Ontwikkelingsleer
Door de jaren heen
Categorische volgorde
Prenataal
1-2 jaar: baby
2-5 jaar: peuter
6-10 jaar: lage school
10-18 jaar: adolescentie
18-25 jaar: jong-volwassen
25-40 jaar: Mid-volwassen
65+: late-volwassen 60-80 jaar: jong-oud en 80-100 jaar: oud-oud
Zwangerschap:
0-2 weken: germinale fase
3-8 weken: embryonale fase
o Week 3: hart, eerste hartslag, navelstreng aansluiten
o Week 4: neurolatie neurale buis hersenen en ruggenmerg
o Week 5: ogen en oren
o Week 7: benen en armen
o Week 8: vingers + alle organen + blastocyte embryonale schijf
9 weken – geboorte: foetale fase
Gehoor: week 16: ontwikkeling binnenoorstructuren
week 22-24: alles volledig gevormd
Zicht: tijdens zwangerschap: weinig extreme visuele prikkels
na geboorte: gelijk zien
Smaak/reuk: week 24: smaakvermogen
na geboorte: smaak en reukvermogen
Tast: week 8: reactie op aanraking
week 26: pijnperceptie
Trimesters zwangerschap:
0-3 maanden: kans op misselijkheid/vermoeidheid
3-6 maanden: voelen van de baby
6-9 maanden: sterke groei
Na de geboorte
Baby’s kunnen eerst geluiden differentiëren, maar na 10-12 maanden niet
meer.
PFC: in 1e jaar een piek in synapsdichtheid en op 15 jaar een volwassen
niveau.
Primitieve reflexen verdwijnen in de 1e maand
Gehoor:
Foetussen kunnen tonen onderscheiden via de hartslag en stem moeder
, 1 maand: spraak leren door op hen gerichte communicatie
5 maanden: sensitief voor lettergrepen in eigen taal
6-8 maanden: geluiden uitsluiten buiten de eigen taal
Oudere leeftijd: buiten oor (ingestort kanaal en impactie), midden oor
(verminderd immuunsysteem complicaties) en binnenoor (minder
haarcellen en ganglion cellen)
Reuk en smaak:
Zuigelingen: voorkeur voor moedermelk en herkennen de geur. Voorkeur voor
zoete/basis smaken.
Adolescentie: eten dat ze eerst vies vinden lekker vinden. Smaak beïnvloedt
door cognitie en chemo sensorische irritatie (huid)
Oudere leeftijd: minder sensitief voor smaak, minder speeksel, vermindering
van herkennen van fijne geuren.
Tast en pijn: baby’s en foetussen (vanaf week 26) ervaren pijn.
Zicht:
Foetussen: antwoorden op fel licht
Baby’s: voorkeur voor contrast en patronen, gezichten van niet-gezichten
onderscheiden.
2-3 maanden: voorkeur voor sprekende gezichten
3 maanden: kleuren onderscheiden en vormperceptie
8 maanden: angst-bias
9 maanden: minder sensitief voor gezichtsverschillen in andere etnische
groepen
1 jaar: zicht op volwassen level
Oudere leeftijd:
o Hoornvlies zwelt op vermindering cel dichtheid in cornea
o Lenzen vergeling, zwelling en verlies flexibiliteit (presbyopia)
o Verminderd aantal staafjes en kegeltjes
Diepte perceptie 1 maand: knipperen. 4 maanden: grootte constantie. 6-7
maanden: met angst op diepte reageren en social referencing.
Motoriek
Baby’s: hoofd optillen zichzelf optillen rechtop zitten staan met
vasthouden kruipen staan met hulp lopen
Oudere leeftijd: balans vermindert, plasticiteit en articulatiesysteem
vermindert. Er wordt minder zeker gewandeld (kost veel cognitieve kracht).
Rond de 50 jaar: menopauze
Later in het leven: slechtere sekskwaliteit (getrouwde vrouwen minder blij).
Volwassenen zijn vrolijker als ze vaker seks hebben en vooral als ze dit geloven.
