Latijn teksten - Livius
Emilie Glazemakers
1
,Introductie
Toen Hannibal 19 was overleed zijn vader in de oorlog. Vijf jaar daarna, 223 v.Chr. sloot
Hannibal zich aan het leger van zijn overleden vader in Spanje aan. Zijn zwager Hasdrubal,
man van zijn oudere zus, has daar het commando overgenomen. Niet te verwarren met zijn
broer Hasdrubal. Livius gebruikt heel veel bijzinnen i.p.v.’en-en-en’ te gebruiken.
Livius is een Romein, dus Hannibal is technisch gezien de vijand maar Livius bewondert
hem eigenlijk.
2
,6. Het begin van de oorlog
Oorzaak en belang van de Tweede Punische Oorlog 1-2.2
Dit is een voorwoord op slechts een deel van mijn werk. Toch kan ik daarin iets claimen wat
de meeste geschiedschrijvers stellen aan het begin van het geheel, namelijk dat ik de
allermeest gedenkwaardige oorlog ga beschrijven die ooit is gevoerd: de oorlog die de
Carthagers onder aanvoerin van Hannibal hebben gevoerd tegen de Romeinen.
Nooit kwamen sterkere staten en volkeren met elkaar in gewapend conflict en beiden waren
op het hoogtepunt van hun krachten. Daarbij waren ze goed bekend met elkaars militaire
aanpak, doordat ze die hadden ervaren in de Eerste Punische Oorlog, en verliep de oorlog
heel grillig met kansen aan beide kanten: de uiteindelijke winnaars kwamen het dichtst bij de
ondergang. Ja, de haatgevoelens waren in deze strijd welhaast groter dan de krachteb. Bij
de Romeinen heerste verontwaardiging dat de verliers het initatieief namen en de winnaars
aanvallen, terwijl de Carthagers vonden dat zij als verliezers te lijden hadden onder een
arrogant en inhalig regime. Er is ook nog een verhaal over Hannibal. Op ongeveer
negenjarige leeftijd mocht hij mee naar Soanje - zoals kinderen dat kunnen doen. Hamilcar
had de oorlog in Afrika afgerond en stond op het punt zijn leger naar Spanje over te zetten,
een actie waarvoor hij een offeplechtigheid hield. Hij voerde Hannibal naar het altaar en liet
hem met de hand op de gewijde voorwerpen zweren dat hij de vijand van de Romeinen zou
worden, zo gauw als hij kon.
Hamilcar was een enorm trotse man, die het verlies van Sicilië en Sardinië moeilijk kon
verkroppen. Sicilië hadden ze veel te snel uit wanhoop opgegeven, vond hij, en Sardinie was
hun door de Romeinen tijdens de onrust in Afrika afhandig gemaakt via bedrog, waarna ook
nog eens herstelbetalingen waren opgelegd.
Dit alles zat hem geweldig dwars. Tijdens de vijf jaar van oorlog in Afrika na de vrede met
Rome en de aansluitende negen jaar van Carthaagse expansie in Spanje had zijn gedrag
boekdelen gesproken: hij zinde duidelijk op een oorlog die groter was dan de actuele
gevechten. Had hij langer geleefd, dan zou Hamilcar de commandant zijn geweest bij de
Carthaagse invasie van Italië die nu plaatsvond onder commande van Hannibal.
3
, Hannibal wordt bevelhebber; zijn persoonlijkheid 4.1 - 4.10
Ter inleiding:
De dood van Hamilcar en Hannibals jeugdige leeftijd zorgden voor uitstel van de Tweede
Punische Oorlog. Hamilcars schoonzoon Hasdrubal volgde hem op en was gedurende acht
jaar de opperbevelhebber. Hij breidde de macht van Carthago uit door het sluiten van
verdragen. Zo sloot hij ook met Rome een nieuw verdrag waarin was bepaald dat de Ebro
voor beide rijken de grens zou zijn. Hannibal was al op jonge leeftijd door Hasdrubal naar
zijn legerkamp in Spanje gehaald. In de Carthaagse senaat had dit tot een discussie geleid.
