O
ONTWIKKELINGSPSYCHOLO
GIE
Opvoeden
Windesheim
[Cursustitel]
,WORKSHOP 1................................................................................................ 3
DOELEN............................................................................................................................ 3
LITERATUUR....................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1.................................................................................................................... 3
WORKSHOP 2................................................................................................ 4
DOELEN............................................................................................................................ 4
LITERATUUR....................................................................................................................... 4
UITWERKING...................................................................................................................... 4
HET PSYCHODYNAMISCHE PERSPECTIEF....................................................................................5
Psychoanalytische theorie van Freud:........................................................................5
Psychoseksuele theorie:............................................................................................. 6
Fixatie:....................................................................................................................... 6
Theorie van Erikson:................................................................................................... 6
HET BEHAVIORISTISCHE PERSPECTIEF......................................................................................6
HET COGNITIEVE PERSPECTIEF............................................................................................... 9
HET SYSTEMISCHE PERSPECTIEF........................................................................................... 10
HET EVOLUTIONAIRE PERSPECTIEF........................................................................................11
WORKSHOP 3.............................................................................................. 13
DOELEN.......................................................................................................................... 13
LITERATUUR..................................................................................................................... 14
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE BABYTIJD.......................................................................14
Belangrijke elementen van Piagets theorie..............................................................14
De sensomotorische periode: de basis van de vroege cognitieve groei...................15
De informatieverwerking theorie van cognitieve ontwikkeling.................................16
Codering, opslag en terughalen: de grondslagen van informatieverwerking............16
Het geheugen in de babytijd....................................................................................16
De ontwikkeling van intelligentie bij baby’s.............................................................17
De wortels van onze taal.......................................................................................... 18
De basisbeginselen van taal: van geluiden naar symbolen......................................18
Het ontstaan van taalontwikkeling...........................................................................19
Praten tegen kleine kinderen: babytaal....................................................................19
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE PEUTEREN KLEUTERTIJD.....................................................22
Piagets stadium van pre-operationeel denken en de intellectuele ontwikkeling......22
De informatieverwerkingstheorie van cognitieve ontwikkeling................................23
Vygotsky’s visie op cognitieve ontwikkeling: oog voor de rol van cultuur................23
De taalontwikkeling.................................................................................................. 24
De invloed van educatie en opvang.........................................................................24
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE SCHOOLTIJD...................................................................27
De cognitieve ontwikkeling volgens Piaget..............................................................27
De informatieverwerkingstheorie.............................................................................27
Vygotsky’s visie op cognitieve ontwikkeling en klassikaal onderwijs........................28
Taalontwikkeling: de betekenis van woorden...........................................................28
Tweetaligheid........................................................................................................... 29
Intelligentie: het bepalen van individuele sterke punten..........................................29
Criteria voor intelligentie: een onderscheid tussen intelligente en niet-intelligente
kinderen................................................................................................................... 29
IQ-verschillen tussen groepen..................................................................................29
Alternatieve visies op intelligentie............................................................................30
Intelligentiescores onder en boven de norm............................................................30
, Onderwijs: lezen, schrijven en rekenen (en meer)....................................................31
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING BIJ VROEGE VOLWASSENHEID.....................................................34
Cognitieve ontwikkeling........................................................................................... 34
Intelligentie.............................................................................................................. 36
Postformele groei..................................................................................................... 37
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING BIJ MIDDELBARE VOLWASSENHEID...............................................38
Geheugen................................................................................................................. 38
Intelligentie.............................................................................................................. 39
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING BIJ LATE VOLWASSENHEID..........................................................40
Intelligentie.............................................................................................................. 40
Geheugen................................................................................................................. 40
DOELEN.......................................................................................................................... 41
LITERATUUR..................................................................................................................... 42
WORKSHOP 5.............................................................................................. 42
DOELEN.......................................................................................................................... 42
LITERATUUR..................................................................................................................... 43
WORKSHOP 6.............................................................................................. 43
DOELEN.......................................................................................................................... 43
LITERATUUR..................................................................................................................... 43
BECKER (2021) HOOFDSTUK 1, 2 3 EN 6............................................................................43
WORKSHOP 7.............................................................................................. 43
DOELEN.......................................................................................................................... 43
LITERATUUR..................................................................................................................... 43
, Workshop 1
Doelen
De docent in opleiding:
Legt uit wat ontwikkelingspsychologie omvat en welke plek
opvoeding hierin heeft;
Kan van de drie ontwikkelingsgebieden kenmerken benoemen;
Kan aan de hand van voorbeelden uitleggen wat normatieve en niet-
normatieve invloeden op de ontwikkeling zijn;
Legt uit wat continue en discontinue verandering tijdens de
ontwikkeling is;
Legt uit wat de termen kritieke periode, plasticiteit en gevoelige
periode betekenen;
Kan aangeven wat het nature-nurture-debat inhoudt.
