Mens en Natuur: Voortplanting bij planten en dieren
Thema 1 Voortplanting
Begrippen:
Ongeslachtelijke voortplanting: hierbij zijn geen mannetjes of vrouwtjes nodig, hierbij gaat voortplanten door deling
en sporen.
Geslachtelijke voortplanting: bij geslachtelijke voortplanting versmelten 2 soorten geslachtscellen met elkaar. Een
eicel en een zaadcel. Deze versmelting heet bevruchting.
Knopvorming: voortplanting van eencellige schimmels
Sporenvorming: voortplanting van meercellige schimmels
Spore: is een cel waaruit weer een nieuwe schimmel kan ontstaan
Wat is voortplanting?
- Voortplanting is het proces waarbij organismen zorgen voor nageslacht, met als gevolg het voortbestaan van
de populatie en de soort.
Op welke 2 manieren kunnen organismen zich voortplanten?
- Via ongeslachtelijke voortplanting
- Via geslachtelijke voortplanting
Wat is ongeslachtelijke voortplanting?
- Als er voor de voortplanting geen mannelijke en vrouwelijke geslachtscellen
nodig zijn. De nakomelingen die via deze manier van voortplanting ontstaan
zijn identiek aan elkaar en aan het ouderorganisme. Een voorbeeld hiervan
zie je terug bij bacteriën, die planten zich voort door deling.
Bacteriën kunnen zich elk half uur delen. Wat is het maximale aantal bacteriën dat
uit 1 bacterie kan ontstaan?
- Bacteriën planten zich voort door celdeling. Elke cel verdubbelt zich in
ongeveer 30 minuten. Zo ontstaan er uit 1 bacterie 2, uit 2 bacteriën 4 enz.
Tijdstip Maximaal aantal bacteriën uit 1 bacterie Tijdstip Maximaal aantal bacteriën uit 1 bacterie
0 uur 1 Na 5 uur 1024
0,5 uur 2 Na 6 uur 4096
Na 1 uur 4 Na 7 uur 16384
Na 2 uur 16 Na 8 uur 65536
Na 3 uur 64
Na 4 uur 256
Eencellige schimmel, zoals gist, planten zich voort d.m.v. knopvorming. Wat houdt dat in?
- Dan ontstaat er aan de buitenkant van het organisme een klein knopje. En als dat knopje eraf valt, dan kunnen
de cellen van dit knopje zich verder ontwikkelen tot een volledig organisme.
Meercellige schimmels, zoals paddenstoelen, planten zich voort door sporenvorming, wat is dat?
- Een spore is een cel waaruit weer een nieuwe schimmel kan ontstaan. De sporen worden gevormd aan de
uiteindes van schimmeldraden of in speciale vruchtlichamen, zoals een paddenstoel.
Wat is geslachtelijke voortplanting?
- Bij geslachtelijke voortplanting versmelten 2 geslachtscellen met elkaar. Een eicel en een zaadcel. Deze
versmelting heet bevruchting. Na de bevruchting gaat de bevruchte eicel zich delen. De dochtercellen die
hierbij gevormd worden groeien en gaan zich ook delen. Door deze delingen en het groeien van de cellen
ontstaat een nakomeling. Mensen planten zich op deze manier voort, maar ook veel dier- en plantensoorten
planten zich zo voort. Maar let op planten kunnen ook ongeslachtelijk voortplanten, dus op beide manieren.
1
, Vertel in de juiste volgorde de levenscyclus van de kikker:
- Volwassen kikkers paren
- Eieren van een kikker (kikkerdril)
- Een pas uitgekomen kikkervisje, opzij van de kop zitten uitwendige
kieuwen
- Kikkervisje met inwendige kieuwen
- De metamorfose begint. Het kikkervisje krijgt achterpoten
- Het kikkervisje krijgt voorpoten en de staart wordt kleiner
- De kieuwen zijn verdwenen. In het lichaam hebben zich longen
ontwikkeld
- De staart is verdwenen, het kikkervisje is een volwassen kikker
geworden
-
https://biologiepagina.nl/Videobiologie/BBvoortplantingkikker2.htm
Thema 2 voortplanting bij planten
Basisstof 1 de onderdelen van en bloem
Zaadplanten zijn planten die zich voortplanten d.m.v.?
