PB Introductie Psychobiologie
HC 1-6
Semester 1 25/26
College 1.1: Kalat 1.1
Zenuwstelsel: systema nervosum
Waarom slapen we?
- Evolutionaire verklaring:
Kortslapende dieren zijn vaak groter dan herbivoren. Hoe lang je kunt slapen hangt af
van je veiligheid en tijd voor eten. Je behoudt ook meer energie door te slapen
(winterslaap).
Een mogelijke verklaring waarom mensen minder slapen dan andere apen is dat wij op
de grond gingen leven en dus was er meer gevaar.
- Ontogenetische(ontogenetic) verklaring: ontwikkeling
Je slaapt steeds minder hoe ouder je wordt. De hoeveelheid REM slaap per nacht neemt
ook af. Dit soort slaap helpt je dingen te verwerken.
- Fysiologische(physiological) verklaring: (onderzoek gericht) lichaamsfuncties
Je brein is eigenlijk net zo actief wanneer je wakker bent en als je in REM zit. Het
verschil is eigenlijk dat je spieren veel minder gespannen zijn tijdens REM. (Anders zou
je gewoon uit bed stappen) Dat heet paradoxical sleep.
Je reageert heel anders op emotionele onderwerpen als je niet slaapt: overreactie. slaap
is dus belangrijk voor emotieregulatie. Depressieve personen gaan vaker, maar ook
korter in REM.
- Functionele verklaring:
Allemaal nadelen aan minder slaap, maar er is geen permanente schade.
College 1.2: Kalat 1.2-1.3
Celniveaus kunnen beide kanten op.
(Santiago Ramon y )Cajal liet met Golgikleuring zien dat het brein uit enkele cellen
bestaat.
Er zitten spines aan dendrieten zodat er meer synapsen kunnen binden.
Er is bij neuronen veel variatie in vorm, grootte en functie. Neuronen kunnen dus ook
veranderen (van vorm).
Neuronen staan nooit uit, bij potentialen gewoon meer. Rustpotentiaal = -70mV
Knoop van Ranvier: stukjes tussen myelinescheden.
,Er zijn veel soorten gliacellen(niet geleidende cellen)
- Schwann cellen: isolatie op draden
(myelineschede)
- Satellietcellen: beschermen cellichamen als
een soort mantelcel
Gliacellen Centraal Zenuwstelsel:
- Microglia = schoonmakers
- Oligodendrocyte = worden schwanncellen
- Astrocyt = zitten om bloedvat
- Radiale glia = wegwijzertje
Je bloed brein barrière beschermt en reguleert je
bloed. Hierbij zitten er astrocyten om je
bloedvaatjes heen, waarvan de poriën super
klein zijn. Er kan dus niet veel bloed in en uit.
Geladen deeltjes en grote moleculen kunnen
niet in en uit, passief en actief transport van
andere deeltjes gaat wel (bijv pass. water en act.
glucose.)
Nervus vagus: brug tussen brein en darmen(gut brain axis). Deze connectie is erg sterk
en heeft ontzettend invloed op elkaar.
3 membraaneiwitten die het membraan semi-permeabel maken
- Gewoon kanaal
- Kanaal met poortje (opent door spanning, stofjes en temp.)
- Pomp (kosten energie want gaat tegen concentraties in)
Natrium (NL) = Sodium (ENG)
Kalium (NL) = Potassium (ENG)
EEG: met elektrodes de activiteit van heel veel neuronen tegelijkertijd meten op een
bepaalde plek.
ERP: hetzelfde als EEG, maar dan gedurende een bepaalde activiteit.
Met Unit recording kun je de activiteit van 1 specifiek neuron meten. Zo’n puntje op 1
neuron.
Graded potentials zijn potentialen die continu op en neer gaan. Er is wel een
normwaarde, maar als je echt naar de waarde kijkt is het meer een sinusgrafiek. Een
voorbeeld hiervan zijn depolarisatie en hyperpolarisatie. Een actiepotentiaal is geen
graded potential, want de grootte van het potentiaal is altijd hetzelfde.
