ALGEMEEN.
Hulpvraag en context
- Wat is de aanleiding voor het consult?
- Wat zijn de belangrijkste klachten? CYCLUSSTOORNISSEN.
- Wat zijn de verwachtingen en zorgen? Normaal
Cyclusduur 21–35 dagen
Bloedverlies 2–7 dagen
ALGEMENE VOORBEELD VRAGEN / ONDERWERPEN. Bloedverliesvolume ca. 30–80 ml
ONDERWERP VRAGEN Variatie per cyclus Max. 4 dagen verschil
Gynaecologische VG Eerdere aandoeningen? Cystes, myomen, endometriose,
PCOS?
Operaties Gynaecologische ingrepen (conisatie, curettage, sectio, etc.) TYPE OMSCHRIJVING VOORBEELDEN / OORZAKEN
Familieanamnese Borstkanker, ovariumcarcinoom, endometriumcarcinoom? STOORNIS
Vroeg in familie? Frequentie- Cyclus komt te vaak of te - Polymenorroe: < 21 dagen
Medicatiegebruik Hormonen, tamoxifen, anticoagulantia? stoornissen weinig - Oligomenorroe: > 35 dagen
Co-morbiditeit Schildklier, diabetes, psychiatrie, stollingsstoornissen? - Amenorroe: > 6 maanden geen menstruatie
Hoeveelhei Te veel of te weinig - Menorragie: overvloedig, > 80 ml
KLACHTEN VERDUIDELIJKING / VRAGEN d bloedverlies - Hypomenorroe: licht bloedverlies
Tussentijds Relatie tot cyclus? Regelmaat? Contactbloeding? Duur Te lang of te kort bloeden - Hypermenorroe: > 7 dagen
bloedverlies - Kort bloeden: < 2 dagen
Postmenopauzaal Altijd alarmsymptoom! Onregelmat Bloeding buiten - Metrorragie: tussenbloedingen
bloedverlies ig menstruatie om - Spotting: weinig bloedverlies buiten cyclus
Vaginale afscheiding Hoeveelheid, kleur, geur, jeuk, branderigheid? Verandering Ovulatiesto Geen/weinig ovulaties - Anovulatie (bijv. PCOS)
t.o.v. normaal? ornis
Geen Primair: nog nooit - Primair: bv. Turner
VRAGEN DETAILS menses Secundair: weggevallen - Secundair: zwangerschap, stress, anorexie,
Menarche Op welke leeftijd begon de menstruatie? PCOS
Cyclusduur Hoeveel dgn tussen 1e dag menstruatie en volgende?
Normaal: 21–35 dagen
Duur bloeding Hoeveel dagen bloedverlies? Normaal: 2–7 dagen OORZAAK CATEGORIE VOORBEELDEN / OORZAKEN
FLUORKLACHTEN (NHG) Hormonale disbalans PCOS, schildklierstoornissen, hyperprolactinemie, anovulatie
Functioneel Stress, gewichtsverlies, overmatig sporten
Fluor vaginalis: niet-bloederige vaginale afscheiding die volgens patiënte afwijkt
Congenitaal Turner syndroom, hypothalamus-hypofyse-as problemen
van normaal wat betreft hoeveelheid, kleur of geur, al of niet gepaard gaand met
Gynaecologisch Myomen, poliepen, endometriose, adenomyose
jeuk of irritatie in of rond de vagina. Medicatie / Hormoonspiraal, pil, prikpil, overgang
- Vulvovaginale candidiasis: jeuk, niet-riekende, witte afscheiding, en een rode, gezwollen anticonceptie
vulva of vaginawand met witte, brokkelige fluor bij lichamelijk onderzoek. Een positieve
gistkweek of KOH-preparaat met schimmeldraden (bij microscopisch onderzoek) MENOPAUZE. Het moment waarop de menstruaties permanent uitblijven.
ondersteunen de diagnose. 95% heeft de menopauze tussen de 45-56jaar. 50% heeft op 51jarige leeftijd de
- Ernstige vulvovaginale candidiasis: bij uitgebreid erytheem, oedeem, krabeffecten of menopauze gehad.
fissuren. Oorzaak: geen functionele follikels meer, kan zowel fysiologische als genetisch.
- Trichomonasinfectie: jeuk, geelgroene afscheiding en een rode vaginawand plus positieve Risicofactor op evt eerdere/vroege menopauze: hormoontherapie bij behandeling
PCR of kweek of Trichomonas in het directe fluorpreparaat.
CA. Klachten: climacteriele klachten (prikkelbaar, vermoeid, opvliegers, nachtelijk transpireren,
- Aspecifieke fluorklachten: geen afwijkingen bij onderzoek en geen risico op soa.
seksuele disfunctie, vaginale droogheid). SPO: vaginale atrofie, mogelijk labiale atrofie. Lab:
oestrogeen laag (niet aantoonbaar, soms wisseling in hormonenspiegels).
Bij veel klachten: overweeg hormoonsuppl voort korte tijd, poging tot staken na
6mnd.
CAVE: ouder worden en postmenopauzaal zijn, gaat gepaard met een risico op;
osteoporose, urogenitale atrofie en cardiovasculaire events. Wel langer risico op
mammaCA, vanwege wegvallen oestrogeen.
- OVERGANG: de periode van een veranderend menstruatiepatroon en de eerste
menstruatievrije jaren, waarin een vrouw klachten en symptomen kan ervaren die een
relatie hebben met een veranderende ovariële functie
- MENOPAUZE: de laatste menstruatie in het leven (data kan pas worden vastgesteld