- Zaden
Een bloem bestaat uit een?
- Bloemkelk en een bloemkroon
De bloemkroon bestaat uit?
- Meerdere kroonbladeren, binnenin zitten de
meeldraden en de stamper.
De bloemkelk bestaat uit?
- Meerdere kelkbladeren
Wat is de functie van de kelkbladeren?
- De kelkbladeren beschermen de andere delen van de bloem tegen kou en uitdroging als deze nog in de knop
zitten.
Wat is de functie van een bloemkroon (kroonblad)?
- De kroonbladeren zijn vaak groot en hebben een opvallende kleur. Ze dienen dan voor het lokken van
insecten. Deze insecten zijn belangrijk bij verstuiving.
Wat is een bloembodem?
- stuk van de stengel waar het vruchtbeginsel op staat. De kroon
en kelkbladeren groeien vanuit de bloembodem
Wat zijn meeldraden?
- Meeldraden zijn de mannelijke voortplantingsorganen van een
plant. Een meeldraad bestaat uit een helmdraad en een
helmknop.
Waaruit bestaat de helmknop? En wat gebeurd daar?
- Een helmknop bestaat uit helmhokjes. In helmhokjes
worden stuifmeelkorrels aangemaakt. Dit zijn de
mannelijke geslachtscellen van de bloem.
- Op een gegeven moment knappen de helmhokjes open en komen de stuifmeelkorrels in de lucht terecht. De
stuifmeelkorrels hebben een dikke wand waardoor ze goed beschermd zijn tegen o.a. uitdroging. De
helmdraad houdt de helmknop omhoog in de bloem.
2
Thema 1 Voortplanting
Begrippen:
Ongeslachtelijke voortplanting: hierbij zijn geen mannetjes of vrouwtjes nodig, hierbij gaat voortplanten door deling
en sporen.
Geslachtelijke voortplanting: bij geslachtelijke voortplanting versmelten 2 soorten geslachtscellen met elkaar. Een
eicel en een zaadcel. Deze versmelting heet bevruchting.
Knopvorming: voortplanting van eencellige schimmels
Sporenvorming: voortplanting van meercellige schimmels
Spore: is een cel waaruit weer een nieuwe schimmel kan ontstaan
Wat is voortplanting?
- Voortplanting is het proces waarbij organismen zorgen voor nageslacht, met als gevolg het voortbestaan van
de populatie en de soort.
Op welke 2 manieren kunnen organismen zich voortplanten?
- Via ongeslachtelijke voortplanting
- Via geslachtelijke voortplanting
Wat is ongeslachtelijke voortplanting?
- Als er voor de voortplanting geen mannelijke en vrouwelijke geslachtscellen
nodig zijn. De nakomelingen die via deze manier van voortplanting ontstaan
zijn identiek aan elkaar en aan het ouderorganisme. Een voorbeeld hiervan
zie je terug bij bacteriën, die planten zich voort door deling.
Bacteriën kunnen zich elk half uur delen. Wat is het maximale aantal bacteriën dat
uit 1 bacterie kan ontstaan?
- Bacteriën planten zich voort door celdeling. Elke cel verdubbelt zich in
ongeveer 30 minuten. Zo ontstaan er uit 1 bacterie 2, uit 2 bacteriën 4 enz.
Tijdstip Maximaal aantal bacteriën uit 1 bacterie Tijdstip Maximaal aantal bacteriën uit 1 bacterie
0 uur 1 Na 5 uur 1024
0,5 uur 2 Na 6 uur 4096
Na 1 uur 4 Na 7 uur 16384
Na 2 uur 16 Na 8 uur 65536
Na 3 uur 64
Na 4 uur 256
Eencellige schimmel, zoals gist, planten zich voort d.m.v. knopvorming. Wat houdt dat in?