, De hersteltijd na een actiepotentiaal heet absolute refractory period, dit komt doordat
de natriumpoorten dicht staan en hier kan geen potentiaal ontstaan. Daarna wel weer,
maar wel moeilijker. Dat heet de relative refractory period.
Actiepotentialen zijn altijd even sterk. De frequentie kan wel veranderen.
Een actiepotentiaal begint aan het begin van een axon(de axon hillock). Hier zitten de
meeste Na/K poorten.
Er bestaan Na/K pompen die actief beide tegelijkertijd transporteren, maar er zijn ook
aparte Na en K kanalen met poorten.
College 1.3: Kalat 2
Sherrington ging hondenpootjes prikken met een punaise. Pas als hij meerdere keren
prikte kwam er een actiepotentiaal. Dit heet temporale summatie. Het is een soort
combinatie van meerdere EPSP’s.
Hij prikte ook een keer met drie punaises op net een andere plek tegelijkertijd, en toen
was er ook een actiepotentiaal. Dat heet spatiële summatie.
Hij meette in de antagonist van de spier die de reflex mogelijk maakte dat er juist
hyperpolarisatie optreedde(IPSP).
Actiepotentiaal bij synaps proces:
- Door impuls gaan calciumkanalen open.
- Door calcium versmelten blaasjes met neurotransmitters; exocytose.
- Neurotransmitters openen ionen door binden en de poort gaat open. Natrium
stroomt naar binnen. (Die poorten zijn ionpoorten en kunnen dus ook kalium
doorlaten.)
- Creëert depolarisatie in postsynaptische membraan en dus wordt het impuls
doorgegeven.
Een actiepotentiaal kan maar een kant op omdat maar een kant blaasjes heeft en de
andere receptoren. Alhoewel, reverse transmitters kunnen de andere kant op, daar zijn
ook receptoren voor.
HC 1-6
Semester 1 25/26
College 1.1: Kalat 1.1
Zenuwstelsel: systema nervosum
Waarom slapen we?
- Evolutionaire verklaring:
Kortslapende dieren zijn vaak groter dan herbivoren. Hoe lang je kunt slapen hangt af
van je veiligheid en tijd voor eten. Je behoudt ook meer energie door te slapen
(winterslaap).
Een mogelijke verklaring waarom mensen minder slapen dan andere apen is dat wij op
de grond gingen leven en dus was er meer gevaar.
- Ontogenetische(ontogenetic) verklaring: ontwikkeling
Je slaapt steeds minder hoe ouder je wordt. De hoeveelheid REM slaap per nacht neemt
ook af. Dit soort slaap helpt je dingen te verwerken.
- Fysiologische(physiological) verklaring: (onderzoek gericht) lichaamsfuncties
Je brein is eigenlijk net zo actief wanneer je wakker bent en als je in REM zit. Het
verschil is eigenlijk dat je spieren veel minder gespannen zijn tijdens REM. (Anders zou
je gewoon uit bed stappen) Dat heet paradoxical sleep.
Je reageert heel anders op emotionele onderwerpen als je niet slaapt: overreactie. slaap
is dus belangrijk voor emotieregulatie. Depressieve personen gaan vaker, maar ook
korter in REM.
- Functionele verklaring:
Allemaal nadelen aan minder slaap, maar er is geen permanente schade.
College 1.2: Kalat 1.2-1.3
Celniveaus kunnen beide kanten op.
(Santiago Ramon y )Cajal liet met Golgikleuring zien dat het brein uit enkele cellen
bestaat.
Er zitten spines aan dendrieten zodat er meer synapsen kunnen binden.
Er is bij neuronen veel variatie in vorm, grootte en functie. Neuronen kunnen dus ook
veranderen (van vorm).
