SAMENVATTING
BEDRIJFSKUNDE &
MANAGEMENT
SEM 1
Handelswetenschappen I 1e BACH
AJ 2024-2025
Prof. Desmidt
Dit document
Academisch jaar is2024–2025
een onafhankelijke samenvatting, opgesteld door een student op basis van persoonlijke notities en
studiemateriaal (academiejaar 2024-2025). Deze tekst is op geen enkele wijze officieel verbonden aan, goedgekeurd door,
of uitgegeven door de Universiteit Gent (UGent) of de betrokken professoren. Het document is uitsluitend bedoeld als
aanvulling. Hoewel deze samenvatting met de grootste zorg is samengesteld, kan de auteur niet aansprakelijk worden
gesteld voor eventuele fouten, onvolledigheden of afwijkingen van de leerstof voor het examen.
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
BEGRIPPEN 5
BEDRIJFSKUNDE 5
MANAGEMENT 5
DOEL? 5
1 INLEIDING TOT MANAGEMENT EN ORGANISATIES 6
1.1 WIE ZIJN MANAGERS? 6
1.1.1 MANAGER 6
1.2 WAT IS MANAGEMENT? 6
1.2.1 MANAGEMENT 6
1.3 WAT DOET DE MANAGER? 6
1.3.1 MANAGEMENTFUNCTIES- EN PROCESSEN 6
1.3.2 MANAGEMENTROLLEN 6
1.3.3 MANAGEMENTVAARDIGHEDEN 7
1.3.4 OMGAAN MET VERANDERING 7
1.4 WAT IS EEN ORGANISATIE? 7
1.4.1 ORGANISATIE 7
1.4.2 ORGANISATIECONCEPTEN 7
1.5 WAAROM MANGEMENT BESTUDEREN? 7
1.5.1 DE UNIVERSALITEIT VAN MANAGEMENT 7
1.5.2 DE REALITEIT V/H WERK 7
2 DE VERANDERENDE WERELD VAN MANAGEMENT 7
2.1 DE VERANDERENDE WERELD 7
2.2 KLASSIEKE BENADERING 8
2.2.1 KLASSIEKE ORGANISATIETHEORIE 8
2.2.2 SCIENTIFIC MANAGEMENT – FREDERICK W. TAYLOR 8
2.2.3 SCIENTIFIC MANAGEMENT: VANDAAG 8
2.2.4 DE ALGEMENE BUREAUCRATISCHE ORGANISATIETHEORIE – HENRI FAYOL 8
2.2.5 BUREAUCRATIE – MAX WEBER 9
2.2.6 DE ALGEMENE BUREAUCRATISCHE ORGANISATIETHEORIE: VANDAAG 9
2.3 DE KWANTITATIEVE AANPAK 9
2.3.1 KWANTITATIEVE AANPAK 9
2.3.2 DE KWANTITATIEVE AANPAK: VANDAAG 9
2.4 DE GEDRAGSBENADERING 9
2.4.1 BELANGRIJKE BIJDRAGEN 9
2.4.2 HAWTHRONE-ONDERZOEKEN 10
2.4.3 ORGANISATIEGEDRAG: VANDAAG 10
2.5 DE HEDENDAAGSE BENADERINGEN 10
2.5.1 HEDENDAAGSE BENADERINGEN 10
2.5.2 SYSTEEMBENADERING 10
2.5.3 CONTIGENTIEBENADERING 10
2.5.4 CONCURRERENDE-WAARDENMODEL VAN QUINN 11
2.6 MANAGEMENT 2.0 11
2.6.1 MANAGEMENT 2.0 11
Pagina | 1
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
3 DE SPEELRUIMTE VAN DE MANAGERS 11
3.1 SPEELVELD MANAGER 11
3.1.1 OMGEVINGEN 11
3.2 CULTUUR BINNEN ORGANISATIES 11
3.2.1 WAT IS EEN ORGANISATIECULTUUR? 11
3.2.2 WAT BEPAALT DE CULTUUR? 12
3.2.3 HOE ONTSTAAT EEN CULTUUR? 12
3.2.4 HOE ENE ORGANISATIECULTUUR BLIJFT VOORTBESTAAN? 12
3.2.5 HOE CULTUUR MANAGERS BEÏNVLOED EN VICE VERSA 13
3.2.6 STRENGE VS ZWAKKE CULTUREN 13
