Les 1 sociale zekerheid AOW &
ANW
Pijlersysteem
- 1e pijler: overheid
- 2e pijler: werkgever
- 3e pijler: zelf regelen
1e- pijler overheid
- Sociale voorzieningen: Participatiewet, IOAZ, IOAW, IOW, Wajong, TW
- Sociale verzekeringen
o Werknemersverzekeringen: ZW, WIA, WW, WAO
o Volksverzekeringen: ANW, AOW, WLZ, AKW
AOW (algemene ouderdomswet)
Je bouwt 2% op per jaar dat je werkt. Als je verblijft in het buitenland telt dit niet mee. Bij het
bereiken van de AOW ontvang je dit percentage over het volgende bedrag:
- Samenwonende: 50% van het minimumloon (21.431)
- 50 jaar gewerkt: 70% van het minimumloon
- Alleenstaande: 70% van het minimumloon
Dit percentage kan je door laten lopen wanneer je in het buitenland verblijft door de AOW-
verzekering door te betalen. Dit moet binnen een jaar na vertrek en kan maximaal voor 10 jaar.
Tweewoningregel
Per 1-2-2014 voor niet gehuwde die ieder hun eigen woning aanhouder. Deze genieten een
alleenstaanden AOW.
Partnertoeslag AOW
Per 1-4-2015 vervallen -> alleen nog voor bestaande situaties die toen al samen woonde.
Gehuwden AOW -/- (bruto-inkomen partner -/- vrijstelling inkomen)
- Vrijstelling inkomen= 15% van het bruto minimumloon + 1/3 van (bruto-inkomen -/-(15% van
het bruto minimumloon))
Inkomen man en vrouw > 162% minimumloon -> toeslag met max 10% verlagen
Indien partner in buitenland heeft gewoond, wordt maximale toeslag gekort
Voorbeeld
Man januari 2015 AOW bereikt. Vrouw ontvangt geen AOW. Gehuwden AOW €11.000.
minimumloon €21.500. inkomen vrouw uit loondienst €15.000
Vrijstelling inkomen: 15% * 21.500 + 1/3 * (15.000-/- (15% * 21.500)) = €7.150
AOW-partnertoeslag: 11.000 -/- (15.000 -/- 7.150) = €3.150
Bijzondere situatie AOW
Vrijwillige AOW-verzekering -> maximaal 10 jaar
Inkoop AOW -> minimaal 5 jaar verzekerd en 5 jaar werkzaam zijn in Nederland
Verhoging AOW-leeftijd
- 2013-2015: +1 maand per jaar
, - 2016-2018: +3 maanden per jaar
- 2019-2021: 66 jaar en 4 maanden
- 2022-2023: +3 maanden per jaar
- 2024: 67 jaar; daarna koppeling aan levensverwachting
Recht op ANW (algemene nabestaandenwet)
wanneer de partner of ouder is overleden en
- Kinderen <18 jaar of
- Minimaal voor 45% arbeidsongeschikt
Uitzonderingen
- Wanneer je minder dan een jaar samen bent en het te verwachten was dat je partner zou
overlijden.
- Wanneer je gaat samenwonen met een nieuwe partner en dit langer dan 6 maanden is.
Soorten uitkeringen
- Nabestaandenuitkering -> 70% minimumloon
- Wezenuitkering -> kinderen < 16 jaar, kinderen tussen 16 en 21 die dagonderwijs volgen,
kinderen tussen 16 en 18 die arbeidsongeschikt zijn, kinderen tussen 16 en 21 die het
huishouden verzorgen waarvan min. 1 kind een wezenuitkering krijgt.
ANW uitkering stopt wanneer:
- De AOW leeftijd wordt bereikt.
- Je hertrouwt, gaat geregistreerd partnerschap aan of gaat samenwonen.
- U bent niet langer minstens voor 45% afgekeurd.
- U verblijft langer dan 1 maand in de gevangenis of in een huis van bewaring. Bij vrijlating
kunt u opnieuw nabestaandenuitkering krijgen.
- Het jongste kind wordt 18 jaar, of gaat het huis uit of gaat tot het huishouden vaan een
ander behoren.
- Als u in het buitenland gaat wonen.
- Wanneer u komt te overlijden.
