COMPLICATIES in ZWANGERSCHAP (1e TRIM) SAMENVATTINGSKAART ZWANGERSCHP EN BARING
MISSELIJKHEID en HYPEREMESIS GRAVIDARUM
75% van alle zwangere vrouwen ervaart misselijkheid, helft hiervan heeft ook braken.
Fysiologisch braken verdwijnt rond amenorroeduur van 10-12wkn. Recidief 15-20%. VERVOLG COMPLICATIES in ZWANGERSCHAP (alle trimesters)
Hyperemesis Gravidarum is het overmatig/aanhoudend braken gedurende de BUIKPIJN
zwangerschap, met risico op dehydratie. Prevalentie 300-1000 op 100.000 !! RODE VLAGGEN
zwangerschappen. Risicofactoren: hoog HCG-gehalte (meerling, mola, trisomie 21), - Hemodynamische instabiliteit (shock) bijv EUG-ruptuur
bewegingsmisselijkheid, familiaire VG. Ook relatie met somatische en psychogene - Hevige acute unilaterale pijn met vegetatieve verschijnselen torsio tubea
aandoeningen. Complicaties: cardiale aritmie (hypokaliemie), dehydratie, Mallory-Weis - Koorts + hevige buikpijn + purulente fluor PID (met abces)
scheuren, Wernicke-encefalopathie (vit.B1 def). LO: pols laag, RR vaak laag, Aceton- - Vaginaal bloedverlies bij vroege zwangerschap EUG / miskraam
adem. AO: bloedgas; metabole alkalose. Lab; laag kalium, laag chloride, laag - Koorts + peritoneale prikkeling
magnesium, laag calcium, laag hematocriet, hoog leverenzym en ureum. Urine: - Amenorroe + buikpijn → altijd zwangerschap uitsluiten
- Postmenopauzaal bloedverlies
COMPLICATIES in ZWANGERSCHAP (2e TRIM)
STANDAARD VRAGEN RONDOM GYN
DM GRAVIDARUM Locatie: unilateraal / centraal / diffuus?
Gestationele diabetes mellitus (GDM). Het ontwikkelen van DM tijdens de Aard: stekend, krampend, zeurend, acuut?
zwangerschap. Duur: acuut (< 7 dgn) vs. chronisch (> 6 wkn)?
Prevalentie 3-9% van alle zwangerschappen. Oorzaak: B-celhypertrofie tijdens de Cyclus: relatie met menstruatie of ovulatie?
zwangerschap. Bloedverlies: spotting / hevige menstruatie / postcoïtaal?
Risicofactoren: DM in fam, BMI >30, etniciteit (Hindoestaanse, Zuid-Aziatisch, Midden Vaginale afscheiding: kleur, geur, jeuk?
Oosten), PCOS. VG in DG, baby met macrosomie of prediabetes (Impaired Glucose Seksueel contact: recent, beschermd, pijnlijk (dyspareunie)
Tolerance). Symptomen: vaak asymptomatisch, maar wel positieve discongruentie bij Zwangerschapswens / -mogelijkheid: Laatste menstruatie, anticonceptie?
macrosomie (fundushoogte), en TAE: macrosomie, polyhydramnion. AO: lab en OGTT Cyclusstatus (menstruatie, ovulatie, amenorroe, anticonceptiegebruik)
(Orale Glucose Tolerantie Test). (alternatief dagcurve bij niet kunnen voltooien OGTT) Beleid/advies: Voorgeschiedenis: SOA, IUD, endometriose, OK in buik?
partus inleiding vóór 40e week bij insulinegebruik of macrosomie. Recidief-risico 60%.
(STANDAARD) LICHAMELIJK ONDERZOEK RONDOM GYN
HYPERTENSIEVE AANDOENINGEN Inspectie: opgezette buik, littekens
- Zwangerschap hypertensie. Hypertensie die ontstaat na de 20e week vd Palpatie: drukpijn, défense, massa
VT: portio mobiliteitspijn, drukpijn adnexen, massa
zwangerschap (RR >140/90), zonder proteïnurie of tekenen van orgaanschade.
