Engels in het basisonderwijs
Kennisbasis vakdidactiek
Hoofdstuk 1
Talenonderwijs aan kinderen jonger dan 10 jaar stimuleren
Alle Europese burgers moeten naast hun moedertaal (M) ten minste twee vreemde talen beheersen:
M +2
Lingua franca: een taal die door grote groepen mensen met verschillende moedertalen als
gemeenschappelijke taal gebruikt kan worden.
Engels is een verplicht vak dat meestal in de bovenbouw in groep 7 en 8 wordt gegeven. Scholen
mogen ook eerder beginnen, vanaf groep 1 met vvto.
De richtlijnen uit 1988 gaan uit van tachtig klokuren totaal in groep 7 en 8. De gemiddelde school
geeft echter tussen de 20 en 25 uur Engels per jaar.
Bij de invoering van Engels in 1986 zijn vier voorwaarden genoemd voor Eibo. Alle leerlingen op 15-
of 16-jarige leeftijd een vaardigheidsniveau Engels als uitstekende basis.
1. Engels krijgt een geïntegreerde plaats in het basisonderwijs
2. Er komt een longitudinale leerlijn van Eibo naar het voortgezet onderwijs.
3. De leraren in het basisonderwijs worden opgeleid om Engels te geven.
4. Er wordt lesmateriaal voor Eibo ontwikkeld.
Wat de leerlingen moeten leren staat beschreven in de kerndoelen voor Engels.
Communicatief Engels is Engels waarmee de leerling kan communiceren.
Communicatieve aanpak een goede manier. De aanpak sluit aan bij het recente inzicht over het
leren van taal, namelijk dat iemand een taal leert om deze te kunnen gebruiken.
Zes belangrijkste kenmerken van de communicatieve aanpak:
1. Kwalitatief goed taalaanbod
De onderwerpen zijn betekenisvol (ze sluiten aan bij de leeftijd en de belevingswereld van de
leerlingen.)
2. Gebruikmaking van voorkennis
Alle leerlingen krijgen globaal dezelfde leerstof aangeboden.
Ruimte voor individuele variaties in kennis en kunde (de leerling en het leerproces moeten
het middelpunt van het curriculum zijn.)
3. Situationeel aanbod van Engels: De leerlingen leren de nieuwe woorden niet in rijtjes uit het
hoofd, maar maken zich de woorden eigen terwijl ze met elkaar communiceren.
Ze leren grammatica door het gebruik van standaardzinnen en vaste uitdrukkingen in
‘’levensechte’’ gesprekjes.
4. Realistisch taalgebruik
Authentiek mondeling en schriftelijk taalgebruik door native speakers (moedertaalsprekers
van het Engels.)
De uitspraak moet begrijpelijk zijn.
5. Aandacht voor alle vaardigheden
, Alle vaardigheden komen in de Engelse les aan bod (luisteren, kijken, spreken, lezen en
schrijven.)
Engels wordt zoveel mogelijk in samenhang met andere vakken gegeven.
6. Brede ondersteuning door de leraar
Als leerkracht stimuleer je leerlingen om veel Engels te spreken en daarbij biedt je
succeservaringen.
Veel variatie in activiteiten.
Zelfredzaamheid is het sleutelwoord.
Toetsing blijft beperkt.
Met Eibo wordt zo de basis gelegd voor verdere uitbouw van Engels
Voor anderstalige leerlingen is Engels verplicht in het basisonderwijs.
Als leerkracht moet je zo veel mogelijk Engels praten in de les en direct toepasbare zinnen.
Voor dyslectische leerlingen is het goed als ze op jonge leeftijd zo veel mogelijk Engels leren verstaan
en spreken.
De vier kerndoelen voor Engels:
Kerndoel 13: De leerlingen leren informatie te verwerven uit eenvoudige gesproken en geschreven
Engelse teksten.
Kerndoel 14: De leerlingen leren in het Engels informatie te vragen of geven over eenvoudige
onderwerpen en zij ontwikkelen een attitude waarbij ze zich durven uit te drukken in die taal.
