SAMENVATTING
BESTUURSRECHT: RECHTSBESCHERMING
Luna Berkedam – Juni 2021
1
,Inhoudsopgave
WEEK 1: Grondslagen van het bestuursprocesrecht en bevoegdheidsverdeling............................................... 4
Stap 3: Procedures om bestuursrechtelijke geschillen te beslechten (§1.1 - §1.3) .............................................. 4
Stap 4: Constitutionele grondslagen van de bestuursrechtspraak (§2.2) ............................................................ 5
Stap 5A: Standaardjur Changoe/Staat & Benthem (§1.4 - §1.6) ......................................................................... 7
Stap 6A: Hoofdfuncties van het bestuursprocesrecht (§1.5) ............................................................................. 10
Stap 7A: Absolute en relatieve competentie (bevoegdheidsverdeling) (§2.3 - §2.4) ......................................... 11
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 13
WEEK 2: Ontvankelijkheidsvereisten en bestuurlijke voorprocedures ........................................................... 14
Overzicht ontvankelijkheidsvereisten ................................................................................................................ 14
Stap 3A: De bezwaar- en/of beroepsbevoegdheid als ontvankelijkheidseis (§3.1 - §3.4.2.5 & §4.2 & §4.5.1 –
4.5.2) ................................................................................................................................................................. 14
Stap 4: De eisen aan het bezwaar- en/of beroepschrift als ontvankelijkheidseisen (§4.3)................................ 14
Stap 5A: De bezwaar- en/of beroepstermijn als ontvankelijkheidseis (§4.4) .................................................... 15
Stap 6A: Bezwaarschrift Procedure (algemeen) (§5.2 & §5.3.2 - §5.3.3) .......................................................... 17
Stap 7A: Beoordeling en besluitvorming in de bezwaarschriftprocedure (§5.3.4 - §5.3.4.5) ............................ 20
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 23
WEEK 3: Procedure bij de bestuursrechter .................................................................................................... 24
Stap 3A: Artikel 6:13 Awb (onderdelentrechter) (§6.3.6) .................................................................................. 24
Stap 4A: Organisatie van de rechtbank, het vooronderzoek en het onderzoek ter zitting (§6.2.1 - §6.2.3.2 en
§6.2.4 en §6.2.5) ................................................................................................................................................ 26
Stap 5: Nieuwe zaaksbehandeling (NZB) & Professionele Standaarden (§6.2.3.3) ........................................... 28
Stap 6: Bijzondere procedures (§6.2.6 - §6.2.6.3) .............................................................................................. 29
Stap 7A: Omvang van het geding (§6.3 - §6.3.2) ............................................................................................... 30
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 32
WEEK 4: Toetsing door de bestuursrechter ................................................................................................... 34
Stap 3A: Kwesties van openbare orde, aanvullen rechtsgronden en feiten – art. 8:69 Awb (§6.3.2 - §6.3.5)
(Vervolg omvang van het geding week 3: invloed van de rechter op de omvang van het geding - uitbreiden) 34
Stap 4A: Bewijs in het bestuursprocesrecht (§6.5 - §6.5.9) ............................................................................... 36
Stap 5: Toetsingsintensiteit en toetsingsmoment bestreden besluit (§6.4.2 - §6.4.3)....................................... 38
Stap 6A: Passeren van gebreken – art. 6:22 Awb (§6.4.4)................................................................................. 39
Stap 7A: Toepassing van het relativiteitsvereiste – art. 8:69a Awb (§6.4.5) ..................................................... 41
Stap 8A: Nieuw besluit hangende beroep – art. 6:19 Awb (§3.5) (vervolg omvang van het geding in week 3:
invloed bestuur op omvang discussie in beroep – uitbreiden) ........................................................................... 42
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 44
WEEK 5: De uitspraak van de bestuursrechter ............................................................................................... 45