3.3 DE INVLOED VAN MANAGER: ONBEPERKTE MACHT OF SYMBOLISCHE MACHT? 13
3.3.1 ONBEPERKTE MACHTSOPVATTING 13
3.3.2 SYMBOLISCHE MACHTSOPVATTING 13
3.3.3 DE WERKELIJKHEID: EEN COMPROMIS 13
3.4 MANAGEMENT IN WERELDWIJDE OMGEVING 13
3.4.1 CULTURELE OMGEVING 13
3.4.2 CULTUURMODEL VAN GEERT HOFSTEDE ‘60 13
3.4.3 HET GLOBE-RAAMWERK VOOR BEOORDELING VAN CULTUREN 1993 14
3.4.4 MONDIAAL MANAGEMENT EN TURBULENTIE 14
3.5 ACTUELE ORGANISATIECULTUURKWESTIES VOOR MANAGERS 14
3.5.1 EEN ETHISCHE CULTUUR ONTWIKKELEN 14
3.5.2 EEN INNOVATIE CULTUUR ONTWIKKELEN 15
3.5.3 EEN KLANTGERICHTE CULTUUR ONTWIKKELEN 15
4 MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID EN ETHISCH HANDELEN 15
4.1 INLEIDING 15
4.1.1 WAT IS MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN? 15
4.1.2 TWEE ZIENSWIJZEN OP MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID 15
4.1.3 VAN VERPLICHTINGEN TOT MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID 15
4.1.4 SOCIAL IMPACT MANAGEMENT 16
4.2 MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID EN ECONOMISCHE PRESTATIES 16
4.2.1 MAATSCHAPPELIJKE EVALUATIE 16
4.3 VERGROENING VAN MANAGEMENT 16
4.3.2 DE VERGROENING VAN ORGANISATIES 16
4.3.3 DE VERGROENING VAN MANAGEMENT EVALUEREN 16
4.4 WAARDEMANAGEMENT 17
4.4.1 FUNCTIES VAN ORGANISATIEWAARDEN 17
4.4.2 ONTWIKKELENDE VAN GEDEELDE WAARDEN 17
4.5 ETHISCHE MANAGEMENTVRAAGSTUKKEN 17
4.5.1 ETHIEK 17
4.5.2 FACTOREN DIE ETHISCH HANDELEN VAN MANAGERS BEÏNVLOEDEN 17
4.5.3 INVLOED V/H NIVEAU V/D MORELE ONTWIKKELING OP ETHISCH HANDELEN 17
4.5.4 INVLOEDEN VAN INDIVIDUELE KENMERKEN (PERSOONLIJKHEID) OP ETHISCH HANDELEN 18
4.5.5 DE INVLOED VAN STRUCTURELE VARIABELEN OP ETHISCH HANDELEN 18
4.5.6 DE INVLOED VAN DE ORGANISATIECULTUUR OP ETHISCH HANDELEN 18
Pagina | 2
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
4.5.7 DE INVLOED V/D INTENSITEIT V/H DILEMMA OP HET ETHISCH HANDELEN 18
4.5.8 HET VERBETEREN VAN ETHISCH GEDRAG 18
5 INNOVATIE EN VERANDERING 19
5.1 HET VERANDERINGSPROCES 19
5.1.1 TWEE ZIENSWIJZE O/H VERANDERINGSPROCES 19
5.1.2 DE KALME ZEE 19
5.1.3 DE WILDE BERGRIVIER 19
5.1.4 DE TWEE ZIENSWIJZEN NADER BEKEKEN 19
5.2 INNOVATIE STIMULEREN 19
5.2.1 CREATIVITEIT VS INNOVATIE 19
5.2.2 SOORTEN INNOVATIE 19
5.2.3 INNOVATIE BIJ ORGANISATIESTRUCTUUR 20
5.3 VERANDERINGSMANAGEMENT 20
5.3.1 WAT IS ORGANISATIEVERANDERING? 20
5.3.2 TYPE VERANDERING 20
5.3.3 WEERSTAND TEGEN VERANDERING 21
5.4 HEDENDAAGSE VRAAGSTUKKEN OVER VERANDERINGSMANAGEMENT 21
5.4.1 HET VERANDEREN VAN DE ORGANISATIECULTUUR 21
5.4.2 OMGAAN MET STRESS VAN WERKNEMERS 21
