Thema 1 t/m 7:
1.Soorten aanslagen
2.Informatieverplichtingen
3.Rechtsbescherming
4.Abb’s
5.Fiscaal bestuurlijke boeterecht
6.Fiscaal Strafrecht
7.Invordering
1.Soorten aanslagen
Methoden van heffing:
Bij wege van aanslag: vaststelling van de belastingschuld gebeurt door de fiscus. Art. 11 lid
2 AWR: inspecteur mag de aanslag ook opleggen zonder dat hij de belastingschuldige
uitnodigt tot het doen van aangifte.
Bij wege van voldoening of afdracht op aangifte: Vaststelling van het verschuldigde
bedrag en de betaling ervan in eerste instantie uitgegaan van gegevens die op de aangifte
worden aangeleverd door de belastingplichtige. (Voldoening op aangifte: OB/MRB). Afdracht
op aangifte: LB/DB.
Navorderingsaanslag:
Art. 16 AWR: indien enig feit grond oplevert voor het vermoeden dat ten onrechte geen of
een te lage definitieve aanslag is opgelegd. (Vermoeden van een onjuistheid in de aanslag,
gebaseerd op een feit (die de inspecteur niet bekend was of redelijkerwijs bekend had
kunnen zijn), een aanslag ten onrechte achterwege is gelaten.
Zonder nieuw feit (lid 2).
Naheffingsaanslag:
Art. 20 lid 1 AWR: indien de belasting die op aangifte behoort te worden voldaan of
afgedragen, geheel of gedeeltelijk niet is betaald of als, n.a.v. gedaan verzoek, ten onrechte
of tot een te hoog bedrag vrijstelling of vermindering van inhouding dan wel teruggaaf van
belasting is verleend (geen nieuw feit vereist). (Lid 3): 5 jaar na het einde van het
kalenderjaar waarin de belastingschuld is ontstaan.
Casuistiek:
(1):Vlaaimans is banketbakker en drijft EMZ een chique banketbakkerij. De omzet en de winst nemen
gestaag af. In april 2024 geeft Vlaaimans zijn aanzienlijk teruggelopen omzet aan in de aangifte
omzetbelasting over het eerste kwartaal 2024. De aangifte dient hij correct en tijdig in, maar vanwege
liquiditeitsproblemen betaalt hij de verschuldigde OB vooralsnog niet.
(1).Wat wordt verstaan onder de formele belastingschuld en wat onder de materiële belastingschuld,
wat voor soort belasting is de OB? Is de omzetbelastingschuld van Vlaaimans nu geformaliseerd? Zo
niet, op welke wijze moet formalisering dan plaatsvinden?
(2).Vlaaimans heeft de over 2023 behaalde winst uit onderneming aangegeven in zijn aangifte
inkomstenbelasting 2023. Volgens het aangifteprogramma is hij over 2023 €15.000
inkomstenbelasting verschuldigd, wat voor soort belasting is de inkomstenbelasting en op welke wijze
vindt formalisering van deze belastingschuld plaats?
Ant:
(1)De materiële belastingschuld is de belastingschuld zoals die ontstaat uit de wet, de feiten en het
tijdsverloop. De materiële belastingschuld ontstaat dus a.h.w. vanzelf: er is geen ambtelijke of andere
, handeling voor nodig. De materiële belastingschuld wordt vervolgens omgezet in een formele (d.w.z.
invorderbare, afdwingbare) schuld. OB is een aangiftebelasting die wordt geheven bij wege van
voldoening op aangifte (zie art. 14 OB).
(2).Bij aangiftebelastingen wordt de materiële belastingschuld door de belasting- of
inhoudingsplichtige zelf geformaliseerd door het doen van aangifte en betaling van het verschuldigde
bedrag. I.c. geldt dat Vlaaimans weliswaar correct en tijdig aangifte heeft gedaan, maar de
belastingschuld niet heeft betaald. De belastingschuld is dus nog niet geformaliseerd en zal pas
worden geformaliseerd op het moment dat door de inspecteur een naheffingsaanslag wordt opgelegd.
De ontvanger zal vervolgens het op de naheffingsaanslag verschuldigde bedrag kunnen invorderen.