Kostendelersnorm
Samenwoners kunnen kosten levensonderhoud delen -> ANW-uitkering 50% minimumloon
ANW gekort met inkomen IN VERBAND MET ARBEID
- Max ANW -/- Inkomen ivm arbeid -> zoals WW, WIA en ZW
ANW gekort met inkomen UIT ARBEID
Max ANW -/- (bruto-inkomen -/- vrijstelling inkomen)
- Vrijstelling inkomen: 50% van het bruto minimumloon + 1/3 (bruto-inkomen -/- (50% van het
bruto minimumloon))
Voorbeeld
Jose heeft een inkomen uit arbeid van €25.000. Joost (echtgenoot) is onlangs overleden en Jose zorgt
nu alleen voor haar tweeling van 9 jaar oud. Hoeveel ontvangt Jose? Minimumloon €21.500 ANW-
uitkering €16.000
Vrijstelling inkomen: 50% * 21.500 + 1/3 (25.000 -/- (50% * 21.500)) = €15.500
ANW uitkering: 16.000 -/- (25.000 -/- 15.500) = 6.500
Daarnaast ontvangt ze haar inkomen van €25.000
, Les 2 sociale zekerheid WIA &
WW
Kortdurende arbeidsongeschiktheid
- Werknemer: WULBZ, ZW, Wazo
- Zelfstandige / DGA: geen voorziening m.u.v. ZEZ bij zwangerschap
Langdurende arbeidsongeschiktheid
- Werknemer: WIA
- Zelfstandige / DGA: geen voorziening dus: zelf verzekeren!
Ziektewet
De eerste 2 jaar sta je in de ziektewet bij de werkgever.
- Minimaal 70% * laatst verdiende loon*
o Maximum van €57.232
- Maximaal 170% van het loon in de eerste 2 jaar.
WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen)
Twee regelingen:
- WGA = Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten
- IVA = Inkomensvoorziening volledig Arbeidsongeschikten
Vaststelling mate arbeidsongeschiktheid
- Stap 1: Medisch onderzoek
- Stap 2: Medisch rapport
- Stap 3: Arbeidsdeskundige
- Stap 4: Vaststellen resterende verdiencapaciteit
- Stap 5: Vaststellen percentage arbeidsongeschiktheid
Arbeidsongeschiktheidspercentage
loon voor ziek worden−restverdiencapaciteit
∗100 %
loon voor ziek worden
Voorbeeld
Loon voor ziekte €45.000. RVC €20.000. Voor hoeveel procent is deze persoon arbeidsongeschikt?
45.000−20.000
∗100 %=55,56 %
45.000
Vier mogelijkheden arbeidsongeschiktheid
- Loonverlies < 35% -> niet arbeidsongeschikt
- Loonverlies 35% - 80% -> WGA
- Loonverlies > 80% + kans op herstel -> WGA
- Loonverlies >80% + geen kans op herstel -> IVA
WGA
- Fase 1: loongerelateerde uitkering
- Fase 2: loonaanvulling of vervolg uitkering
ANW
Pijlersysteem
- 1e pijler: overheid
- 2e pijler: werkgever
- 3e pijler: zelf regelen
1e- pijler overheid
- Sociale voorzieningen: Participatiewet, IOAZ, IOAW, IOW, Wajong, TW
- Sociale verzekeringen
o Werknemersverzekeringen: ZW, WIA, WW, WAO
o Volksverzekeringen: ANW, AOW, WLZ, AKW
AOW (algemene ouderdomswet)
Je bouwt 2% op per jaar dat je werkt. Als je verblijft in het buitenland telt dit niet mee. Bij het
bereiken van de AOW ontvang je dit percentage over het volgende bedrag:
- Samenwonende: 50% van het minimumloon (21.431)
- 50 jaar gewerkt: 70% van het minimumloon
- Alleenstaande: 70% van het minimumloon
Dit percentage kan je door laten lopen wanneer je in het buitenland verblijft door de AOW-
verzekering door te betalen. Dit moet binnen een jaar na vertrek en kan maximaal voor 10 jaar.
Tweewoningregel
Per 1-2-2014 voor niet gehuwde die ieder hun eigen woning aanhouder. Deze genieten een
alleenstaanden AOW.
Partnertoeslag AOW
Per 1-4-2015 vervallen -> alleen nog voor bestaande situaties die toen al samen woonde.
Gehuwden AOW -/- (bruto-inkomen partner -/- vrijstelling inkomen)
- Vrijstelling inkomen= 15% van het bruto minimumloon + 1/3 van (bruto-inkomen -/-(15% van
het bruto minimumloon))
Inkomen man en vrouw > 162% minimumloon -> toeslag met max 10% verlagen
Indien partner in buitenland heeft gewoond, wordt maximale toeslag gekort
Voorbeeld
Man januari 2015 AOW bereikt. Vrouw ontvangt geen AOW. Gehuwden AOW €11.000.
minimumloon €21.500. inkomen vrouw uit loondienst €15.000
Vrijstelling inkomen: 15% * 21.500 + 1/3 * (15.000-/- (15% * 21.500)) = €7.150
AOW-partnertoeslag: 11.000 -/- (15.000 -/- 7.150) = €3.150
Bijzondere situatie AOW
Vrijwillige AOW-verzekering -> maximaal 10 jaar
Inkoop AOW -> minimaal 5 jaar verzekerd en 5 jaar werkzaam zijn in Nederland
Verhoging AOW-leeftijd
- 2013-2015: +1 maand per jaar
, - 2016-2018: +3 maanden per jaar
- 2019-2021: 66 jaar en 4 maanden
- 2022-2023: +3 maanden per jaar
- 2024: 67 jaar; daarna koppeling aan levensverwachting
Recht op ANW (algemene nabestaandenwet)
wanneer de partner of ouder is overleden en
- Kinderen <18 jaar of
- Minimaal voor 45% arbeidsongeschikt
Uitzonderingen
- Wanneer je minder dan een jaar samen bent en het te verwachten was dat je partner zou
overlijden.