5.4.3 SUCCESVOLLE VERANDERING 22
6 BESLUITVORMING 22
6.1.1 BEÏNVLOED DOOR 4 FACTOREN: 22
6.2 BESLUITVORMINGSPROCES 22
6.3 DE MANAGER ALS BESLISSER 23
6.3.1 BESLUITVORMING: RATIONALITEIT, BEPERKTE RATIONALITEIT EN INTUÏTIE 23
6.3.2 TYPE PROBLEMEN EN BESLUITVORMING 23
6.3.3 BESLUITVORMING ONDER VERSCHILLENDE OMSTANDIGHEDEN 23
6.3.4 STIJL VAN BESLUITVORMING 24
6.3.5 EVIDENCE-BASED MANAGEMENT (EBMGT) 24
6.4 VERTEKENING EN FOUTEN IN BESLUITVORMING 24
6.4.2 FOCUS 24
7 PLANNING 25
7.1 WAT IS PLANNING 25
7.2 WAAROM PLANNEN MANAGERS? 25
7.3 SOORTEN DOELEN 25
7.4 SOORTEN PLANNING 25
7.4.1 STRATEGISCH PLANNEN 25
7.4.2 OPERATIONEEL PLANNEN 25
7.4.3 ÉÉNMALIGE PLANNEN 25
7.4.4 PERMANENT PLANNEN 25
Pagina | 3
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
7.5 DOELSTELLINGEN FORMULEREN 26
7.5.1 CONVENTIONELE DOELBEPALING 26
7.6 MANAGEMENT BY OBJECTIEVE (=MBO) 26
7.7 KENMERKEN VAN GOED OPGESTELDE DOELSTELLINGE 26
7.7.1 AMORE 26
7.7.2 MAGIE 26
7.7.3 SMART 26
Pagina | 4
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
Introductie
Begrippen
Bedrijfskunde
De tak van de wetenschap die zich bezighoudt met de organisatie en de marktomgeving van bedrijven. Bedrijfskunde kent
een integrale, multidisciplinaire benadering waarin op een wetenschappelijke manier aandacht wordt besteed aan
praktijkgerichte vraagstukken binnen bedrijven, zowel intern als extern.
Management
Proces waarbij de inspanningen van organisatieleden en de middelen van de organisatie gecooördineerd en gestuurd
worden in de realisatie van het gemeenschappelijke doel.
Doel?
Een bedrijfskundige wordt opgeleid om:
1. Onderzoek te kunnen doen naar allerlei bedrijfskundige fenomenen
2. In de praktijk oplossingen voor bedrijfskundige uitdagingen ontwikkelen, te adviseren, te
implementeren(=invoeren) en te evalueren, zowel in productgeoriënteerde als dienstorganisaties
Pagina | 5
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
1 Inleiding tot management en organisaties
Managen v/e organisatie 2 vragen:
1. Wat zijn onze doelen?
2. Wat moeten we doen om onze doelen te bereiken?
1.1 Wie zijn managers?
1.1.1 Manager
Iemand die als leidinggevende met andere, en met hulp van andere werkt door hun werkzaamheden te coördineren, met
Top
als oogmerk de doelstellingen v/d organisatie te realiseren. managers
Midden
• Arbeidsspecialisatie managers
• Arbeidscoördinatie Lagere managers
Uitvoerend personeel
1.1.1.1 Hiërarchische structuur
• Lagere managers: geven leiding aan, en coördineren de ‘gewone’ werknemers die de producten of diensten van
de organisatie genereren.
