieve stoffen
à Tunica media
p Bevat 2 lagen GSW
§ Capillairen
¨ 5 – 10 µm
¨ Functie
· Uitwisseling stoffen tussen weefsels en bloed
à Bv. O2 en CO2
¨ Bestaat uit
3
, · Endotheel
à Continue
p Meest voorkomend
p Transport via pinocytose
à Gefenestreerd
p Bevat poriën
p Locatie
r GI
r Endocriene organen
r Glomeruli
· Basaal membraan (BM)
· Pericyten
à Ziet eruit als BW
à Bevat contractiele elementen
§ Sinusoïden
¨ Dunne wand
¨ Grotere diameter dan capillair
¨ Bestaat uit
· Endotheel
à Niet continue
à Gefenestreerd
· Soms basale lamina
¨ Locatie
· Lever
· Milt
§ Postcapillaire venulen
¨ 10-25 µm
¨ ~ Capillairen
¨ Veel pericyten
§ Venulen
¨ 20-50 µm
¨ Bevat
· Pericyten
· Collageenvezels
§ Musculaire venulen
¨ 50-100 µm
¨ ~ Tunica adventitia
¨ Bevat
· 1-2 lagen gladde spiercellen
· Fibrocollageneus BW
§ Venen
¨ 1 mm – 4 cm
¨ Dunne wand
¨ Lage druk systeem
¨ Functie
· Bloed aanvoeren
· Geen terugvloei, manieren
à Kleppen in grote venen
à Contractie van spierweefsel in bloedvat
à Bij beweging " contractie van gestreepte spieren die om
bloedvaten heen zitten " druk op bloedvaten " bloed stijgt
p Bij minder beweging " kleppen scheuren " spataders
(=varices)
¨ Vergelijking met arteriën
· Gelijke externe diameter
4
