Lange begrippen
1. Hoe kan een ziekte veroorzakend gen geïdentificeerd worden?
Dit kan op twee manieren, door middel van functionele clonering en
positionele clonering.
1. Functionele clonering: op basis van klinische symptomen,
vooropgesteld welke eiwitten mogelijk deficiënt kunnen zijn, om zo
het coderend eiwit te identificeren. bleek uiteindelijk bij weinig
ziektebeelden succesvol.
2. Positionele clonering: gebeurt in twee stappen, localisatie
ziektegen op het genoom en identificatie van ziektegen uit
kandidaatregio.
1. Genoom lokalisatie: voorkeur voor grote families met
duidelijke Mendeliaanse overerving
2. Principe: overerving van ziekte in stambomen vergelijken
met overerving van andere kenmerken. Cosegregatie (het
samen overerven) suggereert dat het ziektegen in de buurt
van het andere kenmerkt gelokaliseerd is op het genoom.
3. Principe positionele clonering: overerving van ziekte in stambomen
vergelijken met overerving van andere kenmerken.
2. Bespreek karyotype en wat je er voor afwijkingen mee kan vinden.
1. Cytogenetica = studie chromosomen, licht microscoop na een
kleuring
2. Karyotype: voor opsporing afwijkingen, voorstelling aantal
chromosomen en hun structuur.
3. Uitvoering:
1. Cellen kweken
2. Colchicine toevoegen aan delende cellen.
3. Cellen verder laten zwellen en spreiden op een dekglaasje.
4. Chromosomen verschillen in lengte, sorteren op lengte.
5. Centromeer splitst chromosomen in korte arm en lange arm aan
uiteinde twee telomeren.
6. Je kan hier dus vooral chromosoom afwijkingen in vinden,
bijvoorbeeld trisomie 21, een extra chromosoom op het 21 e
chromosoom downsyndroom.
3. Beschrijf het verband tussen malaria en sikkelcelanemie.
Sikkelcelanemie wordt veroorzaakt door een mutatie in het globine gen. Bij
mensen die homozygoot belast zijn, is dit dodelijk. Bij mensen die
heterozygoot belast zijn, geen effectief voordeel behalve bij malaria
streken. De Plasmodium falcipartum overleeft niet in een gastheer die
heterozygoot belast is.
4. Waarom was de tuinerwt een goede keus van Mendel?
1. De tuinerwt heeft een korte generatietijd en veel nakomelingen.
2. Mendel koos voor 7 duidelijke kenmerken die goed te onderscheiden
waren (kleur, grootte en vorm etc…)
3. De hybride planten zijn ook vruchtbaar.
4. Stabiele kenmerken
5. Kruisbestuiving mogelijk
5. Bespreek het verband tussen recombinatiefrequentie en
genetische afstand.
Frequentie = verhouding aantal recombinanten op totaal aantal
nakomelingen. = ook wel genetische afstand in Centimorgan. Het verband:
1% recombinatiefrequentie = 1cM. = een lineair verband. Alleen geldig bij
, afstanden tot 20%/cM daarna een onderschatting.
6. Bespreek mitochondrieële overerving.
1. In cytoplasma zitten honderden mitochondriën
ATP productie energiebron metabole
processen.
2. Mito’s eigen DNA molecule: circulaire
dubbelstreng van 16569 baseparen.
3. Alleen maternale overerving moeder op
kind. Mitochondriën in de spermacel zijn er
maar weinig en kunnen niet doordringen in de eicel.
4. Sterke variatie in ernst kenmerken tussen familieleden
veroorzaakt door heteroplasmie samenkomen mutant en normaal
mitochondrieel DNA.
5. Mutatiesnelheid mitochondrieel DNA is 10 maal hoger dan nucleair
DNA door het ontbreken van een herstelmechanisme.
6. Geassocieerde ziektebeelden: doofheid, blindheid, diabetes,
epilepsie.
1. Mitochondriële afwijkingen vooral in weefsels die ATP
afhankelijk zijn neuronen, spierweefsel.
7. Bespreek multipele allelie bij kleuren van een kat.
soms meer dan 2 allelen van een kenmerk. Bijvoorbeeld: ABO bloedgroep
mens en haar pigmentatie kat. Bijvoorbeeld 5 soorten kleuren, waarvan
kleur 1 dominant is over kleur 2-5, kleur 2 over 3-5, enzo verder.
