Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) - Basiskennis 2026 Stuvia
Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) -
Basiskennis 2026
Deze samenvatting behandelt de basiskennis van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
(Wkb), die sinds 1 januari 2024 van kracht is voor nieuwbouw in gevolgklasse 1. De Wkb
introduceert een nieuw stelsel van kwaliteitsborging waarbij een onafhankelijke
kwaliteitsborger toezicht houdt op de bouwkwaliteit. Dit document behandelt de
gevolgklassen, de rol van de kwaliteitsborger, het bouwproces onder de Wkb en de
verantwoordelijkheden van betrokken partijen, aangevuld met praktijkcasussen en
oefenvragen.
Overzicht Wkb
Ingangsdatum: 1 januari 2024, voor nieuwbouw in gevolgklasse 1
Doel: verbeteren van de bouwkwaliteit door onafhankelijk toezicht tijdens de bouw
Gevolgklasse 1: laag risico, bijvoorbeeld eengezinswoningen, woonboten en
eenvoudige bedrijfspanden
Gevolgklasse 2 en 3: vallen nog onder het oude stelsel met de technische vergunning
(uitbreiding Wkb hiernaar is voorzien maar datum wisselt)
Kernrol: de kwaliteitsborger houdt tijdens de bouw toezicht op naleving van het Besluit
bouwwerken leefomgeving (Bbl)
Eindresultaat: bij gerechtvaardigd vertrouwen geeft de kwaliteitsborger een verklaring
van gerechtvaardigd vertrouwen af
1. Achtergrond en doel van de Wkb
De Wkb is ingevoerd om de bouwkwaliteit te verbeteren en bouwfouten te verminderen door
onafhankelijk toezicht tijdens het bouwproces, in plaats van alleen een toets vooraf door de
gemeente.
• Voor de invoering van de Wkb toetste de gemeente bouwplannen vooraf aan de
bouwregelgeving via de omgevingsvergunning
• Onder de Wkb verschuift het zwaartepunt van toezicht naar tijdens de bouw,
uitgevoerd door een onafhankelijke kwaliteitsborger
• De wet is gekoppeld aan de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving
(Bbl), die de technische bouwvoorschriften bevatten
• Het doel is minder bouwfouten, betere borging van kwaliteit en meer
verantwoordelijkheid bij de bouwsector zelf
2. Gevolgklassen
De Wkb onderscheidt bouwwerken in gevolgklassen op basis van het risico bij eventueel
falen van het bouwwerk.
Gevolgklasse Omschrijving
Gevolgklasse 1 Laag risico: eengezinswoningen, woonboten,
eenvoudige bedrijfspanden, verbouwingen met
beperkte impact
Pagina 1 van 8
, Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) - Basiskennis 2026 Stuvia
Gevolgklasse Omschrijving
Gevolgklasse 2 Middelgroot risico: bijvoorbeeld
appartementengebouwen en grotere utiliteitsbouw
(nog niet onder Wkb-stelsel)
Gevolgklasse 3 Hoog risico: complexe en kritieke bouwwerken
zoals ziekenhuizen en hoogbouw (nog niet onder
Wkb-stelsel)
• Op dit moment (2026) valt alleen gevolgklasse 1 onder het nieuwe Wkb-
kwaliteitsborgingsstelsel
• Voor gevolgklasse 2 en 3 blijft de technische omgevingsvergunning met vooraf
toetsing door de gemeente van kracht totdat deze klassen ook onder de Wkb
gebracht worden
3. De rol van de kwaliteitsborger
• De kwaliteitsborger is een onafhankelijke, toegelaten partij die tijdens de bouw
controleert of het bouwwerk voldoet aan de eisen van het Bbl
• De kwaliteitsborger werkt met een goedgekeurd instrument voor kwaliteitsborging,
dat het toetsings- en controleproces beschrijft
• Bij geconstateerde afwijkingen heeft de kwaliteitsborger een signalerende rol richting
de aannemer en indien nodig richting het bevoegd gezag (de gemeente)
• Aan het einde van het bouwproces geeft de kwaliteitsborger, bij gerechtvaardigd
vertrouwen dat het bouwwerk voldoet, een verklaring af (verklaring van
gerechtvaardigd vertrouwen)
• Zonder deze verklaring mag het bouwwerk niet in gebruik worden genomen
Pagina 2 van 8
Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) -
Basiskennis 2026
Deze samenvatting behandelt de basiskennis van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
(Wkb), die sinds 1 januari 2024 van kracht is voor nieuwbouw in gevolgklasse 1. De Wkb
introduceert een nieuw stelsel van kwaliteitsborging waarbij een onafhankelijke
kwaliteitsborger toezicht houdt op de bouwkwaliteit. Dit document behandelt de
gevolgklassen, de rol van de kwaliteitsborger, het bouwproces onder de Wkb en de
verantwoordelijkheden van betrokken partijen, aangevuld met praktijkcasussen en
oefenvragen.