Neuronen staan nooit uit, bij potentialen gewoon meer. Rustpotentiaal = -70mV
Knoop van Ranvier: stukjes tussen myelinescheden.
,Er zijn veel soorten gliacellen(niet geleidende cellen)
- Schwann cellen: isolatie op draden
(myelineschede)
- Satellietcellen: beschermen cellichamen als
een soort mantelcel
Gliacellen Centraal Zenuwstelsel:
- Microglia = schoonmakers
- Oligodendrocyte = worden schwanncellen
- Astrocyt = zitten om bloedvat
- Radiale glia = wegwijzertje
Je bloed brein barrière beschermt en reguleert je
bloed. Hierbij zitten er astrocyten om je
bloedvaatjes heen, waarvan de poriën super
klein zijn. Er kan dus niet veel bloed in en uit.
Geladen deeltjes en grote moleculen kunnen
niet in en uit, passief en actief transport van
andere deeltjes gaat wel (bijv pass. water en act.
glucose.)
Nervus vagus: brug tussen brein en darmen(gut brain axis). Deze connectie is erg sterk
en heeft ontzettend invloed op elkaar.
3 membraaneiwitten die het membraan semi-permeabel maken
- Gewoon kanaal
- Kanaal met poortje (opent door spanning, stofjes en temp.)
- Pomp (kosten energie want gaat tegen concentraties in)
Natrium (NL) = Sodium (ENG)
Kalium (NL) = Potassium (ENG)
EEG: met elektrodes de activiteit van heel veel neuronen tegelijkertijd meten op een
bepaalde plek.
ERP: hetzelfde als EEG, maar dan gedurende een bepaalde activiteit.
Met Unit recording kun je de activiteit van 1 specifiek neuron meten. Zo’n puntje op 1
neuron.
Graded potentials zijn potentialen die continu op en neer gaan. Er is wel een
normwaarde, maar als je echt naar de waarde kijkt is het meer een sinusgrafiek. Een
voorbeeld hiervan zijn depolarisatie en hyperpolarisatie. Een actiepotentiaal is geen
graded potential, want de grootte van het potentiaal is altijd hetzelfde.
, De hersteltijd na een actiepotentiaal heet absolute refractory period, dit komt doordat
de natriumpoorten dicht staan en hier kan geen potentiaal ontstaan. Daarna wel weer,
maar wel moeilijker. Dat heet de relative refractory period.
Actiepotentialen zijn altijd even sterk. De frequentie kan wel veranderen.
Een actiepotentiaal begint aan het begin van een axon(de axon hillock). Hier zitten de
meeste Na/K poorten.
Er bestaan Na/K pompen die actief beide tegelijkertijd transporteren, maar er zijn ook
aparte Na en K kanalen met poorten.
College 1.3: Kalat 2
Sherrington ging hondenpootjes prikken met een punaise. Pas als hij meerdere keren
prikte kwam er een actiepotentiaal. Dit heet temporale summatie. Het is een soort
combinatie van meerdere EPSP’s.
Hij prikte ook een keer met drie punaises op net een andere plek tegelijkertijd, en toen
was er ook een actiepotentiaal. Dat heet spatiële summatie.
Hij meette in de antagonist van de spier die de reflex mogelijk maakte dat er juist
hyperpolarisatie optreedde(IPSP).
Actiepotentiaal bij synaps proces:
- Door impuls gaan calciumkanalen open.
- Door calcium versmelten blaasjes met neurotransmitters; exocytose.
- Neurotransmitters openen ionen door binden en de poort gaat open. Natrium
stroomt naar binnen. (Die poorten zijn ionpoorten en kunnen dus ook kalium
doorlaten.)
- Creëert depolarisatie in postsynaptische membraan en dus wordt het impuls
doorgegeven.
Een actiepotentiaal kan maar een kant op omdat maar een kant blaasjes heeft en de
andere receptoren. Alhoewel, reverse transmitters kunnen de andere kant op, daar zijn
ook receptoren voor.
