Vergroten van zelfstandigheid (bijvoorbeeld zelf huiswerk plannen, omgaan met regels
buiten het gezin)
Opbouwen van vriendschappen en leren omgaan met groepsdruk
Ontwikkelen van een eigen geweten en moreel besef (weten wat goed en fout is)
Leren omgaan met succes en falen (bijvoorbeeld bij schoolprestaties of sport)
Voorbereiden op de lichamelijke veranderingen van de puberteit
Geleidelijk meer verantwoordelijkheid geven, passend bij de leeftijd
Steunen bij het omgaan met vriendschappen en sociale regels
Helpen bij het ontwikkelen van moreel besef (bespreken van normen en waarden)
Positieve feedback geven op inspanning, niet alleen op resultaat
Open communicatie over veranderingen in het lichaam en emoties
12-15
Leren omgaan met lichamelijke veranderingen en seksualiteit
Zich losmaken van ouders en meer richten op leeftijdsgenoten
Ontwikkelen van een eigen identiteit (wie ben ik, wat vind ik belangrijk)
Vergroten van zelfverantwoordelijkheid (bijvoorbeeld keuzes maken, plannen)
Leren omgaan met risico’s en grenzen
Ruimte geven voor experimenteren en zelfstandigheid, met duidelijke grenzen
Blijven steunen en beschikbaar zijn, ook als jongeren zich meer afzetten
Meepraten over keuzes en waarden zonder te dwingen
Begeleiden bij het omgaan met sociale druk en risico’s (bijvoorbeeld sociale media, alcohol)
Helpen bij het zoeken naar balans tussen vrijheid en verantwoordelijkheid
15-18
, Verdere ontwikkeling van een stabiele identiteit (ook op gebied van school, werk, relaties)
Voorbereiden op zelfstandigheid in wonen, werken, financiën
Aangaan van intieme relaties
Eigen normen en waarden verder vormgeven
Leren omgaan met verantwoordelijkheden van bijna-volwassenheid
Stimuleren van zelfstandig denken en handelen
Vertrouwen geven en loslaten waar mogelijk, ondersteunen waar nodig
Bespreekbaar maken van belangrijke keuzes (studie, werk, relaties)
Ondersteunen bij het nemen van verantwoordelijkheid (bijvoorbeeld bij bijbaan, rijbewijs)
Blijven bieden van een veilige basis
De prefrontale kwab tijdens de identiteitsvorming ook nog niet
ontwikkeld dus daardoor kunnen ze heftiger reageren, niet abstract
denken
Ongezonde leefstijl
Experimenteren met middelen
Druk kind
Gekibbel tussen ouders
Ouderlijke zorgen mediagebruik
Bang (onzekerheid/angst)
Lage schoolprestaties
Opvoedingsonzekerheid van ouders
Plagen
Geen zin hebben in school
Dwars gedrag
Dip in emoties
Seksualiteit
Experimenteren met middelen
Lage schoolprestaties
Frasering
Fase 1: kennismaking en afstemming