• Midden managers: geven leiding aan, en coördineren het werk van lagere managers.
• Hogere- of topmanagers: verantwoordelijke voor het definiëren van doelstellingen en het nemen van
beslissingen die van invloed zijn op de gehele organisatie
1.2 Wat is management?
1.2.1 Management
Proces waarbij de inspanningen van organisatieleden en de middelen van de organisatie gecooördineerd en gestuurd
worden in de realisatie van het gemeenschappelijke doel.
• Efficiëntie: het behalen van de groots mogelijk productie door de
minimale inzet van input.
è ‘De dingen goed doen’
• Effectiviteit: het behalen van vooropgestelde doelstellingen met
de juiste activiteiten.
è ‘De goede dingen doen’
1.3 Wat doet de manager?
1.3.1 Managementfuncties- en processen
1.3.1.1 Henri Fayol (20e eeuw)
• Plannen: doelstellingen & strategieën
• Organiseren: wat & wie
• Leidinggeven: aansturen en motiveren v. partijen
• Controleren: zijn de doelstellingen effectief behaalt?
Managementproces: geheel van beslissingen en processen waarbij managers betrokken zijn.
1.3.2 Managementrollen
1.3.2.1 Henry Mintzberg
• Intermenselijke rollen: vertegenwoordiger & symbolische zaken
• Informatieve rollen: communiceren, ontvangen & verzamelen van informatie
Pagina | 6
, 27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
• Beslissingsrollen: maken van keuzes
Functies (als middelpunt) manager:
1. Kaderen: hoe benadert de manager zijn werk?
2. Inroosteren: met welk takenpakket werkt hij?
1.3.3 Managementvaardigheden
• Technische vaardigheden: vakkundigheid in en kennis
van een specialistisch vakgebied
ð Lager management
• Menselijke vaardigheden: goed met anderen kunnen
samenwerken (individueel & team)
ð Middenmanagement
• Conceptuele vaardigheden: abstracte problemen en ingewikkelde situaties kunnen conceptualiseren
ð Hoger/Topmanagement
1.3.4 Omgaan met verandering
3. Veranderende technologie (digitalisering): flexibelere werkafspraken/beroepsbevolking, verschuiving
organisatiegrenzen, …
4. Toegenomen veiligheidsdreigingen: Risicomanagement, Werk-privébalans, Bijstand aan medewerkers, …
5. Toegenomen nadruk op organisatie- en managementethiek: Herwaardering van waarden, herbouwen van
vertrouwen, …
6. Toegenomen concurrentie: klantenservice, innovatie, globalisering, efficiëntie/productiviteit
1.4 Wat is een organisatie?
1.4.1 Organisatie
Geheel waarin mensen op een doelbewuste manier samenwerken om specifieke doelstellingen te verwenzenlijken.
1.4.2 Organisatieconcepten
Beeld hoe men over organisaties denkt & hoe ze van daaruit worden vormgegeven.
• Traditionele organisatie: stabiel, star en taakgericht
• Nieuwe organisatie: dynamisch, flexibel en gericht op vaardigheden
1.5 Waarom mangement bestuderen?
1.5.1 De universaliteit van management
Feit dat management nodig is in organisaties van elk type en van elke grootte, op alle niveaus en op alle gebieden.
1.5.2 De realiteit v/h werk
Zelf manager worden/verantwoording aan manager geven
2 De veranderende wereld van management
2.1 De veranderende wereld
7. Lineaire à Exponentiële wereld
8. Adam Smith: The Wealth of Nations à verdeling v. arbeid: onderverdelen van taken in kleinere taken die
gemakkelijk kunnen worden herhaald.
