DEELTENTAMEN EBP IN DE
VERPLEEGKUNDIGE
PRAKTIJK
TOEPEB08
Module: 5 Verpleegkundig Leiderschap
Studentennummer:
Naam:
Werkplek: Gespecialiseerde zorg
Examinator:
Werkbegeleider:
Datum: 24-11-2025
,Inhoudsopgave
1. Inleiding 2
1.1 Aanleiding klinisch probleem 2
1.2 klinische onzekerheid en probleemstelling2
1.3 Onderzoeksvraag 3
1.4 Doelstelling en beroepsrelevantie 3
2. Methode van literatuuronderzoek 4
2.1 Zoekstrategie 4
2.2 Zoekstring 5
2.3 In en exclusiecriteria 5
2.4 Resultaten van de zoekactie 6
2.5 Geselecteerde literatuur 7
3. Kritische beoordeling van de literatuur 8
3.1 Inhoudelijke samenvatting per artikel 8
3.2 Methodologische beoordeling per artikel 9
3.3 Samenvattende beoordeling 11
4. Conclusie en praktijkaanbevelingen 12
4.1 Beantwoorden van de onderzoeksvraag 12
4.2 Aanbevelingen voor de praktijk 13
5. Reflectie 15
5.1 Reflectie op eigen rol als EBP-professional 15
5.2 Sterke en zwakke punten 17
6. Bronnen 18
Bijlage A Overzicht van in/exclusie van artikelen na screening full tekst19
Bijlage B PIO tabellen/zoekstring CINAHL en PubMed (voor aanpassing -p1) 20
Bijlage C Definitieve zoekstring CINAHL en PubMed (na verwijderen P1) 25
Bijlage D Checklist CASP voor beoordeling artikel Romanelli et al. 28
Bijlage E Checklist voor beoordeling artikel Andriessen & Eberlein 32
1
,1. Inleiding
Chronische wonden vormen een groeiende uitdaging binnen de ouderenzorg en vragen om een
zorgvuldig onderbouwde aanpak. In dit hoofdstuk worden de aanleiding van het klinisch probleem,
de klinische onzekerheid, de onderzoeksvraag en de beroepsrelevantie beschreven. Tijdens het
schrijven van de CAT (Critically Appraised Topic) is gebruikgemaakt van digitale ondersteuning,
waaronder ChatGPT, om de zinsopbouw te verbeteren.
1.1 Aanleiding klinisch probleem
De Nederlandse zorgsector ziet door vergrijzing en Multi morbiditeit een toenemende zorgvraag bij
ouderen. In 2023 had 96 % van de 75-plussers minimaal één chronische aandoening (VZinfo, 2024).
Hoewel chronische wonden in alle leeftijdsgroepen voorkomen, is de prevalentie bij ouderen het
hoogst, wat de kans op moeilijk genezende wonden zoals ulcus cruris en diabetische voetulcera
vergroot. Deze wonden vragen langdurige en specialistische zorg.
Naast medische factoren spelen cognitieve en sociale aspecten een rol; beperkte
gezondheidsvaardigheden of cognitieve achteruitgang bemoeilijken wondverzorging en
therapietrouw (Levinsky, 2024).
Wondreiniging is een cruciale eerste stap in effectieve wondbehandeling en draagt bij aan het
voorkomen van complicaties. In de praktijk bestaat echter onzekerheid over welk spoelmiddel hierbij
het beste genezing ondersteunt.
Landelijke aanbevelingen, zoals de Beter Doen/Beter laten-lijst van V&VN (2022), adviseren bij acute
wonden lauwwarm kraanwater, maar geven geen specifieke richtlijn voor chronische wonden. Ook de
herziene versie (V&VN, 2025) noemt spoelmiddel uitsluitend bij oncologische ulcera. Voor chronische
wonden ontbreken duidelijke indicaties, wat leidt tot variatie en onzekerheid in de praktijk.
Binnen de rol van gespecialiseerd wondverpleegkundige binnen Naam organisatie….is zichtbaar, dat
er variatie bestaat in het gebruik van wondspoelmiddel. Sommigen collega’s gebruiken Prontosan®
(met Polyhexanide en Betaine) standaard, terwijl andere kiezen voor kraanwater. Deze keuzes lijken
bij navraag eerder gebaseerd op persoonlijke voorkeur dan op richtlijnen of wetenschappelijk bewijs.