Piaget
0-2 jaar: sensomotorische fase
Door de jaren heen
Categorische volgorde
Prenataal
1-2 jaar: baby
2-5 jaar: peuter
6-10 jaar: lage school
10-18 jaar: adolescentie
18-25 jaar: jong-volwassen
25-40 jaar: Mid-volwassen
65+: late-volwassen 60-80 jaar: jong-oud en 80-100 jaar: oud-oud
Zwangerschap:
0-2 weken: germinale fase
3-8 weken: embryonale fase
o Week 3: hart, eerste hartslag, navelstreng aansluiten
o Week 4: neurolatie neurale buis hersenen en ruggenmerg
o Week 5: ogen en oren
o Week 7: benen en armen
o Week 8: vingers + alle organen + blastocyte embryonale schijf
9 weken – geboorte: foetale fase
Gehoor: week 16: ontwikkeling binnenoorstructuren
week 22-24: alles volledig gevormd
Zicht: tijdens zwangerschap: weinig extreme visuele prikkels
na geboorte: gelijk zien
Smaak/reuk: week 24: smaakvermogen
na geboorte: smaak en reukvermogen
Tast: week 8: reactie op aanraking
week 26: pijnperceptie
Trimesters zwangerschap:
0-3 maanden: kans op misselijkheid/vermoeidheid
3-6 maanden: voelen van de baby
6-9 maanden: sterke groei
Na de geboorte
Baby’s kunnen eerst geluiden differentiëren, maar na 10-12 maanden niet
meer.
PFC: in 1e jaar een piek in synapsdichtheid en op 15 jaar een volwassen
niveau.
Primitieve reflexen verdwijnen in de 1e maand
Gehoor:
Foetussen kunnen tonen onderscheiden via de hartslag en stem moeder
, 1 maand: spraak leren door op hen gerichte communicatie
5 maanden: sensitief voor lettergrepen in eigen taal
6-8 maanden: geluiden uitsluiten buiten de eigen taal
Oudere leeftijd: buiten oor (ingestort kanaal en impactie), midden oor
(verminderd immuunsysteem complicaties) en binnenoor (minder
haarcellen en ganglion cellen)
Reuk en smaak:
Zuigelingen: voorkeur voor moedermelk en herkennen de geur. Voorkeur voor
zoete/basis smaken.
Adolescentie: eten dat ze eerst vies vinden lekker vinden. Smaak beïnvloedt
door cognitie en chemo sensorische irritatie (huid)
Oudere leeftijd: minder sensitief voor smaak, minder speeksel, vermindering
van herkennen van fijne geuren.
Tast en pijn: baby’s en foetussen (vanaf week 26) ervaren pijn.
Zicht:
Foetussen: antwoorden op fel licht
Baby’s: voorkeur voor contrast en patronen, gezichten van niet-gezichten
onderscheiden.
2-3 maanden: voorkeur voor sprekende gezichten
3 maanden: kleuren onderscheiden en vormperceptie
8 maanden: angst-bias
9 maanden: minder sensitief voor gezichtsverschillen in andere etnische
groepen
1 jaar: zicht op volwassen level
Oudere leeftijd:
o Hoornvlies zwelt op vermindering cel dichtheid in cornea
o Lenzen vergeling, zwelling en verlies flexibiliteit (presbyopia)
o Verminderd aantal staafjes en kegeltjes
Diepte perceptie 1 maand: knipperen. 4 maanden: grootte constantie. 6-7
maanden: met angst op diepte reageren en social referencing.
Motoriek
Baby’s: hoofd optillen zichzelf optillen rechtop zitten staan met
vasthouden kruipen staan met hulp lopen
Oudere leeftijd: balans vermindert, plasticiteit en articulatiesysteem
vermindert. Er wordt minder zeker gewandeld (kost veel cognitieve kracht).
Rond de 50 jaar: menopauze
Later in het leven: slechtere sekskwaliteit (getrouwde vrouwen minder blij).
Volwassenen zijn vrolijker als ze vaker seks hebben en vooral als ze dit geloven.
Piaget
0-2 jaar: sensomotorische fase