Maatschappij en gezondheid
Preventie en gezondheidsbevordering – David De Wandel
Hoofdstuk 2 gezondheidsbevordering: inleiding
combinatie van voorlichting +omgevingsveranderingen die gezond
gedrag /leef condities stimuleren
doel? gezondheidsbevordering
middel planmatige GVO + voorzieningen en regelgeving zijn een middel om
gezondheid te bevorderen
gezondheidsbevordering omvat:
- fysieke, sociaal-culturele, politieke en economische condities die het
gezond gedrag kunnen beïnvloeden
2.1 dimensies van gezondheidsbevordering
5 dimensies van gezondheidsbevordering:
oog op bereiken van welzijn op hoog niveau
1) individueel welzijn: belang van zelfzorg en bepalen eigen
gezondheidstoestand
2) welzijn gezin: opvattingen inzake gezondheid en gezond gedrag
3) welzijn van gemeenschap: gezondheidsinfo wordt snel verspreidt +
relevante culturele normen veranderen
4) welzijn van omgeving: bepalend voor mate waarin de mogelijkheden
bereikt zullen worden
o ruim begrip (fysieke, interpersoonlijk, economisch)
o uit zich in harmonie/ balans tussen mens en omgeving
5) maatschappij: afhankelijk van wetgeving en beleid inzake gezondheid en
welzijn
o maatschappij die streeft naar welzijn= levensstandaard waarmee
voldaan aan basis behoeften
o kader voor welzijn van individu, gezin, gemeenschap en sociale/ fysieke
omgeving
Om complexe gezondheidsproblemen aan te pakken is het nodig samenhangend
beleid te maken gericht op zowel leefstijlfactoren van mensen als op hun sociale
en fysieke omgeving, participatie eb toegang tot voorzieningen.
3 functies van gezondheidsbevordering:
1) (planmatige) GVO: participatie verwervend
2) Voorzieningen: faciliterend
3) Regelgeving, controle en sancties: afdwingend
Deze 3 functies dienen tegelijkertijd en in combinatie met elkaar te
worden gebruikt
, 1. Planmatige GVO: een participatie verwervende functie
- Consumenten worden gezien als volwaardige en kritische gesprekspartner
- Ruimte voor alternatieven, keuzemogelijkheden en actieve deelname
- Intentionele voorlichting: semi-vrijwillig
o Gedragsverandering gebeurt op sturende manier
o Professionals doet een opzettelijke poging tot beïnvloeding van
gedragsdeterminanten (kennisniveau, attitude, self efficacy ...)
o Ultieme doel= gedragsverandering en behoud
o Meestal mbv educatieve interventies
2. voorzieningen: faciliterende functie
Met voorzieningen wordt geprobeerd om gezond gedrag makkelijker te maken:
o Waterzuivering en rioleringen
o Beschikbaarheid van ‘gezonde keuzes’ op school
o Regionale bortskankerscreening
o Consultatiebureaus van K& G
3. Regelgeving, controle en sancties: een afdwingende functie
- Uitganspunt= mensen zullen het gezonde/ gewenste gedrag niet
uitzichzelf vertonen
- Regelgeving, controle en sanctie zijn dus middelen om gezond gedrag af te
dwingen
o Dragen autogordel
o Verbod roken openbare ruimtes
Hoofdstuk 3 Patiëntenvoorlichting
o Patiëntenvoorlichting maakt deel uit van de zorg
o Bewust doelgericht en systematisch
o Formeel o informeel
o Dynamisch proces van patiënte opvoeding
o Is boodschap duidelijk voor patiënt?