9. Industriële revolutie: komst van machinale arbeid, massaproductie en efficiënt transport.
Hedendaags management: mix bestaande theorieën en technieken
Pagina | 7
BEDRIJFSKUNDE &
MANAGEMENT
SEM 1
Handelswetenschappen I 1e BACH
AJ 2024-2025
Prof. Desmidt
Dit document
Academisch jaar is2024–2025
een onafhankelijke samenvatting, opgesteld door een student op basis van persoonlijke notities en
studiemateriaal (academiejaar 2024-2025). Deze tekst is op geen enkele wijze officieel verbonden aan, goedgekeurd door,
of uitgegeven door de Universiteit Gent (UGent) of de betrokken professoren. Het document is uitsluitend bedoeld als
aanvulling. Hoewel deze samenvatting met de grootste zorg is samengesteld, kan de auteur niet aansprakelijk worden
gesteld voor eventuele fouten, onvolledigheden of afwijkingen van de leerstof voor het examen.
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
BEGRIPPEN 5
BEDRIJFSKUNDE 5
MANAGEMENT 5
DOEL? 5
1 INLEIDING TOT MANAGEMENT EN ORGANISATIES 6
1.1 WIE ZIJN MANAGERS? 6
1.1.1 MANAGER 6
1.2 WAT IS MANAGEMENT? 6
1.2.1 MANAGEMENT 6
1.3 WAT DOET DE MANAGER? 6
1.3.1 MANAGEMENTFUNCTIES- EN PROCESSEN 6
1.3.2 MANAGEMENTROLLEN 6
1.3.3 MANAGEMENTVAARDIGHEDEN 7
1.3.4 OMGAAN MET VERANDERING 7
1.4 WAT IS EEN ORGANISATIE? 7
1.4.1 ORGANISATIE 7
1.4.2 ORGANISATIECONCEPTEN 7
1.5 WAAROM MANGEMENT BESTUDEREN? 7
1.5.1 DE UNIVERSALITEIT VAN MANAGEMENT 7
1.5.2 DE REALITEIT V/H WERK 7
2 DE VERANDERENDE WERELD VAN MANAGEMENT 7
2.1 DE VERANDERENDE WERELD 7
2.2 KLASSIEKE BENADERING 8
2.2.1 KLASSIEKE ORGANISATIETHEORIE 8
2.2.2 SCIENTIFIC MANAGEMENT – FREDERICK W. TAYLOR 8
2.2.3 SCIENTIFIC MANAGEMENT: VANDAAG 8
2.2.4 DE ALGEMENE BUREAUCRATISCHE ORGANISATIETHEORIE – HENRI FAYOL 8
2.2.5 BUREAUCRATIE – MAX WEBER 9
2.2.6 DE ALGEMENE BUREAUCRATISCHE ORGANISATIETHEORIE: VANDAAG 9
2.3 DE KWANTITATIEVE AANPAK 9
2.3.1 KWANTITATIEVE AANPAK 9
2.3.2 DE KWANTITATIEVE AANPAK: VANDAAG 9
2.4 DE GEDRAGSBENADERING 9
2.4.1 BELANGRIJKE BIJDRAGEN 9
2.4.2 HAWTHRONE-ONDERZOEKEN 10
2.4.3 ORGANISATIEGEDRAG: VANDAAG 10
2.5 DE HEDENDAAGSE BENADERINGEN 10
2.5.1 HEDENDAAGSE BENADERINGEN 10
2.5.2 SYSTEEMBENADERING 10
2.5.3 CONTIGENTIEBENADERING 10
2.5.4 CONCURRERENDE-WAARDENMODEL VAN QUINN 11
2.6 MANAGEMENT 2.0 11
2.6.1 MANAGEMENT 2.0 11
Pagina | 1
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
3 DE SPEELRUIMTE VAN DE MANAGERS 11
3.1 SPEELVELD MANAGER 11
3.1.1 OMGEVINGEN 11
3.2 CULTUUR BINNEN ORGANISATIES 11
3.2.1 WAT IS EEN ORGANISATIECULTUUR? 11
3.2.2 WAT BEPAALT DE CULTUUR? 12
3.2.3 HOE ONTSTAAT EEN CULTUUR? 12
3.2.4 HOE ENE ORGANISATIECULTUUR BLIJFT VOORTBESTAAN? 12
