WEEK 1; SPIER- EN PEESPROBLEMATIEK
Kennisclip: De functionele anatomie van spieren en beweging
Spieren zijn structuren die in lengte kunnen veranderen. Centraal in de spier
staan de eiwitten actine en myosine, deze kunnen in elkaar schuiven en
vormen het contractiele element van een spiervezel. Een spiervezel staat in
contact met bindweefsel, het endomysium. Het endomysium is verbonden met
het perimysium, wat weer in contact staat met het epimysium, dat om de hele
spier ligt. Het bindweefsel geeft de bewegingskracht door aan de pees dat de
spier verbind met de centrale as, de botten. De pees zelf is het niet contractiele
deel van een spier en trekt dus niet samen.
Een spier kan drie soorten spieractiviteit uitvoeren; concentrisch, excentrisch
of isometrisch. Als de spier samentrekt, is er sprake van concentrische activiteit
en wordt de spier korter. Bij het langer worden van de spier, is er excentrische
activiteit en wordt de spier langer. Bij isometrische activiteit, veranderd de lengte
van de spier niet en is de beweging statisch. Spieren hebben ook hun limieten. Bij
de maximale uitrekking van een spier, kan deze niet meer langer en spreken we
van passieve insufficiëntie. Bij maximale contractie van een spier, kan deze
niet meer korter en spreken we van actieve insufficiëntie.
Een stimulus van een motorneuron initieert de activiteit van een spier. Een groep
spiervezels dat door 1 motorneuron wordt aangestuurd, wordt een motorunit
genoemd. Om een gelijkmatige contractie te verzorgen, liggen deze spiervezels
van een motorunit verspreid door een spier. De grootte van een motorunit kan
ook verschillen. Kleine motorunits zijn veel terug te vinden in stuurspieren, er kan
hier specifiekere aansturing plaatsvinden. Grotere motorunits zijn vaker terug te
vinden in krachtspieren.
De activiteit van een spier wordt gemonitord door spierspoeltjes en
peeslichaampjes; proprioceptie. Dit zijn rekreceptoren die via een lokaal circuit
(via het ruggenmerg) de stand van de gewrichten controleert.
Het effect van een spier is te ontleden door verschillende
factoren:
De werklijn = de richting waarin een spier trekt
De arm = de afstand tot het gewricht
De stabiliserende component = staat in de richting van
het gewricht en stabiliseert het gewricht
De bewegende component = staat haaks op de richting
van het gewricht en beweegt het gewricht
Moment = kracht (F) * arm (d)
Hoe groter de afstand naar het gewricht, hoe groter de effectiviteit (moment) is,
waarmee de spier het gewricht kan laten bewegen. Als er dus iets veranderd in
de werklijn, heeft dit ook gevolgen op de kracht van een spier. Zo kunnen je
biceps bijvoorbeeld meer kracht leveren in een licht gebogen ellenboog, dan in
een gestrekte.
Zoals bekend is, zijn er in het lichaam drie vlakken met daarbij drie bijbehorende
assen. Een spier heeft een functie als hij over de as gepositioneerd is. Het kan
, dus ook zijn dat deze over meerdere assen loopt en dus bij meerdere functies
betrokken kan zijn.
Om ervoor te zorgen dat bewegende elementen van het lichaam schuren tegen
de niet-bewegende elementen zijn er busae synoviales ontwikkelt. Bij de pees
heten deze peesschedes. Ook kan je de bursae vinden bij peesaanhechtingen
en onder de huid.
E-learning: Introductie functionele anatomie
Spieractiviteit
De origo (oorsprong) en de insertie (aanhechting)
zijn de verbindingsplaatsen van een spier aan de
centrale as. De verbinding tussen de origo en de
insertie wordt het verloop van de spier genoemd. Hoe
een spier over bepaalde gewrichten of assen verloopt
bepaalt dus zijn beweging. Vaak passeren ze er meer
dan een.
Histologie van de spieren
Skeletspieren bestaan uit spierbundels, ook wel fasciculi genoemd (ev.
fasciculus). Deze fasciculi zijn compartimenten met daarin spiervezels.
Spiervezels zijn de langwerpige spiercellen die de contractiele elementen van
een spier bevat. Deze compartimenten worden verbonden door middel van
bindweefsel. Er zijn drie soorten bindweefsel:
Endomysum – omvat een spiervezel; brengt zuurstof naar de individuele
spiervezels en ligt over het sarcolemma (= celmembraan)
Perimysum – omvat een fasciculus; zenuwen, bloedvaten en lymfevaten
lopen hier doorheen
Epimysum – omvat een skeletspier
Het sarcolemma van een spiervezel scheidt het
interne milieu van de cel van het externe.
Buisvormige inkepingen in het sarcolemma, de T-
tubuli, penetreren de spiervezel en omcirkelen een
myofibril. Een myofibril bestaat uit achter elkaar
gelegen actine- en myosine filamenten die
sarcomeren worden genoemd. De T-tubuli zorgen
voor de gelijkmatige opname van Ca2+ door het
sarcoplasmatisch reticulum (SR) uit het externe
milieu.