Overzicht Wkb
Ingangsdatum: 1 januari 2024, voor nieuwbouw in gevolgklasse 1
Doel: verbeteren van de bouwkwaliteit door onafhankelijk toezicht tijdens de bouw
Gevolgklasse 1: laag risico, bijvoorbeeld eengezinswoningen, woonboten en
eenvoudige bedrijfspanden
Gevolgklasse 2 en 3: vallen nog onder het oude stelsel met de technische vergunning
(uitbreiding Wkb hiernaar is voorzien maar datum wisselt)
Kernrol: de kwaliteitsborger houdt tijdens de bouw toezicht op naleving van het Besluit
bouwwerken leefomgeving (Bbl)
Eindresultaat: bij gerechtvaardigd vertrouwen geeft de kwaliteitsborger een verklaring
van gerechtvaardigd vertrouwen af
1. Achtergrond en doel van de Wkb
De Wkb is ingevoerd om de bouwkwaliteit te verbeteren en bouwfouten te verminderen door
onafhankelijk toezicht tijdens het bouwproces, in plaats van alleen een toets vooraf door de
gemeente.
• Voor de invoering van de Wkb toetste de gemeente bouwplannen vooraf aan de
bouwregelgeving via de omgevingsvergunning
• Onder de Wkb verschuift het zwaartepunt van toezicht naar tijdens de bouw,
uitgevoerd door een onafhankelijke kwaliteitsborger
• De wet is gekoppeld aan de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving
(Bbl), die de technische bouwvoorschriften bevatten
• Het doel is minder bouwfouten, betere borging van kwaliteit en meer
verantwoordelijkheid bij de bouwsector zelf
2. Gevolgklassen
De Wkb onderscheidt bouwwerken in gevolgklassen op basis van het risico bij eventueel
falen van het bouwwerk.
Gevolgklasse Omschrijving
Gevolgklasse 1 Laag risico: eengezinswoningen, woonboten,
eenvoudige bedrijfspanden, verbouwingen met
beperkte impact
Pagina 1 van 8
, Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) - Basiskennis 2026 Stuvia
Gevolgklasse Omschrijving
Gevolgklasse 2 Middelgroot risico: bijvoorbeeld
appartementengebouwen en grotere utiliteitsbouw
(nog niet onder Wkb-stelsel)
Gevolgklasse 3 Hoog risico: complexe en kritieke bouwwerken
zoals ziekenhuizen en hoogbouw (nog niet onder
Wkb-stelsel)
• Op dit moment (2026) valt alleen gevolgklasse 1 onder het nieuwe Wkb-
kwaliteitsborgingsstelsel
• Voor gevolgklasse 2 en 3 blijft de technische omgevingsvergunning met vooraf
toetsing door de gemeente van kracht totdat deze klassen ook onder de Wkb
gebracht worden
3. De rol van de kwaliteitsborger
• De kwaliteitsborger is een onafhankelijke, toegelaten partij die tijdens de bouw
controleert of het bouwwerk voldoet aan de eisen van het Bbl
• De kwaliteitsborger werkt met een goedgekeurd instrument voor kwaliteitsborging,
dat het toetsings- en controleproces beschrijft
• Bij geconstateerde afwijkingen heeft de kwaliteitsborger een signalerende rol richting
de aannemer en indien nodig richting het bevoegd gezag (de gemeente)
• Aan het einde van het bouwproces geeft de kwaliteitsborger, bij gerechtvaardigd
vertrouwen dat het bouwwerk voldoet, een verklaring af (verklaring van
gerechtvaardigd vertrouwen)
• Zonder deze verklaring mag het bouwwerk niet in gebruik worden genomen
Pagina 2 van 8