3.2 Vormen van patiëntenvoorlichting
Volgens 4 functies:
1) Informatie (feitelijke info)
2) Begeleiding (emotionele ondersteuning)
3) Instructies (richtlijnen of voorschriften)
4) Educatie (info over achtergrond/ gevolgen van ziekte, doel= stimuleren
zelfzorg
Preventie en gezondheidsbevordering – David De Wandel
Hoofdstuk 2 gezondheidsbevordering: inleiding
combinatie van voorlichting +omgevingsveranderingen die gezond
gedrag /leef condities stimuleren
doel? gezondheidsbevordering
middel planmatige GVO + voorzieningen en regelgeving zijn een middel om
gezondheid te bevorderen
gezondheidsbevordering omvat:
- fysieke, sociaal-culturele, politieke en economische condities die het
gezond gedrag kunnen beïnvloeden
2.1 dimensies van gezondheidsbevordering
5 dimensies van gezondheidsbevordering:
oog op bereiken van welzijn op hoog niveau
1) individueel welzijn: belang van zelfzorg en bepalen eigen
gezondheidstoestand
2) welzijn gezin: opvattingen inzake gezondheid en gezond gedrag
3) welzijn van gemeenschap: gezondheidsinfo wordt snel verspreidt +
relevante culturele normen veranderen
4) welzijn van omgeving: bepalend voor mate waarin de mogelijkheden
bereikt zullen worden
o ruim begrip (fysieke, interpersoonlijk, economisch)
o uit zich in harmonie/ balans tussen mens en omgeving
5) maatschappij: afhankelijk van wetgeving en beleid inzake gezondheid en
welzijn
o maatschappij die streeft naar welzijn= levensstandaard waarmee
voldaan aan basis behoeften
o kader voor welzijn van individu, gezin, gemeenschap en sociale/ fysieke
omgeving
Om complexe gezondheidsproblemen aan te pakken is het nodig samenhangend
beleid te maken gericht op zowel leefstijlfactoren van mensen als op hun sociale
en fysieke omgeving, participatie eb toegang tot voorzieningen.
3 functies van gezondheidsbevordering:
1) (planmatige) GVO: participatie verwervend
2) Voorzieningen: faciliterend
3) Regelgeving, controle en sancties: afdwingend
Deze 3 functies dienen tegelijkertijd en in combinatie met elkaar te
worden gebruikt
, 1. Planmatige GVO: een participatie verwervende functie
- Consumenten worden gezien als volwaardige en kritische gesprekspartner
- Ruimte voor alternatieven, keuzemogelijkheden en actieve deelname
- Intentionele voorlichting: semi-vrijwillig
o Gedragsverandering gebeurt op sturende manier
o Professionals doet een opzettelijke poging tot beïnvloeding van
gedragsdeterminanten (kennisniveau, attitude, self efficacy ...)
o Ultieme doel= gedragsverandering en behoud
o Meestal mbv educatieve interventies
2. voorzieningen: faciliterende functie
Met voorzieningen wordt geprobeerd om gezond gedrag makkelijker te maken:
o Waterzuivering en rioleringen
o Beschikbaarheid van ‘gezonde keuzes’ op school
o Regionale bortskankerscreening
o Consultatiebureaus van K& G
3. Regelgeving, controle en sancties: een afdwingende functie
- Uitganspunt= mensen zullen het gezonde/ gewenste gedrag niet
uitzichzelf vertonen
- Regelgeving, controle en sanctie zijn dus middelen om gezond gedrag af te
dwingen
o Dragen autogordel
o Verbod roken openbare ruimtes
Hoofdstuk 3 Patiëntenvoorlichting
o Patiëntenvoorlichting maakt deel uit van de zorg
o Bewust doelgericht en systematisch
o Formeel o informeel
o Dynamisch proces van patiënte opvoeding
o Is boodschap duidelijk voor patiënt?
3.2 Vormen van patiëntenvoorlichting
Volgens 4 functies:
1) Informatie (feitelijke info)
2) Begeleiding (emotionele ondersteuning)
3) Instructies (richtlijnen of voorschriften)
4) Educatie (info over achtergrond/ gevolgen van ziekte, doel= stimuleren
zelfzorg