3.2.5 HOE CULTUUR MANAGERS BEÏNVLOED EN VICE VERSA 13
3.2.6 STRENGE VS ZWAKKE CULTUREN 13
3.3 DE INVLOED VAN MANAGER: ONBEPERKTE MACHT OF SYMBOLISCHE MACHT? 13
3.3.1 ONBEPERKTE MACHTSOPVATTING 13
3.3.2 SYMBOLISCHE MACHTSOPVATTING 13
3.3.3 DE WERKELIJKHEID: EEN COMPROMIS 13
3.4 MANAGEMENT IN WERELDWIJDE OMGEVING 13
3.4.1 CULTURELE OMGEVING 13
3.4.2 CULTUURMODEL VAN GEERT HOFSTEDE ‘60 13
3.4.3 HET GLOBE-RAAMWERK VOOR BEOORDELING VAN CULTUREN 1993 14
3.4.4 MONDIAAL MANAGEMENT EN TURBULENTIE 14
3.5 ACTUELE ORGANISATIECULTUURKWESTIES VOOR MANAGERS 14
3.5.1 EEN ETHISCHE CULTUUR ONTWIKKELEN 14
3.5.2 EEN INNOVATIE CULTUUR ONTWIKKELEN 15
3.5.3 EEN KLANTGERICHTE CULTUUR ONTWIKKELEN 15
4 MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID EN ETHISCH HANDELEN 15
4.1 INLEIDING 15
4.1.1 WAT IS MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN? 15
4.1.2 TWEE ZIENSWIJZEN OP MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID 15
4.1.3 VAN VERPLICHTINGEN TOT MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID 15
4.1.4 SOCIAL IMPACT MANAGEMENT 16
4.2 MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID EN ECONOMISCHE PRESTATIES 16
4.2.1 MAATSCHAPPELIJKE EVALUATIE 16
4.3 VERGROENING VAN MANAGEMENT 16
4.3.2 DE VERGROENING VAN ORGANISATIES 16
4.3.3 DE VERGROENING VAN MANAGEMENT EVALUEREN 16
4.4 WAARDEMANAGEMENT 17
4.4.1 FUNCTIES VAN ORGANISATIEWAARDEN 17
4.4.2 ONTWIKKELENDE VAN GEDEELDE WAARDEN 17
4.5 ETHISCHE MANAGEMENTVRAAGSTUKKEN 17
4.5.1 ETHIEK 17
4.5.2 FACTOREN DIE ETHISCH HANDELEN VAN MANAGERS BEÏNVLOEDEN 17
4.5.3 INVLOED V/H NIVEAU V/D MORELE ONTWIKKELING OP ETHISCH HANDELEN 17
4.5.4 INVLOEDEN VAN INDIVIDUELE KENMERKEN (PERSOONLIJKHEID) OP ETHISCH HANDELEN 18
4.5.5 DE INVLOED VAN STRUCTURELE VARIABELEN OP ETHISCH HANDELEN 18
4.5.6 DE INVLOED VAN DE ORGANISATIECULTUUR OP ETHISCH HANDELEN 18
Pagina | 2
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
4.5.7 DE INVLOED V/D INTENSITEIT V/H DILEMMA OP HET ETHISCH HANDELEN 18
4.5.8 HET VERBETEREN VAN ETHISCH GEDRAG 18
5 INNOVATIE EN VERANDERING 19
5.1 HET VERANDERINGSPROCES 19
5.1.1 TWEE ZIENSWIJZE O/H VERANDERINGSPROCES 19
5.1.2 DE KALME ZEE 19
5.1.3 DE WILDE BERGRIVIER 19
5.1.4 DE TWEE ZIENSWIJZEN NADER BEKEKEN 19
5.2 INNOVATIE STIMULEREN 19
5.2.1 CREATIVITEIT VS INNOVATIE 19
5.2.2 SOORTEN INNOVATIE 19
5.2.3 INNOVATIE BIJ ORGANISATIESTRUCTUUR 20
5.3 VERANDERINGSMANAGEMENT 20
5.3.1 WAT IS ORGANISATIEVERANDERING? 20
5.3.2 TYPE VERANDERING 20
5.3.3 WEERSTAND TEGEN VERANDERING 21
5.4 HEDENDAAGSE VRAAGSTUKKEN OVER VERANDERINGSMANAGEMENT 21
5.4.1 HET VERANDEREN VAN DE ORGANISATIECULTUUR 21