8. Bespreek DNA herstel mechanismen.
Van belang dat er een identieke kopie gemaakt wordt van de originele
DNA-dubbelstreng. DNA-polymerase: behoud een zeer hoge correctheid
van het behoud van identieke DNA-kopieën. door mechanisme met
‘proeflezen’: foute nucleotiden ontdekt en gecorrigeerd. Gevolg: DNA
replicatie kan alleen in de 5’ -3’ richting.
9. Bespreek het belang van farmacogenetica (genetische testen).
De farmacogenetica is nog vrij nieuw binnen de genetica. De definitie is:
“de studie van genetische invloeden op verschillen in humane reactie op
farmacologische agentia”. Er wordt vooral gekeken naar de effecten van
identieke medicatie aan patiënten, de een verbeterd, een blijft gelijk en de
ander verslechterd dit is genetisch bepaald.
10.Bespreek het verband genfrequentie en genotypefrequentie, wat
zijn de voorwaarden van de wet van Hardy-Weinberg?
Relatie vast gelegd in 1908.
1. Als p en q genfrequenties zijn, dan kunnen de genotypefrequenties
hiervan afgeleid worden: p2 + 2pq + q2 = 1
2. Homozygoten hebben een frequentie van p 2 en q2, de heterozygoten
van 2pq.
3. Dat betekend dat de op basis van de genfrequentie de
genotypefrequentie berekend kan worden:
1. Allel A genfrequentie van p=0,7 en allel a van q = 0,3.
2. Kruising van twee heterozygoten: (0.7)2 = 0.49 kans op een
homozygoot AA.
3. In de F1 generatie (0.3)2 = 0.09 kans op een homozygoot aa.
4. Dit is ook te zien in een Punnett vierkant.
5. De kans op een heterozygoot is 0.7 * 0.3 = 0.42. deze hebben
een dubbele kans op de totale kans.
4. De frequenties blijven over de generaties gelijk in een populatie.
1. Verhouding tussen p en q blijft gelijk.
1. Hoe kan een ziekte veroorzakend gen geïdentificeerd worden?
Dit kan op twee manieren, door middel van functionele clonering en
positionele clonering.
1. Functionele clonering: op basis van klinische symptomen,
vooropgesteld welke eiwitten mogelijk deficiënt kunnen zijn, om zo
het coderend eiwit te identificeren. bleek uiteindelijk bij weinig
ziektebeelden succesvol.
2. Positionele clonering: gebeurt in twee stappen, localisatie
ziektegen op het genoom en identificatie van ziektegen uit
kandidaatregio.
1. Genoom lokalisatie: voorkeur voor grote families met
duidelijke Mendeliaanse overerving
2. Principe: overerving van ziekte in stambomen vergelijken
met overerving van andere kenmerken. Cosegregatie (het
samen overerven) suggereert dat het ziektegen in de buurt
van het andere kenmerkt gelokaliseerd is op het genoom.
3. Principe positionele clonering: overerving van ziekte in stambomen
vergelijken met overerving van andere kenmerken.
2. Bespreek karyotype en wat je er voor afwijkingen mee kan vinden.
1. Cytogenetica = studie chromosomen, licht microscoop na een
kleuring
2. Karyotype: voor opsporing afwijkingen, voorstelling aantal
chromosomen en hun structuur.
3. Uitvoering:
1. Cellen kweken
2. Colchicine toevoegen aan delende cellen.
3. Cellen verder laten zwellen en spreiden op een dekglaasje.
4. Chromosomen verschillen in lengte, sorteren op lengte.
5. Centromeer splitst chromosomen in korte arm en lange arm aan
uiteinde twee telomeren.
6. Je kan hier dus vooral chromosoom afwijkingen in vinden,
bijvoorbeeld trisomie 21, een extra chromosoom op het 21 e
chromosoom downsyndroom.
3. Beschrijf het verband tussen malaria en sikkelcelanemie.
Sikkelcelanemie wordt veroorzaakt door een mutatie in het globine gen. Bij
mensen die homozygoot belast zijn, is dit dodelijk. Bij mensen die
heterozygoot belast zijn, geen effectief voordeel behalve bij malaria
streken. De Plasmodium falcipartum overleeft niet in een gastheer die
heterozygoot belast is.
