Samenvatting Celbiologie & Microbiologie — HBO 2026
UITGEBREIDE EDITIE — Celstructuur, DNA/RNA, Celdeling,
Bacteriën, Virussen, Immunologie + 25 Oefenvragen
Complete Examenvoorbereiding
Versie: 2026 — UITGEBREIDE EDITIE
Geschikt voor: HBO Biologie, Biomedisch, Life Sciences, Verpleegkunde, MLO
Inhoud: Celstructuur + DNA/RNA + celdeling + micro-organismen + immunologie + 25
oefenvragen
Omvang: 30+ pagina's
⭐ Geslaagd? Laat een review achter op Stuvia!
DEEL 1: DE CEL
1.1 Prokaryoot vs. Eukaryoot
Prokaryoot Eukaryoot
Kern Geen echte kern (DNA vrij in Echte kern met kernmembraan
cytoplasma)
Organellen Geen membraanorganellen Wel (mitochondria, ER, Golgi)
Grootte 0,1-10 μm 10-100 μm
DNA Circulair, 1 chromosoom Lineair, meerdere
chromosomen
Voorbeeld Bacteriën, archaea Planten, dieren, schimmels
1.2 Celorganellen
Organel Functie
Kern (nucleus) DNA opslag, genexpressie reguleren
Ribosomen Eiwitsynthese (translatie)
Ruw ER Eiwitsynthese + transport (met ribosomen)
Glad ER Lipidensynthese, detoxificatie
Golgi-apparaat Verpakken, modificeren, sorteren eiwitten
Mitochondriën Energieproductie (ATP!) — celademhaling
Chloroplasten Fotosynthese (alleen planten!)
, Organel Functie
Lysosomen Afbraak (vertering) van stoffen
Peroxisomen Afbraak vetzuren, ontgifting H₂O₂
Cytoskelet Vorm, beweging, transport
Celmembraan Barrière, selectief doorlaatbaar
Celwand Stevigheid (planten, bacteriën, schimmels)
Vacuole Opslag water, ionen (planten: groot!)
1.3 Celmembraan — Vloeibaar Mozaïekmodel
Fosfolipide dubbellaag:
Hydrofiel (waterminnend) kopje → buiten
Hydrofoob (waterafstotend) staartje → binnen
○○○○○○○○○○○○○ (koppen)
∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫ (staarten)
∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫ (staarten)
○○○○○○○○○○○○○ (koppen)
Eiwitten:
- Integraal: door de hele membraan (transport, receptoren)
- Perifeer: aan oppervlak (signaal, structuur)
- Cholesterol: vloeibaarheid reguleren
Transport:
Passief (GEEN energie):
- Diffusie: van hoog → laag concentratie
- Osmose: water door semipermeabel membraan
- Gefaciliteerde diffusie: via kanaaleiwitten
Actief (WEL energie/ATP):
- Actief transport: pomp (Na⁺/K⁺-pomp)
- Endocytose: cel neemt stof op (fagocytose, pinocytose)
- Exocytose: cel scheidt stof uit
DEEL 2: DNA, RNA EN EIWITSYNTHESE
2.1 DNA-structuur
DNA = DeoxyriboNucleïnezuur → ERFELIJK MATERIAAL
Dubbelhelix (Watson & Crick, 1953):
2 strengen, antiparallel, omeinander gedraaid
Nucleotide = suiker (deoxyribose) + fosfaat + base
Basenparing (complementair):
A — T (adenine — thymine) → 2 waterstofbruggen
G — C (guanine — cytosine) → 3 waterstofbruggen
→ A-T en G-C ALTIJD! (Chargaff's regel)
→ Meer G-C = STABIELER (3 bruggen vs. 2)
UITGEBREIDE EDITIE — Celstructuur, DNA/RNA, Celdeling,
Bacteriën, Virussen, Immunologie + 25 Oefenvragen
Complete Examenvoorbereiding
Versie: 2026 — UITGEBREIDE EDITIE
Geschikt voor: HBO Biologie, Biomedisch, Life Sciences, Verpleegkunde, MLO
Inhoud: Celstructuur + DNA/RNA + celdeling + micro-organismen + immunologie + 25
oefenvragen
Omvang: 30+ pagina's
⭐ Geslaagd? Laat een review achter op Stuvia!
DEEL 1: DE CEL
1.1 Prokaryoot vs. Eukaryoot
Prokaryoot Eukaryoot
Kern Geen echte kern (DNA vrij in Echte kern met kernmembraan
cytoplasma)
Organellen Geen membraanorganellen Wel (mitochondria, ER, Golgi)
Grootte 0,1-10 μm 10-100 μm
DNA Circulair, 1 chromosoom Lineair, meerdere
chromosomen
Voorbeeld Bacteriën, archaea Planten, dieren, schimmels
1.2 Celorganellen
Organel Functie
Kern (nucleus) DNA opslag, genexpressie reguleren
Ribosomen Eiwitsynthese (translatie)
Ruw ER Eiwitsynthese + transport (met ribosomen)
Glad ER Lipidensynthese, detoxificatie
Golgi-apparaat Verpakken, modificeren, sorteren eiwitten
Mitochondriën Energieproductie (ATP!) — celademhaling
Chloroplasten Fotosynthese (alleen planten!)
, Organel Functie
Lysosomen Afbraak (vertering) van stoffen
Peroxisomen Afbraak vetzuren, ontgifting H₂O₂
Cytoskelet Vorm, beweging, transport
Celmembraan Barrière, selectief doorlaatbaar
Celwand Stevigheid (planten, bacteriën, schimmels)
Vacuole Opslag water, ionen (planten: groot!)
1.3 Celmembraan — Vloeibaar Mozaïekmodel
Fosfolipide dubbellaag:
Hydrofiel (waterminnend) kopje → buiten
Hydrofoob (waterafstotend) staartje → binnen
○○○○○○○○○○○○○ (koppen)
∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫ (staarten)
∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫∫ (staarten)
○○○○○○○○○○○○○ (koppen)
Eiwitten:
- Integraal: door de hele membraan (transport, receptoren)
- Perifeer: aan oppervlak (signaal, structuur)
- Cholesterol: vloeibaarheid reguleren
Transport:
Passief (GEEN energie):
- Diffusie: van hoog → laag concentratie
- Osmose: water door semipermeabel membraan
- Gefaciliteerde diffusie: via kanaaleiwitten
Actief (WEL energie/ATP):
- Actief transport: pomp (Na⁺/K⁺-pomp)
- Endocytose: cel neemt stof op (fagocytose, pinocytose)
- Exocytose: cel scheidt stof uit
DEEL 2: DNA, RNA EN EIWITSYNTHESE
2.1 DNA-structuur
DNA = DeoxyriboNucleïnezuur → ERFELIJK MATERIAAL
Dubbelhelix (Watson & Crick, 1953):
2 strengen, antiparallel, omeinander gedraaid
Nucleotide = suiker (deoxyribose) + fosfaat + base
Basenparing (complementair):
A — T (adenine — thymine) → 2 waterstofbruggen
G — C (guanine — cytosine) → 3 waterstofbruggen
→ A-T en G-C ALTIJD! (Chargaff's regel)
→ Meer G-C = STABIELER (3 bruggen vs. 2)