- Dan ontstaat er aan de buitenkant van het organisme een klein knopje. En als dat knopje eraf valt, dan kunnen
de cellen van dit knopje zich verder ontwikkelen tot een volledig organisme.
Meercellige schimmels, zoals paddenstoelen, planten zich voort door sporenvorming, wat is dat?
- Een spore is een cel waaruit weer een nieuwe schimmel kan ontstaan. De sporen worden gevormd aan de
uiteindes van schimmeldraden of in speciale vruchtlichamen, zoals een paddenstoel.
Wat is geslachtelijke voortplanting?
- Bij geslachtelijke voortplanting versmelten 2 geslachtscellen met elkaar. Een eicel en een zaadcel. Deze
versmelting heet bevruchting. Na de bevruchting gaat de bevruchte eicel zich delen. De dochtercellen die
hierbij gevormd worden groeien en gaan zich ook delen. Door deze delingen en het groeien van de cellen
ontstaat een nakomeling. Mensen planten zich op deze manier voort, maar ook veel dier- en plantensoorten
planten zich zo voort. Maar let op planten kunnen ook ongeslachtelijk voortplanten, dus op beide manieren.
1
, Vertel in de juiste volgorde de levenscyclus van de kikker:
- Volwassen kikkers paren
- Eieren van een kikker (kikkerdril)
- Een pas uitgekomen kikkervisje, opzij van de kop zitten uitwendige
kieuwen
- Kikkervisje met inwendige kieuwen
- De metamorfose begint. Het kikkervisje krijgt achterpoten
- Het kikkervisje krijgt voorpoten en de staart wordt kleiner
- De kieuwen zijn verdwenen. In het lichaam hebben zich longen
ontwikkeld
- De staart is verdwenen, het kikkervisje is een volwassen kikker
geworden
-
https://biologiepagina.nl/Videobiologie/BBvoortplantingkikker2.htm
Thema 2 voortplanting bij planten
Basisstof 1 de onderdelen van en bloem
Zaadplanten zijn planten die zich voortplanten d.m.v.?
- Zaden
Een bloem bestaat uit een?
- Bloemkelk en een bloemkroon
De bloemkroon bestaat uit?
- Meerdere kroonbladeren, binnenin zitten de
meeldraden en de stamper.
De bloemkelk bestaat uit?
- Meerdere kelkbladeren
Wat is de functie van de kelkbladeren?
- De kelkbladeren beschermen de andere delen van de bloem tegen kou en uitdroging als deze nog in de knop
zitten.
Wat is de functie van een bloemkroon (kroonblad)?
- De kroonbladeren zijn vaak groot en hebben een opvallende kleur. Ze dienen dan voor het lokken van
insecten. Deze insecten zijn belangrijk bij verstuiving.
Wat is een bloembodem?
- stuk van de stengel waar het vruchtbeginsel op staat. De kroon
en kelkbladeren groeien vanuit de bloembodem
Wat zijn meeldraden?
- Meeldraden zijn de mannelijke voortplantingsorganen van een
plant. Een meeldraad bestaat uit een helmdraad en een
helmknop.
Waaruit bestaat de helmknop? En wat gebeurd daar?
- Een helmknop bestaat uit helmhokjes. In helmhokjes
worden stuifmeelkorrels aangemaakt. Dit zijn de
mannelijke geslachtscellen van de bloem.
- Op een gegeven moment knappen de helmhokjes open en komen de stuifmeelkorrels in de lucht terecht. De
stuifmeelkorrels hebben een dikke wand waardoor ze goed beschermd zijn tegen o.a. uitdroging. De
helmdraad houdt de helmknop omhoog in de bloem.
2