Stap 3A: Termijn, vorm en inhoud van de uitspraak – afd. 8.2.6 Awb (§6.6.2) ................................................. 45
Stap 4A: Het dictum van de uitspraak en nevendicta (§6.6.3 en §6.7.1 - §6.7.3) .............................................. 46
2
, Stap 5A: Finale geschilbeslechting (§6.6.4 - §6.6.8) .......................................................................................... 48
Stap 6A: De bestuurlijke lus – afd. 8.2.2a Awb (§6.6.9) ..................................................................................... 50
Stap 7A: Brummen-lijn (§7.7) [Standaarduitspraak: Brummen] ....................................................................... 53
Belangrijkste slides/punten werkcollege ........................................................................................................... 57
WEEK 6: Hoger beroep en voorlopige voorziening ......................................................................................... 58
Stap 3A: De procedure van Hoger Beroep (§7.2.1 - §7.2.4 & §7.5) ................................................................... 58
Stap 3B: De functies van Hoger Beroep en het object van het geding (§7.3 - §7.4.2) ....................................... 59
Stap 4A: Incidenteel Hoger Beroep (appèl) – art. 8:110 t/m 8:112 Awb (§7.4.3) .............................................. 61
Stap 6A: De procedure van Voorlopige Voorziening (§8.2 - §8.4) ..................................................................... 62
Stap 6B: De inhoudelijke beoordeling van het verzoek om Voorlopige Voorziening (§8.5) ............................... 64
Stap 6C: Kortsluiten en doorpakken in de Voorlopige Voorziening (§8.8) ......................................................... 65
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 67
WEEK 7: Burgerlijke rechter, schadevergoeding, nadeelcompensatie, klachten ............................................. 68
Stap 3A: Rechtsmachtverdeling tussen bestuursrechter en civiele rechter (H9) ............................................... 68
Stap 4A: Verzoekschriftprocedure voor schadevergoeding (=schadeverzoekschriftprocedure) (§6.8) .............. 73
Stap 5A: Procedure voor nadeelcompensatie – Titel 4.5 Awb (nog niet in werking) (§9.3.4.4) ......................... 75
Stap 7A: Klachtprocedures (H10) ....................................................................................................................... 77
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 80
3
, WEEK 1: Grondslagen van het bestuursprocesrecht en bevoegdheidsverdeling
Stap 3: Procedures om bestuursrechtelijke geschillen te beslechten (§1.1 - §1.3)
Overzicht procedures
• Voorprocedure
o Bezwaar
o Administratief beroep
• Rechterlijke procedures
o Eerste aanleg
o Hoger beroep
o Onderscheid in type procedures hierbij
§ 1. Regulier
§ 2. Vereenvoudigde behandeling
§ 3. Versnelde behandeling
• Voorlopigevoorzieningenprocedure (vovo)
• Herziening
• Klachtprocedures (ombudsman/ombudscommissie)
Artikel 1:5 Awb à definitie bezwaar; administratief beroep; beroep bij de rechter
• Bezwaar: lid 1
• Administratief beroep: lid 2 en 3
• Beroep bij de rechter: lid 3
Voorprocedures
• Heroverweging van het besluit door het BO, procedure voorafgaand aan beroep bij de rechter
• Bezwaar
o à Bij het BO dat het bestreden besluit heeft genomen
• Administratief beroep
o à Bij een ander (hoger) BO
• UOV
o à Zienswijze tegen een ontwerpbesluit (vergelijkbaar met bezwaar tegen definitief besluit)
o Na volgen UOV is het maken van bezwaar niet meer mogelijk: art. 7:1(1d) Awb
Beroep bij de rechter (zie stap 7A voor absolute en relatieve competentie van deze instanties)
• Eerste aanleg
o Rechtbank (11)
• Hoger beroep
o CBb: College van Beroep voor het Bedrijfsleven
o CRvB: Centrale Raad van Beroep
o ABRvS: Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State
• Allerlei uitzonderingen (VB)
o Eerste en enige aanleg bij ABRvS (o.a. RO en milieu)
o Hoger beroep bij het hof
o Cassatieprocedure (o.a. fiscaal recht)
Voorlopigevoorzieningenprocedure (vovo)
• Alleen mogelijk hangende bezwaar of beroep
o Connexiteitsvereiste: Er moet al een bodemprocedure lopen (procedure van bezwaar, administratief beroep
of beroep bij de rechter), en hangende die procedure kan om een voorlopige voorziening worden verzocht.