- Wanneer je gaat samenwonen met een nieuwe partner en dit langer dan 6 maanden is.
Soorten uitkeringen
- Nabestaandenuitkering -> 70% minimumloon
- Wezenuitkering -> kinderen < 16 jaar, kinderen tussen 16 en 21 die dagonderwijs volgen,
kinderen tussen 16 en 18 die arbeidsongeschikt zijn, kinderen tussen 16 en 21 die het
huishouden verzorgen waarvan min. 1 kind een wezenuitkering krijgt.
ANW uitkering stopt wanneer:
- De AOW leeftijd wordt bereikt.
- Je hertrouwt, gaat geregistreerd partnerschap aan of gaat samenwonen.
- U bent niet langer minstens voor 45% afgekeurd.
- U verblijft langer dan 1 maand in de gevangenis of in een huis van bewaring. Bij vrijlating
kunt u opnieuw nabestaandenuitkering krijgen.
- Het jongste kind wordt 18 jaar, of gaat het huis uit of gaat tot het huishouden vaan een
ander behoren.
- Als u in het buitenland gaat wonen.
- Wanneer u komt te overlijden.
Kostendelersnorm
Samenwoners kunnen kosten levensonderhoud delen -> ANW-uitkering 50% minimumloon
ANW gekort met inkomen IN VERBAND MET ARBEID
- Max ANW -/- Inkomen ivm arbeid -> zoals WW, WIA en ZW
ANW gekort met inkomen UIT ARBEID
Max ANW -/- (bruto-inkomen -/- vrijstelling inkomen)
- Vrijstelling inkomen: 50% van het bruto minimumloon + 1/3 (bruto-inkomen -/- (50% van het
bruto minimumloon))
Voorbeeld
Jose heeft een inkomen uit arbeid van €25.000. Joost (echtgenoot) is onlangs overleden en Jose zorgt
nu alleen voor haar tweeling van 9 jaar oud. Hoeveel ontvangt Jose? Minimumloon €21.500 ANW-
uitkering €16.000
Vrijstelling inkomen: 50% * 21.500 + 1/3 (25.000 -/- (50% * 21.500)) = €15.500
ANW uitkering: 16.000 -/- (25.000 -/- 15.500) = 6.500
Daarnaast ontvangt ze haar inkomen van €25.000
, Les 2 sociale zekerheid WIA &
WW
Kortdurende arbeidsongeschiktheid
- Werknemer: WULBZ, ZW, Wazo
- Zelfstandige / DGA: geen voorziening m.u.v. ZEZ bij zwangerschap
Langdurende arbeidsongeschiktheid
- Werknemer: WIA
- Zelfstandige / DGA: geen voorziening dus: zelf verzekeren!
Ziektewet
De eerste 2 jaar sta je in de ziektewet bij de werkgever.
- Minimaal 70% * laatst verdiende loon*
o Maximum van €57.232
- Maximaal 170% van het loon in de eerste 2 jaar.
WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen)
Twee regelingen:
- WGA = Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten
- IVA = Inkomensvoorziening volledig Arbeidsongeschikten
Vaststelling mate arbeidsongeschiktheid
- Stap 1: Medisch onderzoek
- Stap 2: Medisch rapport
- Stap 3: Arbeidsdeskundige
- Stap 4: Vaststellen resterende verdiencapaciteit
- Stap 5: Vaststellen percentage arbeidsongeschiktheid
Arbeidsongeschiktheidspercentage
loon voor ziek worden−restverdiencapaciteit
∗100 %
loon voor ziek worden
Voorbeeld
Loon voor ziekte €45.000. RVC €20.000. Voor hoeveel procent is deze persoon arbeidsongeschikt?
45.000−20.000
∗100 %=55,56 %
45.000
Vier mogelijkheden arbeidsongeschiktheid
- Loonverlies < 35% -> niet arbeidsongeschikt
- Loonverlies 35% - 80% -> WGA
- Loonverlies > 80% + kans op herstel -> WGA
- Loonverlies >80% + geen kans op herstel -> IVA
WGA
- Fase 1: loongerelateerde uitkering
- Fase 2: loonaanvulling of vervolg uitkering
