Het bewegingsstelsel
Algemeen
o Bewegingsstelsel → Bijna volledig uit mesenchym (= Mesoderm + Neurale lijstcellen)
• Mesenchym = Pluripotent & vormt:
▪ Fibroblasten → Fibrocyten (bindweefsel)
▪ Chondroblasten → Chondrocyten (kraakbeen)
▪ Osteoblasten → Osteocyten
▪ Myoblasten → Myocyten
▪ Endotheel- & bloedcellen
o Belangrijke bijdragen:
• Paraxiaal mesoderm
• Laterale plaat mesoderm
• Neurale lijstcellen
Origine mesenchym
Paraxiaal mesoderm
o Langs toekomstige ruggenmerg
o Splitst in somieten, die differentiëren in:
• Sclerotoom → Axiaal skelet (wervels)
• Dermomyotoom
▪ Dermatoom → Dermis
▪ Myotoom → Spieren
o Epaxiaal → Boven wervelkolom
o Hypaxiaal → Onder wervelkolom
Kieuwboogmesenchym
= Binnenste kern kieuwbogen (tss. endo- & ectoderm) → Laterale plaat mesoderm (splanchnopleura) &
neurale lijstcellen
o Voorbeelden: Kraakbeen larynx, gehoorbeentjes, deel van schedel, spieren,…
Plaatselijke mesenchym
= Laterale plaat mesoderm (Somatopleura)
o Been: Schedel, ledematen (zie verder)
o Aanleg epimyocard → Myocard
o Glad spierweefsel rond o.a. bloedvaten etc.
1
, Notochord - Chorda
o Blijft aanwezig als nucleus pulposus
• = Geleiachtige massa (= chordagelei) van tussenwervelschijf
Skelet
Skelettypes
o Invertebraten → Geen wervelkolom
o Vertebraten:
• Exoskelet (zoogdieren niet) → Verharde structuren periderm
▪ Epidermaal, bv. schubben
▪ Dermaal, bv. beenplaten
• Endoskelet → Inwendige steun, aanhechting spieren
▪ Somatisch deel
o Axiale skelet (Bv. wervels, ribben, sternum)
o Appendiculair (Bv. ledematen)
▪ Visceraal deel (bv. kieuwbogen)
Botvorming
• Skelet ontstaat uit skleroblastemen = Algemene term voor skeletweefsel
o Axiaal skelet → Skleroblastemen afkomstig van sclerotoom (somieten)
o Aangezicht/kop → Skleroblastemen afkomstig van neurale lijstcellen
Schedel
o Complexe oorsprong uit 3 bronnen:
1. Kieuwbogen (Endoderm + splanchnopleura)
▪ Mandibula & maxilla
2. Paraxiaal mesoderm → Somieten → Sclerotoom
▪ Schedelbasis
3. Neurale lijstcellen
▪ Schedeldak
Schedeldak
o Meerdere beenderen → Nodig voor hersengroei
o Postnataal
• Nog flexibiliteit + fontanel (= opening)
• Versmelten later
2
Algemeen
o Bewegingsstelsel → Bijna volledig uit mesenchym (= Mesoderm + Neurale lijstcellen)
• Mesenchym = Pluripotent & vormt:
▪ Fibroblasten → Fibrocyten (bindweefsel)
▪ Chondroblasten → Chondrocyten (kraakbeen)
▪ Osteoblasten → Osteocyten
▪ Myoblasten → Myocyten
▪ Endotheel- & bloedcellen
o Belangrijke bijdragen:
• Paraxiaal mesoderm
• Laterale plaat mesoderm
• Neurale lijstcellen
Origine mesenchym
Paraxiaal mesoderm
o Langs toekomstige ruggenmerg
o Splitst in somieten, die differentiëren in:
• Sclerotoom → Axiaal skelet (wervels)
• Dermomyotoom
▪ Dermatoom → Dermis
▪ Myotoom → Spieren
o Epaxiaal → Boven wervelkolom
o Hypaxiaal → Onder wervelkolom
Kieuwboogmesenchym
= Binnenste kern kieuwbogen (tss. endo- & ectoderm) → Laterale plaat mesoderm (splanchnopleura) &
neurale lijstcellen
o Voorbeelden: Kraakbeen larynx, gehoorbeentjes, deel van schedel, spieren,…
Plaatselijke mesenchym
= Laterale plaat mesoderm (Somatopleura)
o Been: Schedel, ledematen (zie verder)
o Aanleg epimyocard → Myocard
o Glad spierweefsel rond o.a. bloedvaten etc.
1
, Notochord - Chorda
o Blijft aanwezig als nucleus pulposus
• = Geleiachtige massa (= chordagelei) van tussenwervelschijf
Skelet
Skelettypes
o Invertebraten → Geen wervelkolom
o Vertebraten:
• Exoskelet (zoogdieren niet) → Verharde structuren periderm
▪ Epidermaal, bv. schubben
▪ Dermaal, bv. beenplaten
• Endoskelet → Inwendige steun, aanhechting spieren
▪ Somatisch deel
o Axiale skelet (Bv. wervels, ribben, sternum)
o Appendiculair (Bv. ledematen)
▪ Visceraal deel (bv. kieuwbogen)
Botvorming
• Skelet ontstaat uit skleroblastemen = Algemene term voor skeletweefsel
o Axiaal skelet → Skleroblastemen afkomstig van sclerotoom (somieten)
o Aangezicht/kop → Skleroblastemen afkomstig van neurale lijstcellen
Schedel
o Complexe oorsprong uit 3 bronnen:
1. Kieuwbogen (Endoderm + splanchnopleura)
▪ Mandibula & maxilla
2. Paraxiaal mesoderm → Somieten → Sclerotoom
▪ Schedelbasis
3. Neurale lijstcellen
▪ Schedeldak
Schedeldak
o Meerdere beenderen → Nodig voor hersengroei
o Postnataal
• Nog flexibiliteit + fontanel (= opening)
• Versmelten later
2
