Toetsmatrijs Q3 2025
1
,A. Surveilleren in je werkgebied
A. SURVEILLEREN IN JE WERKGEBIED
POLITIEWET
Ambtenaren van politie zijn: Artikel 2
a. ambtenaren die zijn aangesteld voor de uitvoering van de politietaak;
b. ambtenaren die zijn aangesteld voor de uitvoering van technische, administratieve en andere taken ten dienste
van de politie;
c. vrijwillige ambtenaren die zijn aangesteld voor de uitvoering van de politietaak, onderscheidenlijk voor de
uitvoering van technische, administratieve en andere taken ten dienste van de politie;
d. ambtenaren van de rijksrecherche die zijn aangesteld voor de uitvoering van de politietaak, onderscheidenlijk
voor de uitvoering van technische, administratieve en andere taken ten dienste van de rijksrecherche.
Politie taak Artikel 3
De politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en in overeenstemming met de geldende
rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen
die deze behoeven.
Wanneer mag je geweld of vrijheidsbeperkende middelen gebruiken? Artikel 7 lid 1 en 7
Een politieagent mag geweld of vrijheidsbeperkende middelen (handboeien): Lid 1
gebruiken bij de uitvoering van de politietaak, als dit echt nodig is om zijn doel te bereiken en dit niet op een
andere manier kan. Aan het gebruik van geweld gaat als dit kan altijd een waarschuwing vooraf.
Een ambtenaar die voor het uitoefenen van zijn taak hulp moet verlenen mag: Lid 2
daarvoor altijd een plaats betreden. (behalve woning daarvoor schriftelijke machtiging van HoVJ. Tenzij ernstig
gevaar (je hoort “help help’’, het wegmaken van sporen, heterdaad woninginbraak dan dien je het achteraf te
melden).
Veiligheidsfouillering: Lid 3
Een agent mag iemand fouilleren (onderzoeken aan kleding en spullen/ voorwerpen die hij met zich meedraagt)
Als hij een onmiddellijk gevaar vormt voor zichzelf/ de agent of de omgeving of het nodig is om gevaar te
voorkomen. Elke veiligheidsfouillering moet onverwijld schriftelijk aan de hovj worden gemeld.
Vervoersfouillering: Lid 4
Een agent mag een vervoersfouillering uitvoeren dus aan kleding onderzoeken, dit doe je door de kleding
oppervlakkig af te tasten ook mag je hierbij de voorwerpen onderzoeken die de persoon met zich meevoert. Er
hoeft geen sprake te zijn van gevaar. (Vind je iets, dan mag je dit in bewaring nemen) Persoon hoeft geen
verdachte te zijn.
Het moet altijd redelijk en gematigd zijn: proportioneel en subsidiair Lid 7
Het moet in verhouding staan, en je mag niet meer doen dan nodig is.
→ Om de situatie onder controle te krijgen, vechtende groepen uit elkaar halen (herstellen van orde)
→ Voorkomen van gevaar (iemand zwaait met een mes)
→ Aanhouden van een verdachte die zich verzet
Politie mag altijd ID vragen voor uitoefening van zijn werk Artikel 8 lid 1
Geeft een ambtenaar van de politie, die is aangesteld voor de uitvoering van de politietaak, de bevoegdheid tot
het vorderen van inzage van een identiteitsbewijs als bedoeld in artikel 1 Wet op ID, voorzover dat redelijkerwijs
2
,noodzakelijk is voor het uitoefenen van de politie taak.
Wie is wanneer verantwoordelijk Burgemeester of Officier van Justitie Artikel Artikel 11 en 12
Burgemeester = Indien de politie in een gemeente optreedt ter handhaving van de openbare orde en ter
uitvoering van de hulpverleningstaak, staat zij onder gezag van de burgemeester (vechtende menigte)
Officier van justitie = bij opsporing en strafzaken (vervoeren arrestanten)
AMBTSINSTRUCTIE
Artikel 25
1. Wat moet de ambtenaar doen?
Bij direct gevaar door drank of andere oorzaken:
● Als iemand gevaarlijk is voor zichzelf of anderen (openbare orde, veiligheid, gezondheid),
● En zich op een openbare plaats bevindt (zoals straat, stations, of OV),
● Dan moet de ambtenaar die persoon verwijderen van die plek, op de meest geschikte manier.