5.4.2 OMGAAN MET STRESS VAN WERKNEMERS 21
5.4.3 SUCCESVOLLE VERANDERING 22
6 BESLUITVORMING 22
6.1.1 BEÏNVLOED DOOR 4 FACTOREN: 22
6.2 BESLUITVORMINGSPROCES 22
6.3 DE MANAGER ALS BESLISSER 23
6.3.1 BESLUITVORMING: RATIONALITEIT, BEPERKTE RATIONALITEIT EN INTUÏTIE 23
6.3.2 TYPE PROBLEMEN EN BESLUITVORMING 23
6.3.3 BESLUITVORMING ONDER VERSCHILLENDE OMSTANDIGHEDEN 23
6.3.4 STIJL VAN BESLUITVORMING 24
6.3.5 EVIDENCE-BASED MANAGEMENT (EBMGT) 24
6.4 VERTEKENING EN FOUTEN IN BESLUITVORMING 24
6.4.2 FOCUS 24
7 PLANNING 25
7.1 WAT IS PLANNING 25
7.2 WAAROM PLANNEN MANAGERS? 25
7.3 SOORTEN DOELEN 25
7.4 SOORTEN PLANNING 25
7.4.1 STRATEGISCH PLANNEN 25
7.4.2 OPERATIONEEL PLANNEN 25
7.4.3 ÉÉNMALIGE PLANNEN 25
7.4.4 PERMANENT PLANNEN 25
Pagina | 3
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
7.5 DOELSTELLINGEN FORMULEREN 26
7.5.1 CONVENTIONELE DOELBEPALING 26
7.6 MANAGEMENT BY OBJECTIEVE (=MBO) 26
7.7 KENMERKEN VAN GOED OPGESTELDE DOELSTELLINGE 26
7.7.1 AMORE 26
7.7.2 MAGIE 26
7.7.3 SMART 26
Pagina | 4
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
Introductie
Begrippen
Bedrijfskunde
De tak van de wetenschap die zich bezighoudt met de organisatie en de marktomgeving van bedrijven. Bedrijfskunde kent
een integrale, multidisciplinaire benadering waarin op een wetenschappelijke manier aandacht wordt besteed aan
praktijkgerichte vraagstukken binnen bedrijven, zowel intern als extern.
Management
Proces waarbij de inspanningen van organisatieleden en de middelen van de organisatie gecooördineerd en gestuurd
worden in de realisatie van het gemeenschappelijke doel.
Doel?
Een bedrijfskundige wordt opgeleid om:
1. Onderzoek te kunnen doen naar allerlei bedrijfskundige fenomenen
2. In de praktijk oplossingen voor bedrijfskundige uitdagingen ontwikkelen, te adviseren, te
implementeren(=invoeren) en te evalueren, zowel in productgeoriënteerde als dienstorganisaties
Pagina | 5
,27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
1 Inleiding tot management en organisaties
Managen v/e organisatie 2 vragen:
1. Wat zijn onze doelen?
2. Wat moeten we doen om onze doelen te bereiken?
1.1 Wie zijn managers?
1.1.1 Manager
Iemand die als leidinggevende met andere, en met hulp van andere werkt door hun werkzaamheden te coördineren, met
Top
als oogmerk de doelstellingen v/d organisatie te realiseren. managers
Midden
• Arbeidsspecialisatie managers
• Arbeidscoördinatie Lagere managers
Uitvoerend personeel
1.1.1.1 Hiërarchische structuur
• Lagere managers: geven leiding aan, en coördineren de ‘gewone’ werknemers die de producten of diensten van
de organisatie genereren.