• Geen hoger beroep mogelijk tegen uitspraak in een vovo
4
BESTUURSRECHT: RECHTSBESCHERMING
Luna Berkedam – Juni 2021
1
,Inhoudsopgave
WEEK 1: Grondslagen van het bestuursprocesrecht en bevoegdheidsverdeling............................................... 4
Stap 3: Procedures om bestuursrechtelijke geschillen te beslechten (§1.1 - §1.3) .............................................. 4
Stap 4: Constitutionele grondslagen van de bestuursrechtspraak (§2.2) ............................................................ 5
Stap 5A: Standaardjur Changoe/Staat & Benthem (§1.4 - §1.6) ......................................................................... 7
Stap 6A: Hoofdfuncties van het bestuursprocesrecht (§1.5) ............................................................................. 10
Stap 7A: Absolute en relatieve competentie (bevoegdheidsverdeling) (§2.3 - §2.4) ......................................... 11
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 13
WEEK 2: Ontvankelijkheidsvereisten en bestuurlijke voorprocedures ........................................................... 14
Overzicht ontvankelijkheidsvereisten ................................................................................................................ 14
Stap 3A: De bezwaar- en/of beroepsbevoegdheid als ontvankelijkheidseis (§3.1 - §3.4.2.5 & §4.2 & §4.5.1 –
4.5.2) ................................................................................................................................................................. 14
Stap 4: De eisen aan het bezwaar- en/of beroepschrift als ontvankelijkheidseisen (§4.3)................................ 14
Stap 5A: De bezwaar- en/of beroepstermijn als ontvankelijkheidseis (§4.4) .................................................... 15
Stap 6A: Bezwaarschrift Procedure (algemeen) (§5.2 & §5.3.2 - §5.3.3) .......................................................... 17
Stap 7A: Beoordeling en besluitvorming in de bezwaarschriftprocedure (§5.3.4 - §5.3.4.5) ............................ 20
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 23
WEEK 3: Procedure bij de bestuursrechter .................................................................................................... 24
Stap 3A: Artikel 6:13 Awb (onderdelentrechter) (§6.3.6) .................................................................................. 24
Stap 4A: Organisatie van de rechtbank, het vooronderzoek en het onderzoek ter zitting (§6.2.1 - §6.2.3.2 en
§6.2.4 en §6.2.5) ................................................................................................................................................ 26
Stap 5: Nieuwe zaaksbehandeling (NZB) & Professionele Standaarden (§6.2.3.3) ........................................... 28
Stap 6: Bijzondere procedures (§6.2.6 - §6.2.6.3) .............................................................................................. 29
Stap 7A: Omvang van het geding (§6.3 - §6.3.2) ............................................................................................... 30
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 32
WEEK 4: Toetsing door de bestuursrechter ................................................................................................... 34
Stap 3A: Kwesties van openbare orde, aanvullen rechtsgronden en feiten – art. 8:69 Awb (§6.3.2 - §6.3.5)
(Vervolg omvang van het geding week 3: invloed van de rechter op de omvang van het geding - uitbreiden) 34
Stap 4A: Bewijs in het bestuursprocesrecht (§6.5 - §6.5.9) ............................................................................... 36
Stap 5: Toetsingsintensiteit en toetsingsmoment bestreden besluit (§6.4.2 - §6.4.3)....................................... 38
Stap 6A: Passeren van gebreken – art. 6:22 Awb (§6.4.4)................................................................................. 39
Stap 7A: Toepassing van het relativiteitsvereiste – art. 8:69a Awb (§6.4.5) ..................................................... 41
Stap 8A: Nieuw besluit hangende beroep – art. 6:19 Awb (§3.5) (vervolg omvang van het geding in week 3:
invloed bestuur op omvang discussie in beroep – uitbreiden) ........................................................................... 42
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 44
WEEK 5: De uitspraak van de bestuursrechter ............................................................................................... 45
