Hoofdstuk 1: op ontdekkingstocht door een bekend
gebied
Belangrijkste ideeën / Waarom belangrijk voor
Naam Wie / beroep
begrippen sociologie?
Sociologische verbeelding Toont dat persoonlijke problemen
Charles
Amerikaanse bestaande uit 3 componenten: altijd in een maatschappelijke en
Wright
socioloog geschiedenis, biografie, historische context moeten
Mills
sociale structuur worden bekeken
Onderzoek naar zelfdoding Bewijst dat zelfs zeer persoonlijke
Émile Franse
(1897), sociale integratie en daden sociaal bepaald zijn →
Durkheim socioloog
regulatie basisprincipe van sociologie
Magische driehoek (met
Oostenrijks- Luckmann): subjectieve
Peter Benadrukt wisselwerking tussen
Amerikaanse betekenis – sociale
Berger individu en samenleving
socioloog structuren – individueel
handelen
Sloveens-
Thomas Magische driehoek (1966) Toont hoe werkelijkheid sociaal
Oostenrijkse
Luckmann samen met Berger geconstrueerd wordt
socioloog
Hoofdstuk 2: de samenleving is een veld van
tegengestelde krachten
Belangrijkste ideeën / Waarom belangrijk in
Naam Wie / stroming
begrippen dit hoofdstuk?
Top-down benadering, Toont hoe
Duitse filosoof & kapitalisme bepaalt gedrag maatschappelijke
Karl Marx socioloog – van arbeiders, vervreemding structuren (economie)
conflictsociologie in arbeid (van product, proces, individuen sturen en
anderen en zichzelf) vrijheid beperken
Legt uit hoe
samenlevingen
Émile Franse socioloog – Mechanische solidariteit vs.
samenhang (cohesie)
Durkheim functionalisme organische solidariteit
behouden en hoe
solidariteit evolueert
Steenssens Belgische Typen drempels: Helpen verklaren waarom
& Van onderzoekers institutionele, situationele en mensen ondanks formele
Regenmortel dispositionele drempels kansen toch uitgesloten
1
, Belangrijkste ideeën / Waarom belangrijk in
Naam Wie / stroming
begrippen dit hoofdstuk?
worden
Hoofdstuk 3: waarmee zijn sociologen bezig?
Belangrijkste ideeën / Waarom belangrijk in dit
Naam Wie / stroming
begrippen deel?
Sociale feiten moeten als Legt de wetenschappelijke
Émile Franse socioloog –
dingen worden behandeld; basis van sociologie en toont
Durkhei grondlegger van
sociale feiten zijn dwingend, dat de samenleving een eigen
m het functionalisme
extern, collectief en objectief realiteit heeft
Robert K. Amerikaanse Mattheüseffect: wie al Toont perverse effecten van
Merton socioloog voordelen heeft, krijgt er meer beleid en ongelijkheid aan
Maakt duidelijk dat sociale
Verdere toepassing van het maatregelen vaak de
Herman
Belgische socioloog Mattheüseffect op sociale middenklasse meer
Deleeck
zekerheid en overheidsbeleid bevoordelen dan kwetsbare
groepen
Hoofdstuk 4: de ene bril is de andere niet
Belangrijkste ideeën / Waarom belangrijk in dit
Naam Wie / stroming
begrippen hoofdstuk?
Selectieve waarneming:
Toont aan dat waarneming
“zomaar waarnemen”
nooit objectief is en altijd
Karl Popper Wetenschapsfilosoof bestaat niet; waarneming is
gebeurt vanuit een bepaald
altijd theorie- en perspectief
referentiekader
geladen
William I. Thomas-theorema: Verklaart waarom mensen
Thomas & Amerikaanse beleefde werkelijkheid en handelen op basis van
Dorothy S. sociologen zakelijke werkelijkheid interpretaties, niet op basis
Thomas bepalen gedrag even sterk van objectieve feiten
Pygmalion-effect /
Illustreert hoe
Robert Rosenthal-effect:
Psycholoog voorspellingen zichzelf
Rosenthal verwachtingen beïnvloeden
kunnen waarmaken
prestaties
Sociale fysica,
Vertegenwoordigt de
Auguste Franse filosoof – positivistische wetenschap,
verklarende, wetmatige
Comte positivisme wetmatigheden, “Savoir pour
benadering van sociologie
prévoir afin de pouvoir”
Max Weber Duitse socioloog Verstehende methode, Introduceert de
sociaal handelen, betekenis interpreterende benadering
2