2. Wat gebeurt er met die persoon erna?
● De ambtenaar draagt de persoon over aan de juiste hulpdienst (ggz/ opvang)
● Als dat niet kan (bij geen opvang beschikbaar), mag de persoon tijdelijk naar het bureau (politie of
marechaussee), dit mag alleen als het voor bescherming is en de persoon er niet tegen ID (dus geen
dwang)
3. Als de persoon geelstelijk gestoord lijkt of bekend staat als gestoord:
● Eerst proberen contact op te nemen met eigen huisarts,
● Lukt dat niet, dan arts waarschuwen (gedwongen opname)
GRONDWET
Gelijkheidsbeginsel Artikel 1
Iedereen die zich in Nederland bevindt, moet in dezelfde situatie ook hetzelfde behandeld worden. Je mag
niemand anders behandelen omdat diegene een ander geloof, een andere mening, huidskleur, geslacht,
beperking of seksuele voorkeur heeft. Discriminatie is niet toegestaan.
Geloofsovertuiging Artikel 6 lid 1
Iedereen heeft recht om zijn of haar geloof of levensvisie te uiten, alleen of samen met anderen. Dit mag, zolang
je je aan de wet houdt.
Artikel 7 lid 1
Je hebt geen toestemming nodig om via kranten of andere drukwerken je mening of gevoelens te uiten. Maar ook
hierbij geldt: je moet je aan de wet houden.
Privacy Artikel 10
Iedereen heeft recht op privacy, de wet regelt hoe persoonsgegevens worden vastgelegd en gedeeld. En je hebt
recht op inzage, gebruik en verbetering van je gegevens.
Lichamelijke integriteit Artikel 11
Je lichaam is van jou. Niemand mag eraan komen zonder reden. Alleen de wet kan hier regels voor maken.
Legaliteitsbeginsel Artikel 16
Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling. ‘’Je kunt alleen straf
krijgen voor iets, als er al een wet was die zegt dat het strafbaar is voordat jij het feit pleegde’’
Recht op bijstand Artikel 18
Iedereen mag hulp krijgen van een jurist of advocaat als hij naar de rechter of in beroep gaat. De wet regelt dat
mensen met weinig geld ook hulp van een jurist of advocaat kunnen krijgen.
EUROPEES VERDRAG VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS (EVRM)
3
, Vrijheid en veiligheid: Artikel 5 lid 1
Iedereen heeft recht op persoonlijke vrijheid en veiligheid.
Je mag alleen worden vastgezet als daar een goede reden en wettelijke procedure voor is, zoals:
● Na een veroordeling van een rechter
● Als je een wettelijk bevel niet opvolgt
● Bij verdenking van een misdrijf of om een misdrijf te voorkomen
● Als je minderjarig bent en opvoeding/toezicht nodig is.
● Bij gevaar voor de volksgezondheid, bij illegale binnenkomst/uitlevering.
Wordt je gearresteerd? Artikel 5 lid 2
Dan moet je meteen en in een taal die je begrijpt horen waarom, en welke beschuldigingen er tegen je zijn.
Recht op eerlijk proces: Artikel 6 lid 1
Recht op een eerlijk proces, binnen een redelijke tijd, door een onafhankelijk/ onpartijdig gerecht.
Rechter mag de deur sluiten voor pers en publiek ( marengo proces) ALLEEN als dat echt nodig is: voor orde,
veiligheid, zeden, privacy of het belang van minderjarigen.