Kerndoel 15: De leerlingen leren de schrijfwijze van enkele eenvoudige woorden over alledaagse
onderwerpen.
Kerndoel 16: De leerlingen leren om woordbetekenissen en schrijfwijzen van Engelse woorden op te
zoeken met behulp van het woordenboek.
Engels wordt niet gegeven door een vakleerkracht. Er is geen opleiding voor vakleraar Eibo.
Voordelen als je als groepsleraar Engels geeft:
Je hebt geleerd hoe je aan jonge kinderen onderwijs geeft
Je kunt op andere momenten nog eens terugkomen op onderwerpen die in de Engelse les
zijn behandeld
Je kunt Engels makkelijk bij andere vakken betrekken
Je kent de leerlingen en je kunt het beste uit de kinderen halen
Nadeel:
Je hebt minder vakdidactische kennis
Kinderen komen op en spontane manier met Engels in aanraking door het grote aanbod van
Engelstalige programma’s, muziek en films.
Veel Engels wordt gebruikt in het dagelijks leven.
Kinderen leren onbewust van jongs af aan al Engels.
Men kan zich met zo’n 1000 woorden en enkele simpele zinnen al snel verstaanbaar maken in het
Engels.
Mensen blijven steken op een basisniveau, niet-alledaagse onderwerpen blijven (te) moeilijk.
, Het ERK of CEF is een Europees raamwerk voor niveauomschrijvingen. Sinds augustus 2007 wordt het
ERK in Nederland als officieel instrument gebruikt.
Het ERK werkt met een indeling in zes niveaus voor de vaardigheden luisteren, lezen, spreken
(interactie en productie) en schrijven:
Basisgebruiker: A1 en A2 (beginners- of basisniveau)
Onafhankelijke gebruiker: B1 en B2
Vaardige gebruiker: C1 en C2
Picture dictionaries: beeldwoordenboeken
De buitenschoolse voorkennis van Engels van de leerlingen is groter. Kleuters kennen al een groot
aantal woorden in het Engels. Daarnaast groeien steeds meer kinderen op in meertalige situaties.
Bij CLIL worden enkele vakken op de basisschool in het Engels gegeven. Zo leren de leerlingen Engels
en vakinhouden tegelijkertijd.
Sinds 1987 worden er peilingen uitgevoerd om de kennis, inzichten en vaardigheden van leerlingen in
groep 8 te beschrijven met PPON.
Verbeterpunten vanuit PPON-onderzoeken:
Leraren moeten worden geschoold in vakdidactiek
Leraren moet nascholen in vakkennis en taalvaardigheid
Alle leerlingen moeten de standaard ‘’voldoende’’ kunnen behalen
Bij vvto leren leerlingen al op jonge leeftijd spelenderwijs Engels, vaak al vanaf groep 1. Het wordt bij
voorkeur in een doorgaande lijn aangeboden vanaf groep 1 tot en met groep 8, in structureel
beschikbare tijd.
Redenen voor de snelle groei van vvto:
Ten eerste: Een logisch gevolg van het succes van tweetalig onderwijs.
Ten tweede: Ouders nemen initiatief voor vvto op de school van hun kinderen.
Belangrijkste redenen voor de keuze van vvto op scholen:
Jonge kinderen leren het Engels spelenderwijs.
Het leren van een tweede taal op jonge leeftijd leidt tot een betere uitspraak van die taal.
De algemene vaardigheid om talen te leren wordt groter met een vroege start.
Weerstand tegen vvto op scholen:
Kleuters moeten spelen
Kinderen kunnen er van in de war raken
Starten met vvto in groep 1 ligt voor de hand, want ‘’hoe eerder hoe beter’’.
Starten in groep 2 lijkt niet logisch als het uitgangspunt is om zo jong mogelijk te beginnen.
Een start in groep 3 wordt in de praktijk niet vaak gemaakt. Kinderen leren lezen en schrijven in het
Nederlands.