Literatuur
Feldman (2024) deel 1: hoofdstuk 1
Hoofdstuk 1
ONTWIKKELINGSPSYCHOLO
GIE
Opvoeden
Windesheim
[Cursustitel]
,WORKSHOP 1................................................................................................ 3
DOELEN............................................................................................................................ 3
LITERATUUR....................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1.................................................................................................................... 3
WORKSHOP 2................................................................................................ 4
DOELEN............................................................................................................................ 4
LITERATUUR....................................................................................................................... 4
UITWERKING...................................................................................................................... 4
HET PSYCHODYNAMISCHE PERSPECTIEF....................................................................................5
Psychoanalytische theorie van Freud:........................................................................5
Psychoseksuele theorie:............................................................................................. 6
Fixatie:....................................................................................................................... 6
Theorie van Erikson:................................................................................................... 6
HET BEHAVIORISTISCHE PERSPECTIEF......................................................................................6
HET COGNITIEVE PERSPECTIEF............................................................................................... 9
HET SYSTEMISCHE PERSPECTIEF........................................................................................... 10
HET EVOLUTIONAIRE PERSPECTIEF........................................................................................11
WORKSHOP 3.............................................................................................. 13
DOELEN.......................................................................................................................... 13
LITERATUUR..................................................................................................................... 14
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE BABYTIJD.......................................................................14
Belangrijke elementen van Piagets theorie..............................................................14
De sensomotorische periode: de basis van de vroege cognitieve groei...................15
De informatieverwerking theorie van cognitieve ontwikkeling.................................16
Codering, opslag en terughalen: de grondslagen van informatieverwerking............16
Het geheugen in de babytijd....................................................................................16
De ontwikkeling van intelligentie bij baby’s.............................................................17
De wortels van onze taal.......................................................................................... 18
De basisbeginselen van taal: van geluiden naar symbolen......................................18
Het ontstaan van taalontwikkeling...........................................................................19
Praten tegen kleine kinderen: babytaal....................................................................19
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE PEUTEREN KLEUTERTIJD.....................................................22
Piagets stadium van pre-operationeel denken en de intellectuele ontwikkeling......22
De informatieverwerkingstheorie van cognitieve ontwikkeling................................23
Vygotsky’s visie op cognitieve ontwikkeling: oog voor de rol van cultuur................23
De taalontwikkeling.................................................................................................. 24
De invloed van educatie en opvang.........................................................................24
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE SCHOOLTIJD...................................................................27
De cognitieve ontwikkeling volgens Piaget..............................................................27
De informatieverwerkingstheorie.............................................................................27
Vygotsky’s visie op cognitieve ontwikkeling en klassikaal onderwijs........................28
Taalontwikkeling: de betekenis van woorden...........................................................28
Tweetaligheid........................................................................................................... 29
Intelligentie: het bepalen van individuele sterke punten..........................................29
Criteria voor intelligentie: een onderscheid tussen intelligente en niet-intelligente
kinderen................................................................................................................... 29
IQ-verschillen tussen groepen..................................................................................29
Alternatieve visies op intelligentie............................................................................30
Intelligentiescores onder en boven de norm............................................................30
, Onderwijs: lezen, schrijven en rekenen (en meer)....................................................31
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING BIJ VROEGE VOLWASSENHEID.....................................................34
Cognitieve ontwikkeling........................................................................................... 34
Intelligentie.............................................................................................................. 36
Postformele groei..................................................................................................... 37
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING BIJ MIDDELBARE VOLWASSENHEID...............................................38
Geheugen................................................................................................................. 38
Intelligentie.............................................................................................................. 39
DE COGNITIEVE ONTWIKKELING BIJ LATE VOLWASSENHEID..........................................................40
Intelligentie.............................................................................................................. 40
Geheugen................................................................................................................. 40
DOELEN.......................................................................................................................... 41
LITERATUUR..................................................................................................................... 42
WORKSHOP 5.............................................................................................. 42
DOELEN.......................................................................................................................... 42
LITERATUUR..................................................................................................................... 43
WORKSHOP 6.............................................................................................. 43
DOELEN.......................................................................................................................... 43
LITERATUUR..................................................................................................................... 43
BECKER (2021) HOOFDSTUK 1, 2 3 EN 6............................................................................43
WORKSHOP 7.............................................................................................. 43
DOELEN.......................................................................................................................... 43
LITERATUUR..................................................................................................................... 43
, Workshop 1
Doelen
De docent in opleiding:
Legt uit wat ontwikkelingspsychologie omvat en welke plek
opvoeding hierin heeft;
Kan van de drie ontwikkelingsgebieden kenmerken benoemen;
Kan aan de hand van voorbeelden uitleggen wat normatieve en niet-
normatieve invloeden op de ontwikkeling zijn;
Legt uit wat continue en discontinue verandering tijdens de
ontwikkeling is;
Legt uit wat de termen kritieke periode, plasticiteit en gevoelige
periode betekenen;
Kan aangeven wat het nature-nurture-debat inhoudt.
Literatuur
Feldman (2024) deel 1: hoofdstuk 1
Hoofdstuk 1