Speculumonderzoek: bloeding, fluor, IUD-draden zichtbaar?
Verdwijnt meestal binnen de 12e w PP. CAVE CVA + PE !! GEEN VT of SPO bij verdenking EUG of prem-gebroken vliezen, zonder weeën.
- PE (pre-eclampsie). Hypertensie die na de 20e week zwangerschap ontstaat,
minimaal 2x geobjectiveerd met een interval van minimaal 4 uur. MET proteïnurie ACUTE BUIKPIJN EN KORTE DIAGNOSTIEK UITLEG
of tekenen van orgaanschade OF groeirestrictie. Oorzaak: multifactorieel; AANDOENI KERNPUNTEN LO AANVULLEND
abnormale trofoblastinvasie vd placenta (gevolg slechte doorbloeding met hypoxie en NG ONDERZ
oxidatieve stress in placenta) en endotheelactivatie & systemische ontsteking; de Adnexitis Koorts, afscheiding, PID Slagpijn, portio mobiliteitspijn CRP, SOA-test, echo
slecht doorbloedde placenta geeft anti-angiogene factoren en toxische stoffen af EUG Pijn + amenorroe, Slagpijn, peritoneale β-hCG, echo
(gevolg: endotheel beschadiging, vasoconstrictie, hoge RR, verhoogde cap.permeabiliteit) . spotting prikkeling
Risicofactoren: DM, meerling, chronisch nierfalen, mola, nullipara, obesitas, hoge Ovariumtor Acute pijn, misselijkheid Lokale drukpijn, +/- massa Echo met Doppler
maternale leeftijd, negroïde afkomst of een VG met PE. Klachten: hoofdpijn, sie
slechter zien, pijn bovenbuik of strakke bandgevoel overgeven, misselijkheid. Torsie Hevige unilaterale pijn Als ovariumtorsie Echo, laparo
Beleid/advies: inleiding of sectio vanaf 36-37w of eerder bij klinische tubae
achteruitgang. Vaginale partus mogelijk, behalve bij eclampsie. Mortaliteit 1:100.000 IUD Pijn na plaatsing Geen draadjes, drukpijn Echo, SOA-test
zwangerschappen. !! Sluit ALTIJD HELPP uit in het lab. complic. uterus
!! tekenen orgaanfalen; trombo <100.000, creat hoog, leverenzym hoog, Myoom Acute pijn, bloeding Vergrote uterus, peritoneale Echo
cerebr/visuele sympt. torsie prikkel
!! Pre-eclampsie kan tot 48-72u na partus nog optreden. * Preventie: Aspirine Denk ook aan een ‘gewone’ UWI.
verlaagd de kans op PE (risicogroep; starten in eerste trimester; daarin ontwikkelt
CHRONISCHE BUIKPIJN EN KORTE DIAGNOSTIEK UITLEG
de placenta zich vooral (liefst 12-16e week)
AANDOENI KERNPUNTEN LO AANVULLEND
- HELLP. Hemolysis, Elevated Liver enzymes and Low Platelet count. Ernstige NG ONDERZ
vorm van pre-eclampsie. Prevalentie 0,1-0,2% van alle zwangerschappen (10-20% Endometrio Cyclisch, infertiliteit, Noduli vaginaal Echo, laparo
vd vrouwen met pre-eclampsie). Oorzaak: afw placenta ontwikkeling en – functie se dyspareunie
met hepatische inflammatie en activatie van het stolling systeem. Riscofactor: VG Adhesies Vage niet-cyclische pijn, Meestal normaal Diagnostisch laparo
pre-eclampsie of HELPP. Symptomen: ascites, braken, pijn epigatrio of RBB, na OK/PID
hoofdpijn, icterus, algehele malaise, misselijkheid en visusstoornis. LO: hoge RR Myomen Drukkend gevoel, Vergrote uterus Echo
menorragie
MISSELIJKHEID en HYPEREMESIS GRAVIDARUM
75% van alle zwangere vrouwen ervaart misselijkheid, helft hiervan heeft ook braken.