Kennisbasis vakdidactiek
Hoofdstuk 1
Talenonderwijs aan kinderen jonger dan 10 jaar stimuleren
Alle Europese burgers moeten naast hun moedertaal (M) ten minste twee vreemde talen beheersen:
M +2
Lingua franca: een taal die door grote groepen mensen met verschillende moedertalen als
gemeenschappelijke taal gebruikt kan worden.
Engels is een verplicht vak dat meestal in de bovenbouw in groep 7 en 8 wordt gegeven. Scholen
mogen ook eerder beginnen, vanaf groep 1 met vvto.
De richtlijnen uit 1988 gaan uit van tachtig klokuren totaal in groep 7 en 8. De gemiddelde school
geeft echter tussen de 20 en 25 uur Engels per jaar.
Bij de invoering van Engels in 1986 zijn vier voorwaarden genoemd voor Eibo. Alle leerlingen op 15-
of 16-jarige leeftijd een vaardigheidsniveau Engels als uitstekende basis.
1. Engels krijgt een geïntegreerde plaats in het basisonderwijs
2. Er komt een longitudinale leerlijn van Eibo naar het voortgezet onderwijs.
3. De leraren in het basisonderwijs worden opgeleid om Engels te geven.
4. Er wordt lesmateriaal voor Eibo ontwikkeld.
Wat de leerlingen moeten leren staat beschreven in de kerndoelen voor Engels.
Communicatief Engels is Engels waarmee de leerling kan communiceren.
Communicatieve aanpak een goede manier. De aanpak sluit aan bij het recente inzicht over het
leren van taal, namelijk dat iemand een taal leert om deze te kunnen gebruiken.
Zes belangrijkste kenmerken van de communicatieve aanpak:
1. Kwalitatief goed taalaanbod
De onderwerpen zijn betekenisvol (ze sluiten aan bij de leeftijd en de belevingswereld van de
leerlingen.)
2. Gebruikmaking van voorkennis
Alle leerlingen krijgen globaal dezelfde leerstof aangeboden.
Ruimte voor individuele variaties in kennis en kunde (de leerling en het leerproces moeten
het middelpunt van het curriculum zijn.)
3. Situationeel aanbod van Engels: De leerlingen leren de nieuwe woorden niet in rijtjes uit het
hoofd, maar maken zich de woorden eigen terwijl ze met elkaar communiceren.
Ze leren grammatica door het gebruik van standaardzinnen en vaste uitdrukkingen in
‘’levensechte’’ gesprekjes.
4. Realistisch taalgebruik
Authentiek mondeling en schriftelijk taalgebruik door native speakers (moedertaalsprekers
van het Engels.)
De uitspraak moet begrijpelijk zijn.
5. Aandacht voor alle vaardigheden
, Alle vaardigheden komen in de Engelse les aan bod (luisteren, kijken, spreken, lezen en
schrijven.)
Engels wordt zoveel mogelijk in samenhang met andere vakken gegeven.
6. Brede ondersteuning door de leraar
Als leerkracht stimuleer je leerlingen om veel Engels te spreken en daarbij biedt je
succeservaringen.
Veel variatie in activiteiten.
Zelfredzaamheid is het sleutelwoord.
Toetsing blijft beperkt.
Met Eibo wordt zo de basis gelegd voor verdere uitbouw van Engels
Voor anderstalige leerlingen is Engels verplicht in het basisonderwijs.
Als leerkracht moet je zo veel mogelijk Engels praten in de les en direct toepasbare zinnen.
Voor dyslectische leerlingen is het goed als ze op jonge leeftijd zo veel mogelijk Engels leren verstaan
en spreken.
De vier kerndoelen voor Engels:
Kerndoel 13: De leerlingen leren informatie te verwerven uit eenvoudige gesproken en geschreven
Engelse teksten.
Kerndoel 14: De leerlingen leren in het Engels informatie te vragen of geven over eenvoudige
onderwerpen en zij ontwikkelen een attitude waarbij ze zich durven uit te drukken in die taal.