Stap 3A: Termijn, vorm en inhoud van de uitspraak – afd. 8.2.6 Awb (§6.6.2) ................................................. 45
Stap 4A: Het dictum van de uitspraak en nevendicta (§6.6.3 en §6.7.1 - §6.7.3) .............................................. 46
2
, Stap 5A: Finale geschilbeslechting (§6.6.4 - §6.6.8) .......................................................................................... 48
Stap 6A: De bestuurlijke lus – afd. 8.2.2a Awb (§6.6.9) ..................................................................................... 50
Stap 7A: Brummen-lijn (§7.7) [Standaarduitspraak: Brummen] ....................................................................... 53
Belangrijkste slides/punten werkcollege ........................................................................................................... 57
WEEK 6: Hoger beroep en voorlopige voorziening ......................................................................................... 58
Stap 3A: De procedure van Hoger Beroep (§7.2.1 - §7.2.4 & §7.5) ................................................................... 58
Stap 3B: De functies van Hoger Beroep en het object van het geding (§7.3 - §7.4.2) ....................................... 59
Stap 4A: Incidenteel Hoger Beroep (appèl) – art. 8:110 t/m 8:112 Awb (§7.4.3) .............................................. 61
Stap 6A: De procedure van Voorlopige Voorziening (§8.2 - §8.4) ..................................................................... 62
Stap 6B: De inhoudelijke beoordeling van het verzoek om Voorlopige Voorziening (§8.5) ............................... 64
Stap 6C: Kortsluiten en doorpakken in de Voorlopige Voorziening (§8.8) ......................................................... 65
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 67
WEEK 7: Burgerlijke rechter, schadevergoeding, nadeelcompensatie, klachten ............................................. 68
Stap 3A: Rechtsmachtverdeling tussen bestuursrechter en civiele rechter (H9) ............................................... 68
Stap 4A: Verzoekschriftprocedure voor schadevergoeding (=schadeverzoekschriftprocedure) (§6.8) .............. 73
Stap 5A: Procedure voor nadeelcompensatie – Titel 4.5 Awb (nog niet in werking) (§9.3.4.4) ......................... 75
Stap 7A: Klachtprocedures (H10) ....................................................................................................................... 77
Belangrijke slides/punten werkcollege .............................................................................................................. 80
3
, WEEK 1: Grondslagen van het bestuursprocesrecht en bevoegdheidsverdeling
Stap 3: Procedures om bestuursrechtelijke geschillen te beslechten (§1.1 - §1.3)
Overzicht procedures
• Voorprocedure
o Bezwaar
o Administratief beroep
• Rechterlijke procedures
o Eerste aanleg
o Hoger beroep
o Onderscheid in type procedures hierbij
§ 1. Regulier
§ 2. Vereenvoudigde behandeling
§ 3. Versnelde behandeling
• Voorlopigevoorzieningenprocedure (vovo)
• Herziening
• Klachtprocedures (ombudsman/ombudscommissie)
Artikel 1:5 Awb à definitie bezwaar; administratief beroep; beroep bij de rechter
• Bezwaar: lid 1
• Administratief beroep: lid 2 en 3
• Beroep bij de rechter: lid 3
Voorprocedures
• Heroverweging van het besluit door het BO, procedure voorafgaand aan beroep bij de rechter
• Bezwaar
o à Bij het BO dat het bestreden besluit heeft genomen
• Administratief beroep
o à Bij een ander (hoger) BO
• UOV
o à Zienswijze tegen een ontwerpbesluit (vergelijkbaar met bezwaar tegen definitief besluit)
o Na volgen UOV is het maken van bezwaar niet meer mogelijk: art. 7:1(1d) Awb
Beroep bij de rechter (zie stap 7A voor absolute en relatieve competentie van deze instanties)
• Eerste aanleg
o Rechtbank (11)
• Hoger beroep
o CBb: College van Beroep voor het Bedrijfsleven
o CRvB: Centrale Raad van Beroep
o ABRvS: Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State
• Allerlei uitzonderingen (VB)
o Eerste en enige aanleg bij ABRvS (o.a. RO en milieu)
o Hoger beroep bij het hof
o Cassatieprocedure (o.a. fiscaal recht)
Voorlopigevoorzieningenprocedure (vovo)
• Alleen mogelijk hangende bezwaar of beroep
o Connexiteitsvereiste: Er moet al een bodemprocedure lopen (procedure van bezwaar, administratief beroep
of beroep bij de rechter), en hangende die procedure kan om een voorlopige voorziening worden verzocht.
• Geen hoger beroep mogelijk tegen uitspraak in een vovo
4