Fysiologisch braken verdwijnt rond amenorroeduur van 10-12wkn. Recidief 15-20%. VERVOLG COMPLICATIES in ZWANGERSCHAP (alle trimesters)
Hyperemesis Gravidarum is het overmatig/aanhoudend braken gedurende de BUIKPIJN
zwangerschap, met risico op dehydratie. Prevalentie 300-1000 op 100.000 !! RODE VLAGGEN
zwangerschappen. Risicofactoren: hoog HCG-gehalte (meerling, mola, trisomie 21), - Hemodynamische instabiliteit (shock) bijv EUG-ruptuur
bewegingsmisselijkheid, familiaire VG. Ook relatie met somatische en psychogene - Hevige acute unilaterale pijn met vegetatieve verschijnselen torsio tubea
aandoeningen. Complicaties: cardiale aritmie (hypokaliemie), dehydratie, Mallory-Weis - Koorts + hevige buikpijn + purulente fluor PID (met abces)
scheuren, Wernicke-encefalopathie (vit.B1 def). LO: pols laag, RR vaak laag, Aceton- - Vaginaal bloedverlies bij vroege zwangerschap EUG / miskraam
adem. AO: bloedgas; metabole alkalose. Lab; laag kalium, laag chloride, laag - Koorts + peritoneale prikkeling
magnesium, laag calcium, laag hematocriet, hoog leverenzym en ureum. Urine: - Amenorroe + buikpijn → altijd zwangerschap uitsluiten
- Postmenopauzaal bloedverlies
COMPLICATIES in ZWANGERSCHAP (2e TRIM)
STANDAARD VRAGEN RONDOM GYN
DM GRAVIDARUM Locatie: unilateraal / centraal / diffuus?
Gestationele diabetes mellitus (GDM). Het ontwikkelen van DM tijdens de Aard: stekend, krampend, zeurend, acuut?
zwangerschap. Duur: acuut (< 7 dgn) vs. chronisch (> 6 wkn)?
Prevalentie 3-9% van alle zwangerschappen. Oorzaak: B-celhypertrofie tijdens de Cyclus: relatie met menstruatie of ovulatie?
zwangerschap. Bloedverlies: spotting / hevige menstruatie / postcoïtaal?
Risicofactoren: DM in fam, BMI >30, etniciteit (Hindoestaanse, Zuid-Aziatisch, Midden Vaginale afscheiding: kleur, geur, jeuk?
Oosten), PCOS. VG in DG, baby met macrosomie of prediabetes (Impaired Glucose Seksueel contact: recent, beschermd, pijnlijk (dyspareunie)
Tolerance). Symptomen: vaak asymptomatisch, maar wel positieve discongruentie bij Zwangerschapswens / -mogelijkheid: Laatste menstruatie, anticonceptie?
macrosomie (fundushoogte), en TAE: macrosomie, polyhydramnion. AO: lab en OGTT Cyclusstatus (menstruatie, ovulatie, amenorroe, anticonceptiegebruik)
(Orale Glucose Tolerantie Test). (alternatief dagcurve bij niet kunnen voltooien OGTT) Beleid/advies: Voorgeschiedenis: SOA, IUD, endometriose, OK in buik?
partus inleiding vóór 40e week bij insulinegebruik of macrosomie. Recidief-risico 60%.
(STANDAARD) LICHAMELIJK ONDERZOEK RONDOM GYN
HYPERTENSIEVE AANDOENINGEN Inspectie: opgezette buik, littekens
- Zwangerschap hypertensie. Hypertensie die ontstaat na de 20e week vd Palpatie: drukpijn, défense, massa
VT: portio mobiliteitspijn, drukpijn adnexen, massa
zwangerschap (RR >140/90), zonder proteïnurie of tekenen van orgaanschade.