De inkomstenbelasting is een aanslagbelasting (zie art. 9.1 Wet IB). Bij aanslagbelasting zet de
aanslag de materiële belastingschuld om in een formele schuld. De aanslag stelt de belastingschuld
formeel vast (declaratoir karakter). Verder schept de aanslag voor de belastingplichtige de verplichting
om te betalen en voor de ontvanger het recht om de belastingschuld in te vorderen (constitutief
karakter).
(2)Bij thuiskomst van een wintersportvakantie van twee weken treft Boonstra op 17 januari 2024 een
aanslag inkomstenbelasting 2020 op de deurmat aan. De aanslag is gedateerd op 31 december 2023.
Boonstra vertrok op 3 januari 2024 naar zijn vakantiebestemming en bedenkt dat hij voor die tijd de
aanslag niet heeft ontvangen. Boonstra is van mening dat de aanslag vernietigd moet worden, omdat
het buiten de aanslagtermijn is opgelegd?
(1)Is de aanslag buiten termijn opgelegd, is bezwaar ertegen mogelijk (wanneer vangt termijn aan)?
Wie draagt de bewijslast voor de stelling van Boonstra?
(2)Stel dat vast komt te staan dat de aanslag buiten de driejaarstermijn is vastgesteld. De inspecteur
stelt in beroep dat belanghebbende uitstel was verleend voor het indienen van de aangifte van acht
maanden. Is de aanslag dan toch tijdig vastgesteld? Wie draagt de bewijslast voor het eventueel
verleende uitstel?
ANT:
(1)Art. 11 lid 3 AWR vervalt de bevoegdheid tot het vaststellen van do aanslag door verloop van 3
jaren na ontstaan van de belastingschuld. Voor het moment van vaststellen van de aanslag is art. 5
AWR bepalend (afwijking op art. 3:40 en 3:41 Awb). Is de aanslag later bekendgemaakt dan de
dagtekening van de aanslag, dan geldt de latere bekendmakingsdatum als de datum waarop de
belastingaanslag is vastgesteld. De Belastingdienst moet er dus voor zorgen dat het tijdstip van
verzending van het aanslagbiljet ligt vóór de dagtekening daarvan. Ervan uitgaande dat de verzending
van de aanslag ná 31 december 2019 heeft plaatsgevonden, is de aanslag in principe buiten de
termijn van art. 11 lid 3 AWR
(2)Op grond van art. 22j AWR: de dag na de dagtekening van de aanslag. Maar hier is bijzonder dat
de aanslag op 31 december is gedagtekend, maar op 3 januari nog niet binnen was. Ervan uitgaande
dat de bekendmaking eerst op 3 januari heeft plaatsgevonden, kan worden teruggevallen op de regel
dat de bezwaartermijn ingaat op de dag na de bekendmaking (art. 6:8 Awb): 4 januari. Aangezien het
precieze moment van bekendmaking niet volledig vaststaat (niet is uitgesloten dat de bekendmaking
op of voor 31 december heeft plaatsgevonden, maar dat er een probleem is geweest bij de post), doet
Boonstra er verstandig aan zekerheidshalve de dagtekening aan te houden.
Boonstra moet een beroep doen op de niet-tijdigheid, want anders staat dat vast (bij de boete is dat
anders, De inspecteur dient vervolgens de tijdige vaststelling aannemelijk te maken. Art. 11 lid 3 AWR:
'De bevoegdheid tot het vaststellen van de aanslag vervalt door verloop van 3 jaren na het tijdstip
waarop de belastingschuld is ontstaan. Indien voor het doen van aangifte uitstel is verleend, wordt
deze termijn met de duur van dit uitstel verlengd.' De inspecteur draagt hiervoor de bewijslast.
(3) Piam BV heeft over het jaar 2021 aangifte VPB gedaan. In de aangifte is een winst van €200.000
aangegeven. Door een administratieve fout van de Belastingdienst wordt er geen aanslag opgelegd.
Het besluit dat er geen aanslag wordt opgelegd wordt in mei 2023 aan Piam BV kenbaar gemaakt.
Piam BV is zich er natuurlijk van bewust dat de aanslag ten onrechte achterwege is gebleven, maar
houdt de zaken zoals ze zijn.
