Inhoudsopgave
Seminar 1465 Verheldering eigen professionele iden6teit – Fase 0 ‘Iden6teit kennen’. ........................................ 2
Seminar 1467 Interprofessioneel samenwerken, de basis. ..................................................................................... 7
Seminar 0580 Infec6econtrole in de tandheelkunde. Principes en infec6epreven6eve maatregelen.................. 12
Seminar 0294 Inleiding in de ethiek. ..................................................................................................................... 21
Seminar 2922 Gezondheidsrecht – Algemene inleiding. ....................................................................................... 23
Seminar 2925 De professionele standaard............................................................................................................ 25
Seminar 2928 Professionele bevoegdheden en taakdelega6e. ............................................................................. 28
Seminar 2931 Pa6ëntenrechten. ........................................................................................................................... 30
Seminar 1468 Fase 1 ‘Probleem erkenning’ (A). ................................................................................................... 32
Seminar 0296 Doelen van de gezondheidszorg/mondzorg. .................................................................................. 34
Seminar 0253 Risico’s van het beroep van tandarts.............................................................................................. 35
Seminar 0306 Rechtvaardigheid............................................................................................................................ 42
,Seminar 1465 Verheldering eigen professionele iden6teit – Fase 0
‘Iden6teit kennen’.
De zorgvraag is veranderd door sociale ontwikkeling en een hoger niveau van welvaart.
Technische ontwikkelingen hebben de mogelijkheden voor diagnos:ek en behandeling
verbeterd. Er zijn meerdere zorgprofessionals betrokken bij de zorg voor een pa:ënt. Er is
een noodzaak voor deze zorgprofessionals om samen te werken: interprofessionele
samenwerking (interprofessional collabora:on, IPC). Bij opleiden voor IPC spreken we ook
wel van interprofessioneel onderwijs (interprofessional educa:on, IPE). IPE vindt plaats
wanneer mensen van verschillende professionele achtergronden leren van, met en over
elkaar. Binnen de zorg werken beroepsgroepen samen in het zorglandschap (landscape of
prac:ce).
Prioriteiten IPE:
- Professionele iden:teit (student in een beroepsgroep leert over de bijbehorende
iden:teit, dus de iden:teit behorend tot de beroepsgroep).
- Interprofessionele iden:teit (student binnen het zorglandschap leert hoe zijn/haar
iden:teit zich verhoudt tot de iden:teit van andere zorgprofessionals).
- Interprofessionele werkstromen (student leert hoe zich binnen het zorglandschap te
bewegen).
- Interprofessionele organisa:e (student in het zorglandschap leert hoe organisa:e
bijdraagt aan goede gezondheidszorg).
Iden:teit: psychologische zelfdefini:e of associa:e van een individu.
Wat is professionele iden:teit (beroepsiden:teit)?
- BetreM de mo:va:e voor eigen exper:sedomein met de bijbehorende
rolopvaOngen.
- De kern van iemands zelPeeld in de beroepsprak:jk.
- Eigenheid van individu, deskundigheid binnen vakgebied en vermogen tot
samenwerken (inherent, onlosmakelijk verbonden, aan sociale beroepen).
- Professionele iden:teit is sociale iden:teit (sociale iden:teit: een deel van het
zelfconcept van een individu dat voortvloeit uit kennis van zijn lidmaatschap van een
sociale groep (professionele als het gaat om professionele iden:teit) samen met de
waarde en emo:onele betekenis die aan dat lidmaatschap verbonden zijn).
- Draagt bij aan diversiteit (tandarts in team).
- Volgens Stets en Burke: de psychologische associa:e van een individu met een
beroepsgroep of professionele subgroep.
Professionalisering van tandheelkunde: wat maakt tandheelkunde een professie?
- Eigen regels, codes en bevoegdheden.
- Autonome status (zelfstandige beslissingen), inclusief monopolie op specialis:sche
handelingen.
Taakherschikking en tandheelkunde: de impact van taakverdeling op het beroep van
tandarts:
, - Taakherschikking geeM andere beroepsgroepen, zoals mondhygiënisten, meer
bevoegdheden in tandheelkunde zorg.
- Dit kan leiden tot fric:e tussen beroepsgroepen. Taakherschikking kan leiden tot bv.
verlies van inkomsten (mondhygiënisten mogen ook boren/prepareren, de tandarts
‘verliest’ een taak en daarmee inkomen).
Een beroepsgroep is niet al:jd een professie. Een professie heeM een autonome status en
reguleert zichzelf. Dat kan niet over elke beroepsgroep worden gezegd. Daarnaast heeM een
professie een monopolie op een bepaald exper:sedomein.
Sommige beroepsgroepen zijn niet volledig autonoom of zelfstandig, maar krijgen wel
weVelijke bevoegdheden en zijn dus bezig zich verdergaand te professionaliseren. Voor een
professionaliserend beroep is taakherschikking een kans om meer professionele autonomie
te verwerven.
Professionele iden:teit bepaalt hoe de tandarts eigen rol en verantwoordelijkheden ziet.
Professionele iden:teit helpt te onderscheiden als expert en geeM rich:ng aan
vakbekwaamheid en carrièrebeslissingen.