Speculumonderzoek: bloeding, fluor, IUD-draden zichtbaar?
Verdwijnt meestal binnen de 12e w PP. CAVE CVA + PE !! GEEN VT of SPO bij verdenking EUG of prem-gebroken vliezen, zonder weeën.
- PE (pre-eclampsie). Hypertensie die na de 20e week zwangerschap ontstaat,
minimaal 2x geobjectiveerd met een interval van minimaal 4 uur. MET proteïnurie ACUTE BUIKPIJN EN KORTE DIAGNOSTIEK UITLEG
of tekenen van orgaanschade OF groeirestrictie. Oorzaak: multifactorieel; AANDOENI KERNPUNTEN LO AANVULLEND
abnormale trofoblastinvasie vd placenta (gevolg slechte doorbloeding met hypoxie en NG ONDERZ
oxidatieve stress in placenta) en endotheelactivatie & systemische ontsteking; de Adnexitis Koorts, afscheiding, PID Slagpijn, portio mobiliteitspijn CRP, SOA-test, echo
slecht doorbloedde placenta geeft anti-angiogene factoren en toxische stoffen af EUG Pijn + amenorroe, Slagpijn, peritoneale β-hCG, echo
(gevolg: endotheel beschadiging, vasoconstrictie, hoge RR, verhoogde cap.permeabiliteit) . spotting prikkeling
Risicofactoren: DM, meerling, chronisch nierfalen, mola, nullipara, obesitas, hoge Ovariumtor Acute pijn, misselijkheid Lokale drukpijn, +/- massa Echo met Doppler
maternale leeftijd, negroïde afkomst of een VG met PE. Klachten: hoofdpijn, sie
slechter zien, pijn bovenbuik of strakke bandgevoel overgeven, misselijkheid. Torsie Hevige unilaterale pijn Als ovariumtorsie Echo, laparo
Beleid/advies: inleiding of sectio vanaf 36-37w of eerder bij klinische tubae
achteruitgang. Vaginale partus mogelijk, behalve bij eclampsie. Mortaliteit 1:100.000 IUD Pijn na plaatsing Geen draadjes, drukpijn Echo, SOA-test
zwangerschappen. !! Sluit ALTIJD HELPP uit in het lab. complic. uterus
!! tekenen orgaanfalen; trombo <100.000, creat hoog, leverenzym hoog, Myoom Acute pijn, bloeding Vergrote uterus, peritoneale Echo
cerebr/visuele sympt. torsie prikkel
!! Pre-eclampsie kan tot 48-72u na partus nog optreden. * Preventie: Aspirine Denk ook aan een ‘gewone’ UWI.
verlaagd de kans op PE (risicogroep; starten in eerste trimester; daarin ontwikkelt
CHRONISCHE BUIKPIJN EN KORTE DIAGNOSTIEK UITLEG
de placenta zich vooral (liefst 12-16e week)
AANDOENI KERNPUNTEN LO AANVULLEND
- HELLP. Hemolysis, Elevated Liver enzymes and Low Platelet count. Ernstige NG ONDERZ
vorm van pre-eclampsie. Prevalentie 0,1-0,2% van alle zwangerschappen (10-20% Endometrio Cyclisch, infertiliteit, Noduli vaginaal Echo, laparo
vd vrouwen met pre-eclampsie). Oorzaak: afw placenta ontwikkeling en – functie se dyspareunie
met hepatische inflammatie en activatie van het stolling systeem. Riscofactor: VG Adhesies Vage niet-cyclische pijn, Meestal normaal Diagnostisch laparo
pre-eclampsie of HELPP. Symptomen: ascites, braken, pijn epigatrio of RBB, na OK/PID
hoofdpijn, icterus, algehele malaise, misselijkheid en visusstoornis. LO: hoge RR Myomen Drukkend gevoel, Vergrote uterus Echo
menorragie