1.Soorten aanslagen
2.Informatieverplichtingen
3.Rechtsbescherming
4.Abb’s
5.Fiscaal bestuurlijke boeterecht
6.Fiscaal Strafrecht
7.Invordering
1.Soorten aanslagen
Methoden van heffing:
Bij wege van aanslag: vaststelling van de belastingschuld gebeurt door de fiscus. Art. 11 lid
2 AWR: inspecteur mag de aanslag ook opleggen zonder dat hij de belastingschuldige
uitnodigt tot het doen van aangifte.
Bij wege van voldoening of afdracht op aangifte: Vaststelling van het verschuldigde
bedrag en de betaling ervan in eerste instantie uitgegaan van gegevens die op de aangifte
worden aangeleverd door de belastingplichtige. (Voldoening op aangifte: OB/MRB). Afdracht
op aangifte: LB/DB.
Navorderingsaanslag:
Art. 16 AWR: indien enig feit grond oplevert voor het vermoeden dat ten onrechte geen of
een te lage definitieve aanslag is opgelegd. (Vermoeden van een onjuistheid in de aanslag,
gebaseerd op een feit (die de inspecteur niet bekend was of redelijkerwijs bekend had
kunnen zijn), een aanslag ten onrechte achterwege is gelaten.
Zonder nieuw feit (lid 2).
Naheffingsaanslag:
Art. 20 lid 1 AWR: indien de belasting die op aangifte behoort te worden voldaan of
afgedragen, geheel of gedeeltelijk niet is betaald of als, n.a.v. gedaan verzoek, ten onrechte
of tot een te hoog bedrag vrijstelling of vermindering van inhouding dan wel teruggaaf van
belasting is verleend (geen nieuw feit vereist). (Lid 3): 5 jaar na het einde van het
kalenderjaar waarin de belastingschuld is ontstaan.
Casuistiek:
(1):Vlaaimans is banketbakker en drijft EMZ een chique banketbakkerij. De omzet en de winst nemen
gestaag af. In april 2024 geeft Vlaaimans zijn aanzienlijk teruggelopen omzet aan in de aangifte
omzetbelasting over het eerste kwartaal 2024. De aangifte dient hij correct en tijdig in, maar vanwege
liquiditeitsproblemen betaalt hij de verschuldigde OB vooralsnog niet.
(1).Wat wordt verstaan onder de formele belastingschuld en wat onder de materiële belastingschuld,
wat voor soort belasting is de OB? Is de omzetbelastingschuld van Vlaaimans nu geformaliseerd? Zo
niet, op welke wijze moet formalisering dan plaatsvinden?
(2).Vlaaimans heeft de over 2023 behaalde winst uit onderneming aangegeven in zijn aangifte
inkomstenbelasting 2023. Volgens het aangifteprogramma is hij over 2023 €15.000
inkomstenbelasting verschuldigd, wat voor soort belasting is de inkomstenbelasting en op welke wijze
vindt formalisering van deze belastingschuld plaats?
Ant:
(1)De materiële belastingschuld is de belastingschuld zoals die ontstaat uit de wet, de feiten en het
tijdsverloop. De materiële belastingschuld ontstaat dus a.h.w. vanzelf: er is geen ambtelijke of andere
, handeling voor nodig. De materiële belastingschuld wordt vervolgens omgezet in een formele (d.w.z.
invorderbare, afdwingbare) schuld. OB is een aangiftebelasting die wordt geheven bij wege van
voldoening op aangifte (zie art. 14 OB).
(2).Bij aangiftebelastingen wordt de materiële belastingschuld door de belasting- of
inhoudingsplichtige zelf geformaliseerd door het doen van aangifte en betaling van het verschuldigde
bedrag. I.c. geldt dat Vlaaimans weliswaar correct en tijdig aangifte heeft gedaan, maar de
belastingschuld niet heeft betaald. De belastingschuld is dus nog niet geformaliseerd en zal pas
worden geformaliseerd op het moment dat door de inspecteur een naheffingsaanslag wordt opgelegd.
De ontvanger zal vervolgens het op de naheffingsaanslag verschuldigde bedrag kunnen invorderen.