De barcas-aanhang wilde Hannibal laten opleiden om de leidende functie van zijn vader te
zijner tijd over te nemen. De aristocraat Hanna, de leider van de tegenpartij, was tegen. De
familie Barcas won. In 221 werd Hasdrubal vermoord. Hannibal was nu, 26 jaar oud, door
het leger tot opvolger uitgeroepen, met instemming van het volk.
- Missus (ppp) Hannibal in Hispaniam primo statim adventu omnem exercitum in se
convertit;
Nadat Hannibal naar Hispanje gestuurd was, bij de eerste aankomst meteen wend hij
het hele leger naar hem toe
- 35) Hamilcarem iubenem redditum (ppp) (+ esse, ellips) sibi veteres milites credere;
→ ACI
De oude soldaten geloofde dat Hamilcar als jongeman teruggeven was aan henzelf
→ de oude soldaten die hadden gevochten met zijn vader vonden dat Hannibal io
zijn vader leek
- (asyndeton) Eundem vigorem in voltu vimque (alliteratie) in oculis, → parallelisme
(lijdend voorwerp + ablativus)
Dezelfde levenskracht in zijn gezicht en (dezelfde) kracht in zijn ogen,
- (asyndeton) Habitum oris lineamentaque intueri (deponens).
(dezelfde, ellips) uitdrukking van de mond en (dezelfde, ellips) gelaatstrekken en de
soldaten namen … waar.
- Dein brevi effecit ut pater in se minimum momentum (alliteratie) ad favorem
conciliandum esset.
Daarna zorgt hij ervoor in korte tijd dat de vader in hem (metonymie = de gelijknis
met zijn vader) een heel klein factor was bij het verkrijgen van de gunst → hij wou
niet dat de soldaten hem alleen maar leuk vonden omdat hij leek op zijn vader
- Numquam(hyperbool, overdrijving) ingenium idem as res diversissimas,
Nooit is dezelfde karakter geschikter geweest voor de zeer verschillende zaken,
- Parendum atque imperandum, habilius fuit.
Om te gehoorzamen en te bevelen → de ruiterij moet hij bevelen en zijn zwager
moet hij gehoorzamen.
- Itaque haud facile discerneres
Dus zou je niet makkelijker kunnen onderscheiden
4
Emilie Glazemakers
1
,Introductie
Toen Hannibal 19 was overleed zijn vader in de oorlog. Vijf jaar daarna, 223 v.Chr. sloot
Hannibal zich aan het leger van zijn overleden vader in Spanje aan. Zijn zwager Hasdrubal,
man van zijn oudere zus, has daar het commando overgenomen. Niet te verwarren met zijn
broer Hasdrubal. Livius gebruikt heel veel bijzinnen i.p.v.’en-en-en’ te gebruiken.
Livius is een Romein, dus Hannibal is technisch gezien de vijand maar Livius bewondert
hem eigenlijk.
2
,6. Het begin van de oorlog
Oorzaak en belang van de Tweede Punische Oorlog 1-2.2
Dit is een voorwoord op slechts een deel van mijn werk. Toch kan ik daarin iets claimen wat
de meeste geschiedschrijvers stellen aan het begin van het geheel, namelijk dat ik de
allermeest gedenkwaardige oorlog ga beschrijven die ooit is gevoerd: de oorlog die de
Carthagers onder aanvoerin van Hannibal hebben gevoerd tegen de Romeinen.
Nooit kwamen sterkere staten en volkeren met elkaar in gewapend conflict en beiden waren
op het hoogtepunt van hun krachten. Daarbij waren ze goed bekend met elkaars militaire
aanpak, doordat ze die hadden ervaren in de Eerste Punische Oorlog, en verliep de oorlog
heel grillig met kansen aan beide kanten: de uiteindelijke winnaars kwamen het dichtst bij de
ondergang. Ja, de haatgevoelens waren in deze strijd welhaast groter dan de krachteb. Bij
de Romeinen heerste verontwaardiging dat de verliers het initatieief namen en de winnaars
aanvallen, terwijl de Carthagers vonden dat zij als verliezers te lijden hadden onder een
arrogant en inhalig regime. Er is ook nog een verhaal over Hannibal. Op ongeveer
negenjarige leeftijd mocht hij mee naar Soanje - zoals kinderen dat kunnen doen. Hamilcar
had de oorlog in Afrika afgerond en stond op het punt zijn leger naar Spanje over te zetten,
een actie waarvoor hij een offeplechtigheid hield. Hij voerde Hannibal naar het altaar en liet
hem met de hand op de gewijde voorwerpen zweren dat hij de vijand van de Romeinen zou
worden, zo gauw als hij kon.
