Hoofdstuk 5
Allegorie
Metafoor waarbij abstracte begrippen zoals deugden en ondeugden, als personen worden
voorgesteld
Beiaard
Klokkenspel of carillon: een reeks van tenminste 30 op toon gestemde klokken
Collegium musicum
Gezelschap van burgers die in een besloten kring bijeenkwamen om voor hun eigen
genoegen te zingen en te spelen
Coulisse
Verplaatsbaar zijstuk van toneeldecor
Delfts blauw
Aardewerk met Chinese decoraties, gemaakt in Delft
Dubbelportret
Portret van 2 personen, in sommige gevallen 2 losse portretten die bij elkaar horen, zoals de
huwelijksportretten in de 17e eeuw in de Nederlanden
Emblemata
Moralistische voorstellingen bestaande uit een afbeelding, een spreuk en een onder- of
bijschrift
Genrestuk
Schilderij met een tafereel uit het dagelijks leven en vaak een verborgen moralistische
boodschap
Glazenier
Glaskunstenaar die glas-in-loodramen of gebrandschilderde ramen maakt
Gulden snede
Ideale of goddelijk genoemde verhouding tussen lente en breedte van een object. De
verhouding wordt veel toegepast in de architectuur of eerdere klassiek georiënteerde stijlen,
zoals de Italiaanse renaissance of Franse barok
Klucht
Komisch toneelstuk over ‘het dagelijks leven’. het verhaal en de gesproken stijl zijn vaak grof
en volks
Landschap
Schilderij waarop een natuurlandschap, stadslandschap of zeelandschap is afgebeeld,
specialisme van een 17e -eeuwse Nederlandse schilders
Porselein
Hard, doorschijnend en meestal wit keramiek dat aanvankelijk vooral in China en Japan werd
geproduceerd
Psalm
Lied opgenomen in het Oude Testament dat wordt gezongen in de christelijke kerk
Putto
Kleine blote jongetjes vaak met vleugels gebruik als decoratie
Rederijkers
Gegoede burgers met een klassieke opleiding die zich in verenigingsverband bezighielden
met toneel, poëzie en voordracht
Reformatie
Hervormingsbeweging in de 16e eeuw binnen de christelijke kerk die uiteindelijk leidt tot het
ontstaan van het protestantisme
, Retorica
De kunst om goed te spreken in het openbaar
Schuttersstuk
Geschilderd groepsportret van de schutterij
Staatsieportret
Officieel portret van een machtshebber
Stilleven
Schilderij waarop levenloze of dode voorwerpen zijn afgebeeld
Vanitastilleven
Stilleven waarop de afgebeelde voorwerpen symbool staan voor de eindigheid van het
leven. (zandloper, bijna opgebrande kaars etc.)
Hoofdstuk 8
Abstracte kunst
Kunst waarin het afbeelden of verbeelden van natuurlijke waarneembare voorstellingen
geen rol speelt. Vormen, kleuren en lijnen spelen een zelfstandige rol. Ook wel; non-
figuratieve kunst
Assemblage
Werk dat naast verf bestaat uit allerlei andere materialen die op of aan het platte valk zijn
bevestigd
Atonaal
Het ontbreken van een tooncentrum, niet in een bepaalde toonsoort gecomponeerd
Ausdruckstanz
Duitse expressionistische dans waarin academische regels worden genegeerd en pantomime
geïntegreerd oom te komen tot een grotere uitdrukkingskracht. Choreografen: o.a. Mary
Wigman en Kurt Jooss.
Avant-garde
Letterlijk: voorhoede. Aanduiding voor een kunstgroepering die experimenteert met
vernieuwing en zich verzet tegen de geldende maatschappelijke en culturele orde.
Belangrijke voorbeelden: dada en futurisme
Bauhaus
Kunstopleiding gesticht in 1919 te Weimar (Duitsland) met nadruk op toegepaste kunsten en
industriële vormgeving. Door het politiek klimaat in Duitsland, houdt het Bauhaus in 1932 op
te bestaan.
Biomechanica
Door Vsevolod Meyerhold ontwikkelde training voor toneelspelers om het menselijk lichaam
op mechanische wijze -als een machine- te kunnen inzetten op het toneel.
Blues
Een van de oudste vormen van zwarte Amerikaanse muziek, ontstaan tegen het einde van de
negentiende eeuw. De blues kent vaste regels, zoals het (twaalfmatig) akkoordenschema,
het vaak slepende tempo, drieregelige coupletten en een droevige inhoud.
Cakewalk
Rond de eeuwwisseling ontstane dans onder zwarte Amerikanen, een spottende imitatie op
het dansen van blanken. Snelle en wild uitgevoerde dans in tweedelige maat.
CIAM
Congres Internatonaux d’Architecture Moderne. International organisatie die richtlijnen
opstelt voor vernieuwing in de architectuur. In Nederland ook wel het Nieuwe Bouwen.