De inkomstenbelasting is een aanslagbelasting (zie art. 9.1 Wet IB). Bij aanslagbelasting zet de
aanslag de materiële belastingschuld om in een formele schuld. De aanslag stelt de belastingschuld
formeel vast (declaratoir karakter). Verder schept de aanslag voor de belastingplichtige de verplichting
om te betalen en voor de ontvanger het recht om de belastingschuld in te vorderen (constitutief
karakter).
(2)Bij thuiskomst van een wintersportvakantie van twee weken treft Boonstra op 17 januari 2024 een
aanslag inkomstenbelasting 2020 op de deurmat aan. De aanslag is gedateerd op 31 december 2023.
Boonstra vertrok op 3 januari 2024 naar zijn vakantiebestemming en bedenkt dat hij voor die tijd de
aanslag niet heeft ontvangen. Boonstra is van mening dat de aanslag vernietigd moet worden, omdat
het buiten de aanslagtermijn is opgelegd?
(1)Is de aanslag buiten termijn opgelegd, is bezwaar ertegen mogelijk (wanneer vangt termijn aan)?
Wie draagt de bewijslast voor de stelling van Boonstra?
(2)Stel dat vast komt te staan dat de aanslag buiten de driejaarstermijn is vastgesteld. De inspecteur
stelt in beroep dat belanghebbende uitstel was verleend voor het indienen van de aangifte van acht
maanden. Is de aanslag dan toch tijdig vastgesteld? Wie draagt de bewijslast voor het eventueel
verleende uitstel?
ANT:
(1)Art. 11 lid 3 AWR vervalt de bevoegdheid tot het vaststellen van do aanslag door verloop van 3
jaren na ontstaan van de belastingschuld. Voor het moment van vaststellen van de aanslag is art. 5
AWR bepalend (afwijking op art. 3:40 en 3:41 Awb). Is de aanslag later bekendgemaakt dan de
dagtekening van de aanslag, dan geldt de latere bekendmakingsdatum als de datum waarop de
belastingaanslag is vastgesteld. De Belastingdienst moet er dus voor zorgen dat het tijdstip van
verzending van het aanslagbiljet ligt vóór de dagtekening daarvan. Ervan uitgaande dat de verzending
van de aanslag ná 31 december 2019 heeft plaatsgevonden, is de aanslag in principe buiten de
termijn van art. 11 lid 3 AWR
(2)Op grond van art. 22j AWR: de dag na de dagtekening van de aanslag. Maar hier is bijzonder dat
de aanslag op 31 december is gedagtekend, maar op 3 januari nog niet binnen was. Ervan uitgaande
dat de bekendmaking eerst op 3 januari heeft plaatsgevonden, kan worden teruggevallen op de regel
dat de bezwaartermijn ingaat op de dag na de bekendmaking (art. 6:8 Awb): 4 januari. Aangezien het
precieze moment van bekendmaking niet volledig vaststaat (niet is uitgesloten dat de bekendmaking
op of voor 31 december heeft plaatsgevonden, maar dat er een probleem is geweest bij de post), doet
Boonstra er verstandig aan zekerheidshalve de dagtekening aan te houden.
Boonstra moet een beroep doen op de niet-tijdigheid, want anders staat dat vast (bij de boete is dat
anders, De inspecteur dient vervolgens de tijdige vaststelling aannemelijk te maken. Art. 11 lid 3 AWR:
'De bevoegdheid tot het vaststellen van de aanslag vervalt door verloop van 3 jaren na het tijdstip
waarop de belastingschuld is ontstaan. Indien voor het doen van aangifte uitstel is verleend, wordt
deze termijn met de duur van dit uitstel verlengd.' De inspecteur draagt hiervoor de bewijslast.
(3) Piam BV heeft over het jaar 2021 aangifte VPB gedaan. In de aangifte is een winst van €200.000
aangegeven. Door een administratieve fout van de Belastingdienst wordt er geen aanslag opgelegd.
Het besluit dat er geen aanslag wordt opgelegd wordt in mei 2023 aan Piam BV kenbaar gemaakt.
Piam BV is zich er natuurlijk van bewust dat de aanslag ten onrechte achterwege is gebleven, maar
houdt de zaken zoals ze zijn.