Vrijheid gedachten, geweten en godsdienst: Artikel 9 lid 1
Iedereen mag zelf bepalen wat hij denkt, geloogd en voelt. JE mag ook van overtuiging of geloof veranderen, dit
mag alleen of samen met anderen, in het openbaar of privé (door te bidden, les te geven of feestdagen te vieren)
Vrijheid van meningsuiting: Artikel 10 lid 1
Iedereen heeft recht op een eigen mening, en om die te delen of informatie te ontvangen. Zonder dat de overheid
zich ermee bemoeit. (radio, tv, social media)
BURGERLIJK WETBOEK
Zaakwaarneming: Artikel 6:198
jij behartigt de belangen van iemand anders, zonder dat daar een afspraak over gemaakt is. Je doet het uit goede
wil.
Bewaarneming: Artikel 7:600
Een overeenkomst waarin je een goed onder je neemt/ erop past en het later terug geeft. (afspraak)
Algemene wet bestuursrecht AWB
Toezichthouder: Artikel 5.11
Een toezichthouder is iemand die bij of via de wet belast is met toezicht op naleving van regels.
Legitimatiebewijs: Artikel 5.12
Een toezichthouder draagt altijd een legitimatiebewijs van het bestuursorgaan waarvoor hij werkt.
● Direct laten zien als iemand ernaar vraagt.
● Er staat een foto, naam en functie op
● Hoe het eruit moet zien wordt door minister van veiligheid en justitie bepaald.
(ontwerp legitimatiebewijs)
Gebruik bevoegdheden: Artikel 5.13
Een toezichthouder gebruikt zijn bevoegdheden alleen als dat redelijkerwijs nodig is voor zijn taak.
Inlichtingen: Artikel 5.16
Een toezichthouder mag inlichtingen vorderen. (boekhouder)
Identiteitsbewijs: Artikel 5.16 a
Een toezichthouder mag iemand verplichten zijn ID te laten zien.
Onderzoek en monsters nemen: Artikel 5.18 lid 1 en 2
Een toezichthouder mag zaken onderzoeken, opnemen en er monsters van nemen. Hij mag ook verpakkingen
openen als dat nodig is.
4
1
,A. Surveilleren in je werkgebied
A. SURVEILLEREN IN JE WERKGEBIED
POLITIEWET
Ambtenaren van politie zijn: Artikel 2
a. ambtenaren die zijn aangesteld voor de uitvoering van de politietaak;
b. ambtenaren die zijn aangesteld voor de uitvoering van technische, administratieve en andere taken ten dienste
van de politie;
c. vrijwillige ambtenaren die zijn aangesteld voor de uitvoering van de politietaak, onderscheidenlijk voor de
uitvoering van technische, administratieve en andere taken ten dienste van de politie;
d. ambtenaren van de rijksrecherche die zijn aangesteld voor de uitvoering van de politietaak, onderscheidenlijk
voor de uitvoering van technische, administratieve en andere taken ten dienste van de rijksrecherche.
Politie taak Artikel 3
De politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en in overeenstemming met de geldende
rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen
die deze behoeven.
Wanneer mag je geweld of vrijheidsbeperkende middelen gebruiken? Artikel 7 lid 1 en 7
Een politieagent mag geweld of vrijheidsbeperkende middelen (handboeien): Lid 1
gebruiken bij de uitvoering van de politietaak, als dit echt nodig is om zijn doel te bereiken en dit niet op een
andere manier kan. Aan het gebruik van geweld gaat als dit kan altijd een waarschuwing vooraf.
Een ambtenaar die voor het uitoefenen van zijn taak hulp moet verlenen mag: Lid 2
daarvoor altijd een plaats betreden. (behalve woning daarvoor schriftelijke machtiging van HoVJ. Tenzij ernstig
gevaar (je hoort “help help’’, het wegmaken van sporen, heterdaad woninginbraak dan dien je het achteraf te
melden).
Veiligheidsfouillering: Lid 3
Een agent mag iemand fouilleren (onderzoeken aan kleding en spullen/ voorwerpen die hij met zich meedraagt)
Als hij een onmiddellijk gevaar vormt voor zichzelf/ de agent of de omgeving of het nodig is om gevaar te
voorkomen. Elke veiligheidsfouillering moet onverwijld schriftelijk aan de hovj worden gemeld.