Gespecialiseerd wondverpleegkundigen worden met name betrokken bij complexe wonden, zoals
chronische wonden zoals; ulcus cruris, diabetische voetulcera, decubitus categorie 3 en 4, wonden
met stagnatie of biofilmverdacht, geïnfecteerde wonden en oncologische ulcera. Deze wonden vallen
veelal in de hoge categorieën van wondclassificatie, waardoor zij extra complex zijn en specialistische
beoordeling vereisen (V&VN, 2018). Omdat niet duidelijk is welk spoelmiddel het meest effectief is,
dient de keuze te worden gebaseerd op evidence in plaats van op persoonlijke voorkeur.
1.2 klinische onzekerheid en probleemstelling
In mijn dagelijkse praktijk leidt dit tot mijn klinische onzekerheid; bevordert een wondspoelmiddel als
Prontosan® daadwerkelijk de genezing van chronische wonden? Deze klinische onzekerheid vormt de
aanleiding voor mijn onderzoek, waarin ik wil nagaan of de werkzame stoffen in wondspoelmiddel
Prontosan® bijdragen aan een optimale wondgenezing bij patiënten met chronische wonden.
2
, 1. 3 Onderzoeksvraag PICO
In tabel 1 wordt de PI(C)O vraag weergegeven. PICO is een hulpmiddel om een klinische of
wetenschappelijke vraag gestructureerd te formuleren, waarbij P staat voor
Patiënt/Problem/Population, I voor Intervention, C voor Comparison/Co-intervention en O voor
Outcome (Donachie at al, 2022). De C is in dit onderzoek niet van toepassing (n.v.t).
Tabel 1 PIO vraag
P Personen met een chronische wond
I Wondreiniging met Polyhexanide (PHMB) en Betaine bevattend
wondspoelmiddel (zoals Prontosan®)
C N.v.t.
O Optimale wondgenezing
Leidt wondreiniging met een Polyhexanide (PHMB) en Betaine-bevattend wondspoelmiddel (zoals
Prontosan®) bij personen met een chronische wond tot een optimale wondgenezing?
1.4 Doelstelling en beroepsrelevantie
Het doel van dit onderzoek is, te achterhalen of wondreiniging met een PHMB+Betaine bevattend
wondspoelmiddel, zoals Prontosan®, bijdraagt een optimale wondgenezing bij personen met een
chronische wond. Inzicht in deze vraag stelt mij in staat om evidence-based beslissingen te nemen, de
kwaliteit van wondzorg te verhogen en bij te dragen aan het welzijn van de client.
3
VERPLEEGKUNDIGE
PRAKTIJK
TOEPEB08
Module: 5 Verpleegkundig Leiderschap
Studentennummer:
Naam:
Werkplek: Gespecialiseerde zorg
Examinator:
Werkbegeleider:
Datum: 24-11-2025
,Inhoudsopgave
1. Inleiding 2
1.1 Aanleiding klinisch probleem 2
1.2 klinische onzekerheid en probleemstelling2
1.3 Onderzoeksvraag 3
1.4 Doelstelling en beroepsrelevantie 3
2. Methode van literatuuronderzoek 4
2.1 Zoekstrategie 4
2.2 Zoekstring 5
2.3 In en exclusiecriteria 5
2.4 Resultaten van de zoekactie 6
2.5 Geselecteerde literatuur 7
3. Kritische beoordeling van de literatuur 8
3.1 Inhoudelijke samenvatting per artikel 8
3.2 Methodologische beoordeling per artikel 9
3.3 Samenvattende beoordeling 11
4. Conclusie en praktijkaanbevelingen 12
4.1 Beantwoorden van de onderzoeksvraag 12
4.2 Aanbevelingen voor de praktijk 13
5. Reflectie 15
5.1 Reflectie op eigen rol als EBP-professional 15
5.2 Sterke en zwakke punten 17
6. Bronnen 18
Bijlage A Overzicht van in/exclusie van artikelen na screening full tekst19
Bijlage B PIO tabellen/zoekstring CINAHL en PubMed (voor aanpassing -p1) 20
Bijlage C Definitieve zoekstring CINAHL en PubMed (na verwijderen P1) 25
Bijlage D Checklist CASP voor beoordeling artikel Romanelli et al. 28
Bijlage E Checklist voor beoordeling artikel Andriessen & Eberlein 32
1
,1. Inleiding
Chronische wonden vormen een groeiende uitdaging binnen de ouderenzorg en vragen om een
zorgvuldig onderbouwde aanpak. In dit hoofdstuk worden de aanleiding van het klinisch probleem,
de klinische onzekerheid, de onderzoeksvraag en de beroepsrelevantie beschreven. Tijdens het
schrijven van de CAT (Critically Appraised Topic) is gebruikgemaakt van digitale ondersteuning,
waaronder ChatGPT, om de zinsopbouw te verbeteren.