Allegorie
Metafoor waarbij abstracte begrippen zoals deugden en ondeugden, als personen worden
voorgesteld
Beiaard
Klokkenspel of carillon: een reeks van tenminste 30 op toon gestemde klokken
Collegium musicum
Gezelschap van burgers die in een besloten kring bijeenkwamen om voor hun eigen
genoegen te zingen en te spelen
Coulisse
Verplaatsbaar zijstuk van toneeldecor
Delfts blauw
Aardewerk met Chinese decoraties, gemaakt in Delft
Dubbelportret
Portret van 2 personen, in sommige gevallen 2 losse portretten die bij elkaar horen, zoals de
huwelijksportretten in de 17e eeuw in de Nederlanden
Emblemata
Moralistische voorstellingen bestaande uit een afbeelding, een spreuk en een onder- of
bijschrift
Genrestuk
Schilderij met een tafereel uit het dagelijks leven en vaak een verborgen moralistische
boodschap
Glazenier
Glaskunstenaar die glas-in-loodramen of gebrandschilderde ramen maakt
Gulden snede
Ideale of goddelijk genoemde verhouding tussen lente en breedte van een object. De
verhouding wordt veel toegepast in de architectuur of eerdere klassiek georiënteerde stijlen,
zoals de Italiaanse renaissance of Franse barok
Klucht
Komisch toneelstuk over ‘het dagelijks leven’. het verhaal en de gesproken stijl zijn vaak grof
en volks
Landschap
Schilderij waarop een natuurlandschap, stadslandschap of zeelandschap is afgebeeld,
specialisme van een 17e -eeuwse Nederlandse schilders
Porselein
Hard, doorschijnend en meestal wit keramiek dat aanvankelijk vooral in China en Japan werd
geproduceerd
Psalm
Lied opgenomen in het Oude Testament dat wordt gezongen in de christelijke kerk
Putto
Kleine blote jongetjes vaak met vleugels gebruik als decoratie
Rederijkers
Gegoede burgers met een klassieke opleiding die zich in verenigingsverband bezighielden
met toneel, poëzie en voordracht
Reformatie
Hervormingsbeweging in de 16e eeuw binnen de christelijke kerk die uiteindelijk leidt tot het
ontstaan van het protestantisme
, Retorica
De kunst om goed te spreken in het openbaar
Schuttersstuk
Geschilderd groepsportret van de schutterij
Staatsieportret
Officieel portret van een machtshebber
Stilleven
Schilderij waarop levenloze of dode voorwerpen zijn afgebeeld
Vanitastilleven
Stilleven waarop de afgebeelde voorwerpen symbool staan voor de eindigheid van het
leven. (zandloper, bijna opgebrande kaars etc.)
Hoofdstuk 8
Abstracte kunst
Kunst waarin het afbeelden of verbeelden van natuurlijke waarneembare voorstellingen
geen rol speelt. Vormen, kleuren en lijnen spelen een zelfstandige rol. Ook wel; non-
figuratieve kunst
Assemblage
Werk dat naast verf bestaat uit allerlei andere materialen die op of aan het platte valk zijn
bevestigd
Atonaal
Het ontbreken van een tooncentrum, niet in een bepaalde toonsoort gecomponeerd
Ausdruckstanz
Duitse expressionistische dans waarin academische regels worden genegeerd en pantomime
geïntegreerd oom te komen tot een grotere uitdrukkingskracht. Choreografen: o.a. Mary
Wigman en Kurt Jooss.
Avant-garde
Letterlijk: voorhoede. Aanduiding voor een kunstgroepering die experimenteert met
vernieuwing en zich verzet tegen de geldende maatschappelijke en culturele orde.
Belangrijke voorbeelden: dada en futurisme
Bauhaus
Kunstopleiding gesticht in 1919 te Weimar (Duitsland) met nadruk op toegepaste kunsten en
industriële vormgeving. Door het politiek klimaat in Duitsland, houdt het Bauhaus in 1932 op
te bestaan.
Biomechanica
Door Vsevolod Meyerhold ontwikkelde training voor toneelspelers om het menselijk lichaam
op mechanische wijze -als een machine- te kunnen inzetten op het toneel.
Blues
Een van de oudste vormen van zwarte Amerikaanse muziek, ontstaan tegen het einde van de
negentiende eeuw. De blues kent vaste regels, zoals het (twaalfmatig) akkoordenschema,
het vaak slepende tempo, drieregelige coupletten en een droevige inhoud.
Cakewalk
Rond de eeuwwisseling ontstane dans onder zwarte Amerikanen, een spottende imitatie op
het dansen van blanken. Snelle en wild uitgevoerde dans in tweedelige maat.
CIAM
Congres Internatonaux d’Architecture Moderne. International organisatie die richtlijnen
opstelt voor vernieuwing in de architectuur. In Nederland ook wel het Nieuwe Bouwen.