Kennisclip: De functionele anatomie van spieren en beweging
Spieren zijn structuren die in lengte kunnen veranderen. Centraal in de spier
staan de eiwitten actine en myosine, deze kunnen in elkaar schuiven en
vormen het contractiele element van een spiervezel. Een spiervezel staat in
contact met bindweefsel, het endomysium. Het endomysium is verbonden met
het perimysium, wat weer in contact staat met het epimysium, dat om de hele
spier ligt. Het bindweefsel geeft de bewegingskracht door aan de pees dat de
spier verbind met de centrale as, de botten. De pees zelf is het niet contractiele
deel van een spier en trekt dus niet samen.
Een spier kan drie soorten spieractiviteit uitvoeren; concentrisch, excentrisch
of isometrisch. Als de spier samentrekt, is er sprake van concentrische activiteit
en wordt de spier korter. Bij het langer worden van de spier, is er excentrische
activiteit en wordt de spier langer. Bij isometrische activiteit, veranderd de lengte
van de spier niet en is de beweging statisch. Spieren hebben ook hun limieten. Bij
de maximale uitrekking van een spier, kan deze niet meer langer en spreken we
van passieve insufficiëntie. Bij maximale contractie van een spier, kan deze
niet meer korter en spreken we van actieve insufficiëntie.
Een stimulus van een motorneuron initieert de activiteit van een spier. Een groep
spiervezels dat door 1 motorneuron wordt aangestuurd, wordt een motorunit
genoemd. Om een gelijkmatige contractie te verzorgen, liggen deze spiervezels
van een motorunit verspreid door een spier. De grootte van een motorunit kan
ook verschillen. Kleine motorunits zijn veel terug te vinden in stuurspieren, er kan
hier specifiekere aansturing plaatsvinden. Grotere motorunits zijn vaker terug te
vinden in krachtspieren.
De activiteit van een spier wordt gemonitord door spierspoeltjes en
peeslichaampjes; proprioceptie. Dit zijn rekreceptoren die via een lokaal circuit
(via het ruggenmerg) de stand van de gewrichten controleert.
Het effect van een spier is te ontleden door verschillende
factoren:
De werklijn = de richting waarin een spier trekt
De arm = de afstand tot het gewricht
De stabiliserende component = staat in de richting van
het gewricht en stabiliseert het gewricht
De bewegende component = staat haaks op de richting
van het gewricht en beweegt het gewricht
Moment = kracht (F) * arm (d)
Hoe groter de afstand naar het gewricht, hoe groter de effectiviteit (moment) is,
waarmee de spier het gewricht kan laten bewegen. Als er dus iets veranderd in
de werklijn, heeft dit ook gevolgen op de kracht van een spier. Zo kunnen je
biceps bijvoorbeeld meer kracht leveren in een licht gebogen ellenboog, dan in
een gestrekte.
Zoals bekend is, zijn er in het lichaam drie vlakken met daarbij drie bijbehorende
assen. Een spier heeft een functie als hij over de as gepositioneerd is. Het kan
, dus ook zijn dat deze over meerdere assen loopt en dus bij meerdere functies
betrokken kan zijn.
Om ervoor te zorgen dat bewegende elementen van het lichaam schuren tegen
de niet-bewegende elementen zijn er busae synoviales ontwikkelt. Bij de pees
heten deze peesschedes. Ook kan je de bursae vinden bij peesaanhechtingen
en onder de huid.
E-learning: Introductie functionele anatomie
Spieractiviteit
De origo (oorsprong) en de insertie (aanhechting)
zijn de verbindingsplaatsen van een spier aan de
centrale as. De verbinding tussen de origo en de
insertie wordt het verloop van de spier genoemd. Hoe
een spier over bepaalde gewrichten of assen verloopt
bepaalt dus zijn beweging. Vaak passeren ze er meer
dan een.
Histologie van de spieren
Skeletspieren bestaan uit spierbundels, ook wel fasciculi genoemd (ev.
fasciculus). Deze fasciculi zijn compartimenten met daarin spiervezels.
Spiervezels zijn de langwerpige spiercellen die de contractiele elementen van
een spier bevat. Deze compartimenten worden verbonden door middel van
bindweefsel. Er zijn drie soorten bindweefsel:
Endomysum – omvat een spiervezel; brengt zuurstof naar de individuele
spiervezels en ligt over het sarcolemma (= celmembraan)
Perimysum – omvat een fasciculus; zenuwen, bloedvaten en lymfevaten
lopen hier doorheen
Epimysum – omvat een skeletspier
Het sarcolemma van een spiervezel scheidt het
interne milieu van de cel van het externe.
Buisvormige inkepingen in het sarcolemma, de T-
tubuli, penetreren de spiervezel en omcirkelen een
myofibril. Een myofibril bestaat uit achter elkaar
gelegen actine- en myosine filamenten die
sarcomeren worden genoemd. De T-tubuli zorgen
voor de gelijkmatige opname van Ca2+ door het
sarcoplasmatisch reticulum (SR) uit het externe
milieu.