1.1 Aanleiding klinisch probleem
De Nederlandse zorgsector ziet door vergrijzing en Multi morbiditeit een toenemende zorgvraag bij
ouderen. In 2023 had 96 % van de 75-plussers minimaal één chronische aandoening (VZinfo, 2024).
Hoewel chronische wonden in alle leeftijdsgroepen voorkomen, is de prevalentie bij ouderen het
hoogst, wat de kans op moeilijk genezende wonden zoals ulcus cruris en diabetische voetulcera
vergroot. Deze wonden vragen langdurige en specialistische zorg.
Naast medische factoren spelen cognitieve en sociale aspecten een rol; beperkte
gezondheidsvaardigheden of cognitieve achteruitgang bemoeilijken wondverzorging en
therapietrouw (Levinsky, 2024).
Wondreiniging is een cruciale eerste stap in effectieve wondbehandeling en draagt bij aan het
voorkomen van complicaties. In de praktijk bestaat echter onzekerheid over welk spoelmiddel hierbij
het beste genezing ondersteunt.
Landelijke aanbevelingen, zoals de Beter Doen/Beter laten-lijst van V&VN (2022), adviseren bij acute
wonden lauwwarm kraanwater, maar geven geen specifieke richtlijn voor chronische wonden. Ook de
herziene versie (V&VN, 2025) noemt spoelmiddel uitsluitend bij oncologische ulcera. Voor chronische
wonden ontbreken duidelijke indicaties, wat leidt tot variatie en onzekerheid in de praktijk.
Binnen de rol van gespecialiseerd wondverpleegkundige binnen Naam organisatie….is zichtbaar, dat
er variatie bestaat in het gebruik van wondspoelmiddel. Sommigen collega’s gebruiken Prontosan®
(met Polyhexanide en Betaine) standaard, terwijl andere kiezen voor kraanwater. Deze keuzes lijken
bij navraag eerder gebaseerd op persoonlijke voorkeur dan op richtlijnen of wetenschappelijk bewijs.
Gespecialiseerd wondverpleegkundigen worden met name betrokken bij complexe wonden, zoals
chronische wonden zoals; ulcus cruris, diabetische voetulcera, decubitus categorie 3 en 4, wonden
met stagnatie of biofilmverdacht, geïnfecteerde wonden en oncologische ulcera. Deze wonden vallen
veelal in de hoge categorieën van wondclassificatie, waardoor zij extra complex zijn en specialistische
beoordeling vereisen (V&VN, 2018). Omdat niet duidelijk is welk spoelmiddel het meest effectief is,
dient de keuze te worden gebaseerd op evidence in plaats van op persoonlijke voorkeur.
1.2 klinische onzekerheid en probleemstelling
In mijn dagelijkse praktijk leidt dit tot mijn klinische onzekerheid; bevordert een wondspoelmiddel als
Prontosan® daadwerkelijk de genezing van chronische wonden? Deze klinische onzekerheid vormt de
aanleiding voor mijn onderzoek, waarin ik wil nagaan of de werkzame stoffen in wondspoelmiddel
Prontosan® bijdragen aan een optimale wondgenezing bij patiënten met chronische wonden.
2
, 1. 3 Onderzoeksvraag PICO
In tabel 1 wordt de PI(C)O vraag weergegeven. PICO is een hulpmiddel om een klinische of
wetenschappelijke vraag gestructureerd te formuleren, waarbij P staat voor
Patiënt/Problem/Population, I voor Intervention, C voor Comparison/Co-intervention en O voor
Outcome (Donachie at al, 2022). De C is in dit onderzoek niet van toepassing (n.v.t).
Tabel 1 PIO vraag
P Personen met een chronische wond
I Wondreiniging met Polyhexanide (PHMB) en Betaine bevattend
wondspoelmiddel (zoals Prontosan®)
C N.v.t.
O Optimale wondgenezing
Leidt wondreiniging met een Polyhexanide (PHMB) en Betaine-bevattend wondspoelmiddel (zoals
Prontosan®) bij personen met een chronische wond tot een optimale wondgenezing?
1.4 Doelstelling en beroepsrelevantie
Het doel van dit onderzoek is, te achterhalen of wondreiniging met een PHMB+Betaine bevattend
wondspoelmiddel, zoals Prontosan®, bijdraagt een optimale wondgenezing bij personen met een
chronische wond. Inzicht in deze vraag stelt mij in staat om evidence-based beslissingen te nemen, de
kwaliteit van wondzorg te verhogen en bij te dragen aan het welzijn van de client.
3