Hamilcar was een enorm trotse man, die het verlies van Sicilië en Sardinië moeilijk kon
verkroppen. Sicilië hadden ze veel te snel uit wanhoop opgegeven, vond hij, en Sardinie was
hun door de Romeinen tijdens de onrust in Afrika afhandig gemaakt via bedrog, waarna ook
nog eens herstelbetalingen waren opgelegd.
Dit alles zat hem geweldig dwars. Tijdens de vijf jaar van oorlog in Afrika na de vrede met
Rome en de aansluitende negen jaar van Carthaagse expansie in Spanje had zijn gedrag
boekdelen gesproken: hij zinde duidelijk op een oorlog die groter was dan de actuele
gevechten. Had hij langer geleefd, dan zou Hamilcar de commandant zijn geweest bij de
Carthaagse invasie van Italië die nu plaatsvond onder commande van Hannibal.
3
, Hannibal wordt bevelhebber; zijn persoonlijkheid 4.1 - 4.10
Ter inleiding:
De dood van Hamilcar en Hannibals jeugdige leeftijd zorgden voor uitstel van de Tweede
Punische Oorlog. Hamilcars schoonzoon Hasdrubal volgde hem op en was gedurende acht
jaar de opperbevelhebber. Hij breidde de macht van Carthago uit door het sluiten van
verdragen. Zo sloot hij ook met Rome een nieuw verdrag waarin was bepaald dat de Ebro
voor beide rijken de grens zou zijn. Hannibal was al op jonge leeftijd door Hasdrubal naar
zijn legerkamp in Spanje gehaald. In de Carthaagse senaat had dit tot een discussie geleid.
De barcas-aanhang wilde Hannibal laten opleiden om de leidende functie van zijn vader te
zijner tijd over te nemen. De aristocraat Hanna, de leider van de tegenpartij, was tegen. De
familie Barcas won. In 221 werd Hasdrubal vermoord. Hannibal was nu, 26 jaar oud, door
het leger tot opvolger uitgeroepen, met instemming van het volk.
- Missus (ppp) Hannibal in Hispaniam primo statim adventu omnem exercitum in se
convertit;
Nadat Hannibal naar Hispanje gestuurd was, bij de eerste aankomst meteen wend hij
het hele leger naar hem toe
- 35) Hamilcarem iubenem redditum (ppp) (+ esse, ellips) sibi veteres milites credere;
→ ACI
De oude soldaten geloofde dat Hamilcar als jongeman teruggeven was aan henzelf
→ de oude soldaten die hadden gevochten met zijn vader vonden dat Hannibal io
zijn vader leek
- (asyndeton) Eundem vigorem in voltu vimque (alliteratie) in oculis, → parallelisme
(lijdend voorwerp + ablativus)
Dezelfde levenskracht in zijn gezicht en (dezelfde) kracht in zijn ogen,
- (asyndeton) Habitum oris lineamentaque intueri (deponens).
(dezelfde, ellips) uitdrukking van de mond en (dezelfde, ellips) gelaatstrekken en de
soldaten namen … waar.
- Dein brevi effecit ut pater in se minimum momentum (alliteratie) ad favorem
conciliandum esset.
Daarna zorgt hij ervoor in korte tijd dat de vader in hem (metonymie = de gelijknis
met zijn vader) een heel klein factor was bij het verkrijgen van de gunst → hij wou
niet dat de soldaten hem alleen maar leuk vonden omdat hij leek op zijn vader
- Numquam(hyperbool, overdrijving) ingenium idem as res diversissimas,
Nooit is dezelfde karakter geschikter geweest voor de zeer verschillende zaken,
- Parendum atque imperandum, habilius fuit.
Om te gehoorzamen en te bevelen → de ruiterij moet hij bevelen en zijn zwager
moet hij gehoorzamen.
- Itaque haud facile discerneres
Dus zou je niet makkelijker kunnen onderscheiden
4