4. Waarom was de tuinerwt een goede keus van Mendel?
1. De tuinerwt heeft een korte generatietijd en veel nakomelingen.
2. Mendel koos voor 7 duidelijke kenmerken die goed te onderscheiden
waren (kleur, grootte en vorm etc…)
3. De hybride planten zijn ook vruchtbaar.
4. Stabiele kenmerken
5. Kruisbestuiving mogelijk
5. Bespreek het verband tussen recombinatiefrequentie en
genetische afstand.
Frequentie = verhouding aantal recombinanten op totaal aantal
nakomelingen. = ook wel genetische afstand in Centimorgan. Het verband:
1% recombinatiefrequentie = 1cM. = een lineair verband. Alleen geldig bij
, afstanden tot 20%/cM daarna een onderschatting.
6. Bespreek mitochondrieële overerving.
1. In cytoplasma zitten honderden mitochondriën
ATP productie energiebron metabole
processen.
2. Mito’s eigen DNA molecule: circulaire
dubbelstreng van 16569 baseparen.
3. Alleen maternale overerving moeder op
kind. Mitochondriën in de spermacel zijn er
maar weinig en kunnen niet doordringen in de eicel.
4. Sterke variatie in ernst kenmerken tussen familieleden
veroorzaakt door heteroplasmie samenkomen mutant en normaal
mitochondrieel DNA.
5. Mutatiesnelheid mitochondrieel DNA is 10 maal hoger dan nucleair
DNA door het ontbreken van een herstelmechanisme.
6. Geassocieerde ziektebeelden: doofheid, blindheid, diabetes,
epilepsie.
1. Mitochondriële afwijkingen vooral in weefsels die ATP
afhankelijk zijn neuronen, spierweefsel.
7. Bespreek multipele allelie bij kleuren van een kat.
soms meer dan 2 allelen van een kenmerk. Bijvoorbeeld: ABO bloedgroep
mens en haar pigmentatie kat. Bijvoorbeeld 5 soorten kleuren, waarvan
kleur 1 dominant is over kleur 2-5, kleur 2 over 3-5, enzo verder.
8. Bespreek DNA herstel mechanismen.
Van belang dat er een identieke kopie gemaakt wordt van de originele
DNA-dubbelstreng. DNA-polymerase: behoud een zeer hoge correctheid
van het behoud van identieke DNA-kopieën. door mechanisme met
‘proeflezen’: foute nucleotiden ontdekt en gecorrigeerd. Gevolg: DNA
replicatie kan alleen in de 5’ -3’ richting.
9. Bespreek het belang van farmacogenetica (genetische testen).
De farmacogenetica is nog vrij nieuw binnen de genetica. De definitie is:
“de studie van genetische invloeden op verschillen in humane reactie op
farmacologische agentia”. Er wordt vooral gekeken naar de effecten van
identieke medicatie aan patiënten, de een verbeterd, een blijft gelijk en de
ander verslechterd dit is genetisch bepaald.
10.Bespreek het verband genfrequentie en genotypefrequentie, wat
zijn de voorwaarden van de wet van Hardy-Weinberg?
Relatie vast gelegd in 1908.
1. Als p en q genfrequenties zijn, dan kunnen de genotypefrequenties
hiervan afgeleid worden: p2 + 2pq + q2 = 1
2. Homozygoten hebben een frequentie van p 2 en q2, de heterozygoten
van 2pq.
3. Dat betekend dat de op basis van de genfrequentie de
genotypefrequentie berekend kan worden:
1. Allel A genfrequentie van p=0,7 en allel a van q = 0,3.
2. Kruising van twee heterozygoten: (0.7)2 = 0.49 kans op een
homozygoot AA.
3. In de F1 generatie (0.3)2 = 0.09 kans op een homozygoot aa.
4. Dit is ook te zien in een Punnett vierkant.
5. De kans op een heterozygoot is 0.7 * 0.3 = 0.42. deze hebben
een dubbele kans op de totale kans.
4. De frequenties blijven over de generaties gelijk in een populatie.
1. Verhouding tussen p en q blijft gelijk.