• Midden managers: geven leiding aan, en coördineren het werk van lagere managers.
• Hogere- of topmanagers: verantwoordelijke voor het definiëren van doelstellingen en het nemen van
beslissingen die van invloed zijn op de gehele organisatie
1.2 Wat is management?
1.2.1 Management
Proces waarbij de inspanningen van organisatieleden en de middelen van de organisatie gecooördineerd en gestuurd
worden in de realisatie van het gemeenschappelijke doel.
• Efficiëntie: het behalen van de groots mogelijk productie door de
minimale inzet van input.
è ‘De dingen goed doen’
• Effectiviteit: het behalen van vooropgestelde doelstellingen met
de juiste activiteiten.
è ‘De goede dingen doen’
1.3 Wat doet de manager?
1.3.1 Managementfuncties- en processen
1.3.1.1 Henri Fayol (20e eeuw)
• Plannen: doelstellingen & strategieën
• Organiseren: wat & wie
• Leidinggeven: aansturen en motiveren v. partijen
• Controleren: zijn de doelstellingen effectief behaalt?
Managementproces: geheel van beslissingen en processen waarbij managers betrokken zijn.
1.3.2 Managementrollen
1.3.2.1 Henry Mintzberg
• Intermenselijke rollen: vertegenwoordiger & symbolische zaken
• Informatieve rollen: communiceren, ontvangen & verzamelen van informatie
Pagina | 6
, 27-01-2025 BEDRIJFSKUNDE & MANAGEMENT-I
• Beslissingsrollen: maken van keuzes
Functies (als middelpunt) manager:
1. Kaderen: hoe benadert de manager zijn werk?
2. Inroosteren: met welk takenpakket werkt hij?
1.3.3 Managementvaardigheden
• Technische vaardigheden: vakkundigheid in en kennis
van een specialistisch vakgebied
ð Lager management
• Menselijke vaardigheden: goed met anderen kunnen
samenwerken (individueel & team)
ð Middenmanagement
• Conceptuele vaardigheden: abstracte problemen en ingewikkelde situaties kunnen conceptualiseren
ð Hoger/Topmanagement
1.3.4 Omgaan met verandering
3. Veranderende technologie (digitalisering): flexibelere werkafspraken/beroepsbevolking, verschuiving
organisatiegrenzen, …
4. Toegenomen veiligheidsdreigingen: Risicomanagement, Werk-privébalans, Bijstand aan medewerkers, …
5. Toegenomen nadruk op organisatie- en managementethiek: Herwaardering van waarden, herbouwen van
vertrouwen, …
6. Toegenomen concurrentie: klantenservice, innovatie, globalisering, efficiëntie/productiviteit
1.4 Wat is een organisatie?
1.4.1 Organisatie
Geheel waarin mensen op een doelbewuste manier samenwerken om specifieke doelstellingen te verwenzenlijken.
1.4.2 Organisatieconcepten
Beeld hoe men over organisaties denkt & hoe ze van daaruit worden vormgegeven.
• Traditionele organisatie: stabiel, star en taakgericht
• Nieuwe organisatie: dynamisch, flexibel en gericht op vaardigheden
1.5 Waarom mangement bestuderen?
1.5.1 De universaliteit van management
Feit dat management nodig is in organisaties van elk type en van elke grootte, op alle niveaus en op alle gebieden.
1.5.2 De realiteit v/h werk
Zelf manager worden/verantwoording aan manager geven
2 De veranderende wereld van management
2.1 De veranderende wereld
7. Lineaire à Exponentiële wereld
8. Adam Smith: The Wealth of Nations à verdeling v. arbeid: onderverdelen van taken in kleinere taken die
gemakkelijk kunnen worden herhaald.
9. Industriële revolutie: komst van machinale arbeid, massaproductie en efficiënt transport.
Hedendaags management: mix bestaande theorieën en technieken
Pagina | 7