Vervoersfouillering: Lid 4
Een agent mag een vervoersfouillering uitvoeren dus aan kleding onderzoeken, dit doe je door de kleding
oppervlakkig af te tasten ook mag je hierbij de voorwerpen onderzoeken die de persoon met zich meevoert. Er
hoeft geen sprake te zijn van gevaar. (Vind je iets, dan mag je dit in bewaring nemen) Persoon hoeft geen
verdachte te zijn.
Het moet altijd redelijk en gematigd zijn: proportioneel en subsidiair Lid 7
Het moet in verhouding staan, en je mag niet meer doen dan nodig is.
→ Om de situatie onder controle te krijgen, vechtende groepen uit elkaar halen (herstellen van orde)
→ Voorkomen van gevaar (iemand zwaait met een mes)
→ Aanhouden van een verdachte die zich verzet
Politie mag altijd ID vragen voor uitoefening van zijn werk Artikel 8 lid 1
Geeft een ambtenaar van de politie, die is aangesteld voor de uitvoering van de politietaak, de bevoegdheid tot
het vorderen van inzage van een identiteitsbewijs als bedoeld in artikel 1 Wet op ID, voorzover dat redelijkerwijs
2
,noodzakelijk is voor het uitoefenen van de politie taak.
Wie is wanneer verantwoordelijk Burgemeester of Officier van Justitie Artikel Artikel 11 en 12
Burgemeester = Indien de politie in een gemeente optreedt ter handhaving van de openbare orde en ter
uitvoering van de hulpverleningstaak, staat zij onder gezag van de burgemeester (vechtende menigte)
Officier van justitie = bij opsporing en strafzaken (vervoeren arrestanten)
AMBTSINSTRUCTIE
Artikel 25
1. Wat moet de ambtenaar doen?
Bij direct gevaar door drank of andere oorzaken:
● Als iemand gevaarlijk is voor zichzelf of anderen (openbare orde, veiligheid, gezondheid),
● En zich op een openbare plaats bevindt (zoals straat, stations, of OV),
● Dan moet de ambtenaar die persoon verwijderen van die plek, op de meest geschikte manier.
2. Wat gebeurt er met die persoon erna?
● De ambtenaar draagt de persoon over aan de juiste hulpdienst (ggz/ opvang)
● Als dat niet kan (bij geen opvang beschikbaar), mag de persoon tijdelijk naar het bureau (politie of
marechaussee), dit mag alleen als het voor bescherming is en de persoon er niet tegen ID (dus geen
dwang)
3. Als de persoon geelstelijk gestoord lijkt of bekend staat als gestoord:
● Eerst proberen contact op te nemen met eigen huisarts,
● Lukt dat niet, dan arts waarschuwen (gedwongen opname)
GRONDWET
Gelijkheidsbeginsel Artikel 1
Iedereen die zich in Nederland bevindt, moet in dezelfde situatie ook hetzelfde behandeld worden. Je mag
niemand anders behandelen omdat diegene een ander geloof, een andere mening, huidskleur, geslacht,
beperking of seksuele voorkeur heeft. Discriminatie is niet toegestaan.
Geloofsovertuiging Artikel 6 lid 1
Iedereen heeft recht om zijn of haar geloof of levensvisie te uiten, alleen of samen met anderen. Dit mag, zolang
je je aan de wet houdt.
Artikel 7 lid 1
Je hebt geen toestemming nodig om via kranten of andere drukwerken je mening of gevoelens te uiten. Maar ook
hierbij geldt: je moet je aan de wet houden.
Privacy Artikel 10
Iedereen heeft recht op privacy, de wet regelt hoe persoonsgegevens worden vastgelegd en gedeeld. En je hebt
recht op inzage, gebruik en verbetering van je gegevens.
