Samenvatting MA-201 Therapeutische eiwitten | UU | 2025/26

Samenvatting



MA-201
Therapeutische
eiwitten




Inhoud
HC Stabiliteit & Structuur.................................................................................................... 3

,WC Inleiding........................................................................................................................ 6
HC Regelgeving................................................................................................................ 18
WC2 Stabiliteit.................................................................................................................. 23
HC Analyse....................................................................................................................... 33
WC3 Analyse..................................................................................................................... 41
HC PK/PD Deel 1............................................................................................................... 47
WC4 PK/PD Deel 1............................................................................................................. 54
HC ATMP........................................................................................................................... 60
HC PK/PD Deel 2............................................................................................................... 65
WC TDM............................................................................................................................ 73
WC Biobetter Engineering................................................................................................. 77
Overzicht hulpstoffen........................................................................................................ 79
Practicum aantekeningen................................................................................................. 83

,HC Stabiliteit & Structuur
 Chiraliteit + Stereo-isomeren
4 verschillende zijgroepen (max 1H). --> chiraal koolstof atoom --> enantiomeer --> R-configuratrie en
S-config

R / S = vaak zelfde eigenschappen zoals kookpunt/oplosbaarheid, maar wel mogelijke andere bio
activiteit.

Cis = Substituenten met hoge prio aan zelfde kant
Trans = niet.

Aminozuren = chiraal m.u.v. glycine

 Soorten AA
Hydrofoob - klein alkaan
Aromatisch - ringstructuur
Polair - SH/NH/OH
Zuur - COOH (2x)

 Zijketen R = leidend voor biologische actviteit
 Cysteine is enige die covalente binding kan vormen via zwavelbru
 N terminus altijd links en C is rechts
 Glyc-ala = NIET ala-glyc
 Aminozuursequentie is bepalend voor karakteristieken vd stof e.g. aspartaam --> toxisch.


Iso-elektrisch punt
IEP = pKi = netto lading = 0 = wateroplosbaarheid het laagst.
Specifieke pH waarbij netto lading 0, maar lokale ladingen wel + - + - kan zijn.

Cysteine (SH) vs. asparagine (OH)
O > S --> Elektronenzuigend = inductief effect --> relatief meer elektronen op N bij cysteïne --> meer
affiniteit met N-H --> minder omgevingsph daling nodig voor NH3+ --> Hoger pKa.

, Rechter structuur gunstigere conformatie door verlaagde energie.
Omdat de lokalisatie van elektronen op de meest elektroneg. (O) en minst elektroneg (N)
gelokaliseerd zijn.
Transitie tussen structuren gebeurt niet spontaan, vereist energie. --> temp/denaturatie.

 Semaglutide
Chain van 18C --> inductie binding aan albumine --> verlengt werkzaamheid + vermindert (renale)
klaring)
Peptide = Besteaat uit 2 ketens van 31 aminozuren
Eiwitten = macromolen >50 AA


 B-sheet slecht opl t.o.v. alfa helix
Proline gaat b sheets tegen.
Implementatie van proline = manier van wateroplosbaarheidsinductie rekening houdend met
wijziging van aminozuursequentie en invl op aminozuursequentie.

Andere aminozuren vervormen/stimuleren B-sheet ;
Valine : stimuleren B sheet
Nog 2 stimuleren ook, vgm MKC en Ido(r) oid.


Primair
 Aminozuursequentie
 Lineair
 Amidebindingen tussen CO en NH

Secundair
 Vouwing van de keten
 Alfahelix - H-bruggen tussen CO / NH
Hydrofiele buitenkant, hydrofobe binnen --> oplosbaar
 B-Sheet - parallelle H-bruggen
Hydrofoob oppervlak = aggregatiegevoelig
Gebroken door proline, bevat rigide cyclische structuur --> verhindert strakke B-sheet --> inductie
wateroplosbaarheid en aggregatiegevoeligheid

Tertiair
 Volledige 3D vouwing
 SH- H-brug - Ion - Hydrofobe

Quaternair
 Samenvoeging van meerdere eiwitten