Zelfdefini:e, vakkennis en verbondenheid met de beroepsgroep is essen:eel voor
werktevredenheid.
Als je geen contact hebt verlies je sociaal emo:onele verbinding, zonder emo:onele
verbinding heb je geen mo:va:e.
Meer onderzoek naar professionele iden:teit als tandarts is nodig, maar sommige
beroepsgroepen vertonen wereldwijd hetzelfde patroon in interprofessionele iden:teit (hun
professionele iden:teit lijkt sterk op elkaar, vooral als het gaat om hoe ze zichzelf zien binnen
samenwerking met andere beroepsgroepen): de dimensie interprofessioneel lidmaatschap is
daarbij consequent lager, ona[ankelijk van land of cultuur (mensen voelen zich dus eerder
lid van hun eigen vakgebied dan van een breder samenwerkingsverband).
Lidmaatschap (het gevoel dat je lid bent van een interprofessioneel team), commitment en
zelfconcept (overtuigingen over de sociale cirkel) zijn de drie dimensies die wat zeggen over
je professionele iden:teit.
Professionele iden:teit is sociale iden:fica:e met tandheelkundig beroep; interprofessionele
iden:teit focust op samenwerking met andere beroepsgroepen. Beiden zijn essen:eel voor
op:male pa:ëntenzorg. Specialisa:e van de tandarts is essen:eel voor effec:eve
samenwerking (draagt bij aan vereiste func:onele diversiteit).
Sterke professionele iden:teit is indica:e voor mo:va:e. Passie voor tandheelkundig
vakgebied komt voort uit intrinsieke mo:va:e (mo:va:e die vanuit jezelf komt) waarvan
professionele iden:teit de bron is. Tandartsen met sterke professionele iden:teit zijn meer
gemo:veerd om tandheelkundige competen:es te ontwikkelen en beroep uit te blijven
oefenen.
Opleidingen beïnvloeden iden:teitsvorming door nadruk te leggen op bepaalde
rolopvaOngen naast de te ontwikkelen competen:es. Studenten ontwikkelen ook eigen visie
op beroep en hoe eigen waarden hierop aansluiten. Zowel opleiding als prak:jk bepalen
vorming van professionele iden:teit. Tijdens stages en werk in verschillende
, tandheelkundige prak:jken leren tandartsen hun rol kennen binnen de organisa:e en het
team.
Soms kunnen de waarden van de organisa:e waarin je werkt botsen met jouw professionele
iden:teit en ethische standaarden als tandarts.
Indien studenten een sterke professionele inclusiviteit en sociale exclusiviteit ervaren,
ervaren ze ook een sterke professionele iden:teit.
Verborgen curriculum: een verzameling invloeden die func:oneren op organisa:e- en
cultureel niveau. Mensen gedragen zich dus op een bepaalde manier zonder dat ze het
doorhebben, ze zijn het gewend om het te doen.
Knelpunten in de ontwikkeling van professionele iden:teit:
Tandartsen moeten zich bewust zijn van eigen culturele (en sociale) achtergrond en hoe dat
hun professionele rela:es kan beïnvloeden.
Tandartsen kunnen beroepsma:g overtuigingen hebben die interprofessionele
samenwerking belemmeren; dan is een sterke professionele iden:teit nega:ef.
Informele leiders binnen de prak:jk beïnvloeden func:oneren van tandartsen, ook al zijn ze
niet de officiële leiding. Tandartsen moeten effec:ef samenwerken met collega’s en hun
eigen leiderschap ontwikkelen binnen het team.
De defini:e van kwalita:ef werk varieert per individu en organisa:e, dit kan leiden tot fric:e
binnen interprofessionele team en met pa:ënten. Gezamenlijk kwaliteitsnormen
ontwikkelen, dit handhaven en rekening houden met verschillende pa:ëntverwach:ngen kan
die fric:e voorkomen.
Verschillende jargon (vaktaal) binnen mul:disciplinaire teams kan verwarring veroorzaken,
maar versterkt ook professionele iden:teit van tandartsen (omdat men zich bewust wordt
van de eigen uniekheid en meerwaarde). Het begrip van jargon en exper:se van andere
zorgprofessionals is cruciaal voor op:male pa:ëntzorg.
Professionele socialisa:e (proces waarbij een individu sociale kennis en vaardigheden
verwerM die nodig zijn voor een bepaald beroep) kan ook onderverdeeld worden in drie
fasen:
- Presocialisa:e: individu bepaald loopbaan door een beroep te kiezen op basis van
aOtuden en verwach:ngen van dat beroep. De beroepskeuze wordt het meest
beïnvloed door familie en beoefenaars van het betreffende beroep.
- Formele socialisa:e: individu ontdekt wat de opleiding/beroep in zou moeten
houden. De kloof tussen verwach:ngen en realiteit (hoe de studie/beroep werkelijk
is) beïnvloedt het studiesucces en de professionele iden:teit (nega:eve kloof leidt tot
verzwakking van professionele iden:teit).
- Posformele socialisa:e: toepassing van het geleerde beroep in de context van de
beroepsprak:jk (vroege stage en vroege loopbaan). Mo:verend: goede
pa:ëntrela:es, respect, collega’s, professionele omgeving. Demo:verend: weinig vrije
:jd, stress, inkomen, prak:jk management.