Lichamelijke integriteit Artikel 11
Je lichaam is van jou. Niemand mag eraan komen zonder reden. Alleen de wet kan hier regels voor maken.
Legaliteitsbeginsel Artikel 16
Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling. ‘’Je kunt alleen straf
krijgen voor iets, als er al een wet was die zegt dat het strafbaar is voordat jij het feit pleegde’’
Recht op bijstand Artikel 18
Iedereen mag hulp krijgen van een jurist of advocaat als hij naar de rechter of in beroep gaat. De wet regelt dat
mensen met weinig geld ook hulp van een jurist of advocaat kunnen krijgen.
EUROPEES VERDRAG VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS (EVRM)
3
, Vrijheid en veiligheid: Artikel 5 lid 1
Iedereen heeft recht op persoonlijke vrijheid en veiligheid.
Je mag alleen worden vastgezet als daar een goede reden en wettelijke procedure voor is, zoals:
● Na een veroordeling van een rechter
● Als je een wettelijk bevel niet opvolgt
● Bij verdenking van een misdrijf of om een misdrijf te voorkomen
● Als je minderjarig bent en opvoeding/toezicht nodig is.
● Bij gevaar voor de volksgezondheid, bij illegale binnenkomst/uitlevering.
Wordt je gearresteerd? Artikel 5 lid 2
Dan moet je meteen en in een taal die je begrijpt horen waarom, en welke beschuldigingen er tegen je zijn.
Recht op eerlijk proces: Artikel 6 lid 1
Recht op een eerlijk proces, binnen een redelijke tijd, door een onafhankelijk/ onpartijdig gerecht.
Rechter mag de deur sluiten voor pers en publiek ( marengo proces) ALLEEN als dat echt nodig is: voor orde,
veiligheid, zeden, privacy of het belang van minderjarigen.
Vrijheid gedachten, geweten en godsdienst: Artikel 9 lid 1
Iedereen mag zelf bepalen wat hij denkt, geloogd en voelt. JE mag ook van overtuiging of geloof veranderen, dit
mag alleen of samen met anderen, in het openbaar of privé (door te bidden, les te geven of feestdagen te vieren)
Vrijheid van meningsuiting: Artikel 10 lid 1
Iedereen heeft recht op een eigen mening, en om die te delen of informatie te ontvangen. Zonder dat de overheid
zich ermee bemoeit. (radio, tv, social media)
BURGERLIJK WETBOEK
Zaakwaarneming: Artikel 6:198
jij behartigt de belangen van iemand anders, zonder dat daar een afspraak over gemaakt is. Je doet het uit goede
wil.
Bewaarneming: Artikel 7:600
Een overeenkomst waarin je een goed onder je neemt/ erop past en het later terug geeft. (afspraak)
Algemene wet bestuursrecht AWB
Toezichthouder: Artikel 5.11
Een toezichthouder is iemand die bij of via de wet belast is met toezicht op naleving van regels.
Legitimatiebewijs: Artikel 5.12
Een toezichthouder draagt altijd een legitimatiebewijs van het bestuursorgaan waarvoor hij werkt.
● Direct laten zien als iemand ernaar vraagt.
● Er staat een foto, naam en functie op
● Hoe het eruit moet zien wordt door minister van veiligheid en justitie bepaald.
(ontwerp legitimatiebewijs)
Gebruik bevoegdheden: Artikel 5.13
Een toezichthouder gebruikt zijn bevoegdheden alleen als dat redelijkerwijs nodig is voor zijn taak.
Inlichtingen: Artikel 5.16
Een toezichthouder mag inlichtingen vorderen. (boekhouder)
Identiteitsbewijs: Artikel 5.16 a
Een toezichthouder mag iemand verplichten zijn ID te laten zien.
Onderzoek en monsters nemen: Artikel 5.18 lid 1 en 2
Een toezichthouder mag zaken onderzoeken, opnemen en er monsters van nemen. Hij mag ook verpakkingen
openen als dat nodig is.
4