Kerndoel 15: De leerlingen leren de schrijfwijze van enkele eenvoudige woorden over alledaagse
onderwerpen.
Kerndoel 16: De leerlingen leren om woordbetekenissen en schrijfwijzen van Engelse woorden op te
zoeken met behulp van het woordenboek.
Engels wordt niet gegeven door een vakleerkracht. Er is geen opleiding voor vakleraar Eibo.
Voordelen als je als groepsleraar Engels geeft:
Je hebt geleerd hoe je aan jonge kinderen onderwijs geeft
Je kunt op andere momenten nog eens terugkomen op onderwerpen die in de Engelse les
zijn behandeld
Je kunt Engels makkelijk bij andere vakken betrekken
Je kent de leerlingen en je kunt het beste uit de kinderen halen
Nadeel:
Je hebt minder vakdidactische kennis
Kinderen komen op en spontane manier met Engels in aanraking door het grote aanbod van
Engelstalige programma’s, muziek en films.
Veel Engels wordt gebruikt in het dagelijks leven.
Kinderen leren onbewust van jongs af aan al Engels.
Men kan zich met zo’n 1000 woorden en enkele simpele zinnen al snel verstaanbaar maken in het
Engels.
Mensen blijven steken op een basisniveau, niet-alledaagse onderwerpen blijven (te) moeilijk.
, Het ERK of CEF is een Europees raamwerk voor niveauomschrijvingen. Sinds augustus 2007 wordt het
ERK in Nederland als officieel instrument gebruikt.
Het ERK werkt met een indeling in zes niveaus voor de vaardigheden luisteren, lezen, spreken
(interactie en productie) en schrijven:
Basisgebruiker: A1 en A2 (beginners- of basisniveau)
Onafhankelijke gebruiker: B1 en B2
Vaardige gebruiker: C1 en C2
Picture dictionaries: beeldwoordenboeken
De buitenschoolse voorkennis van Engels van de leerlingen is groter. Kleuters kennen al een groot
aantal woorden in het Engels. Daarnaast groeien steeds meer kinderen op in meertalige situaties.
Bij CLIL worden enkele vakken op de basisschool in het Engels gegeven. Zo leren de leerlingen Engels
en vakinhouden tegelijkertijd.
Sinds 1987 worden er peilingen uitgevoerd om de kennis, inzichten en vaardigheden van leerlingen in
groep 8 te beschrijven met PPON.
Verbeterpunten vanuit PPON-onderzoeken:
Leraren moeten worden geschoold in vakdidactiek
Leraren moet nascholen in vakkennis en taalvaardigheid
Alle leerlingen moeten de standaard ‘’voldoende’’ kunnen behalen
Bij vvto leren leerlingen al op jonge leeftijd spelenderwijs Engels, vaak al vanaf groep 1. Het wordt bij
voorkeur in een doorgaande lijn aangeboden vanaf groep 1 tot en met groep 8, in structureel
beschikbare tijd.
Redenen voor de snelle groei van vvto:
Ten eerste: Een logisch gevolg van het succes van tweetalig onderwijs.
Ten tweede: Ouders nemen initiatief voor vvto op de school van hun kinderen.
Belangrijkste redenen voor de keuze van vvto op scholen:
Jonge kinderen leren het Engels spelenderwijs.
Het leren van een tweede taal op jonge leeftijd leidt tot een betere uitspraak van die taal.
De algemene vaardigheid om talen te leren wordt groter met een vroege start.
Weerstand tegen vvto op scholen:
Kleuters moeten spelen
Kinderen kunnen er van in de war raken
Starten met vvto in groep 1 ligt voor de hand, want ‘’hoe eerder hoe beter’’.
Starten in groep 2 lijkt niet logisch als het uitgangspunt is om zo jong mogelijk te beginnen.
Een start in groep 3 wordt in de praktijk niet vaak gemaakt. Kinderen leren lezen en schrijven in het
Nederlands.
