Arbeid en zekerheid samenvatting
,Schets van het Nederlandse arbeidsrecht
Hoofdstuk 3 – Arbeidsovereenkomstenrecht
3.1 Inleiding
3.1.3 Bijzondere arbeidsovereenkomsten
Voor sommige arbeidsovereenkomsten geldt Boek 7 titel 10 BW niet, tot 2020 was zij niet
van toepassing op werknemers van een publiekrechtelijk lichaam. Deze ambtenaren vielen
onder de ambtenarenwet, dit is echter omgezet en niet meer van toepassing. Deze
ambtenaren hebben dus een arbeidsovereenkomst, met uitzondering van rechters, militairen
en politieagenten (art. 3 Ambtenarenwet).
Daarnaast zijn er een aantal overeenkomsten wel onder de arbeidsovereenkomst geplaatst,
maar met een afwijking voor een aantal bepalingen. Hieronder valt de kapitein in de visserij
(art. 340 e.v. WvK en art. 7:694 BW), de handelsvertegenwoordiger (art. 7:687-689 BW) en
de bestuurder van een NV of BW (art. 2:131-135 respectievelijk 2:242-245 BW).
Sommige arbeidsrelaties zijn ingewikkelder, waardoor soms onduidelijk is of iemand
bescherming geniet. Dit gaat met name om de flexibele arbeidsrelaties, deze groep is
gegroeid in de afgelopen jaren, vooral in de seizoensarbeid. Het doel van deze
overeenkomsten voor de werkgever is de arbeidskracht slechts te laten werken, wanneer hij
werkt heeft en ook alleen dan te betalen. Of deze flexibele overeenkomst een
arbeidsovereenkomst is afhankelijk van de bepalingen in Titel 10 Boek 7.
Zelfs als het onder een arbeidsovereenkomst valt, dan is het mogelijk dat er geen
bescherming is tegen inkomensverlies of ontslagbescherming.
Flexibele arbeid wordt door de overheid gereguleerd, bijvoorbeeld door de ketenregeling
(art. 7:668a BW), rechtsvermoedens (art. 7:610a en 610b BW) en de uitzendovereenkomst
(art. 7:690 BW). Hiermee is aan de doelstelling van werkgevers tegemoetgekomen, maar
hebben werknemers ook bescherming gekregen.
Het doel vanuit de overheid is om het aantal flexibele contracten te bestrijden, de
verbetering van de rechtspositie is echter met name voor werknemers met een contract voor
bepaalde tijd.
Iemand met een thuiswerkovereenkomst kan een werknemer zijn, hierover bestond
discussie omdat er geen toezichtmogelijkheden zijn. Deze mogelijkheden zijn echter
verbeterd door internet. Een thuiswerker kan dus werknemer zijn.
Freelance-arbeid is niet juridisch gedefinieerd, het houdt in dat je voor verschillende
werknemers werkt en veel incidentele arbeid verricht. Meestal wordt een overeenkomst van
opdracht beoogd, maar hierbij kan er schijnzelfstandigheid zijn. Afhankelijk van de
omstandigheden van het geval kan hier een arbeidsovereenkomst bestaan
(Steenbergen/NOS-arrest, HR1).
Een oproepcontract is een overeenkomst waarbij iemand geen uren op papier heeft, maar de
arbeid verricht wanneer hij hiertoe wordt opgeroepen. De werktijden kunnen wel beperkt
zijn gereguleerd door ene min-maxcontract, maar meestal is het een nulurencontract. Als
aan een oproep gehoor wordt gegeven, dan is er sprake van arbeid uit een
arbeidsovereenkomst. Je bent gehouden aan de overeenkomst gehoor te geven, mits deze 4
1
Steenbergen/NOS-arrest, HR (ECLI:NL:HR:1978:AC0627).
, dagen van tevoren schriftelijk is opgeroepen (art. 7:628a lid 2 BW). Je hebt recht op loon
over de oproep als deze binnen 4 dagen wordt afgebeld (lid 3).
Het oproepcontract is in de wet opgenomen (art. 7:628a lid 9 BW), er is sprake van een
arbeidsovereenkomst als er een oproepovereenkomst is waarbij de omvang van de arbeid
niet is vastgelegd in een bepaald aantal uren per maand of andere tijdseenheid. Hierdoor
heb je ook altijd een minimumrecht van 3 uur uitbetaling per dienst (art. 7:628a lid 1 BW),
dit geldt voor afzonderlijke oproepen niet per dag.
Na iedere 12 manden van een oproepovereenkomst moet de werkgever een aanbod tot
vaste uren doen aan de werknemer (art. 7:628a lid 5 BW). Dit noem je het vastklikmoment,
daarna is het rooster variabel maar het salaris vast.
Zolang er geen uren zijn opgenomen kan de werkgever een beroep doen op een
loonuitsluitingsbeding (art. 7:628 lid 5 en 7 BW), als er een aantal uren in staat, dan moeten
deze uitbetaald worden. Een voorbeeld kan zijn een jaarurencontract (veel gebruikt in de
zorg), dan moet je dit totaal uitbetaald krijgen, ongeacht het aantal uren gewerkt in een
maand.
Na een aaneenschakeling van oproepen die ieder voor zich een overeenkomst voor bepaalde
tijd opleveren kan dit een geen oproepovereenkomst zijn. Omdat het aantal uren vastligt
kun je je hierop beroep. Als je meerdere overeenkomsten achter elkaar krijgt, dan treedt de
ketenregeling (art. 7:668a BW) in werking en krijg je een vast contract, dit geeft meer
ontslagbescherming.
Een oproepcontract met een contract voor onbepaalde tijd geniet in beginsel
ontslagbescherming. Maar de werkgever kan besluiten je niet meer op te roepen. Goed
werkgeverschap geeft echter de plicht om toch op te roepen, tenzij er een goede reden is
(Van Hertum/Connexxion-arrest, HR2).
Een langdurig oproepcontract, die het karakter van een nulurencontract had, kan na verloop
van tijd een arbeidsverhouding met vaste uren worden, mits al die tijd voltijd gewerkt is
(AGFA-arrest, HR3).
Als er discrepantie is over gemaakte afspraken en de werkelijke gang van zaken, dan kun je
een beroep doen op een rechtsvermoeden. Hierdoor wordt de gang van zaken volgens een
periode van minstens 3 maanden de werkelijke afspraak (art. 7:610b BW).
Een uitzendovereenkomst is een overeenkomst tussen 3 partijen, werknemer, werkgever en
een inlener. De werkgever stelt zijn werknemer ter beschikking (art. 7:690 BW), maar blijft
zelf verantwoordelijk voor de werknemer en zijn rechten. Behalve waar het gaat om
aansprakelijkheid, dat is de inlener (art. 7:658 BW).
De relatie tussen de werkgever en inlener is een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW).
De relatie tussen inlener en werknemer wordt niet als een arbeidsovereenkomst beschouwd,
maar na 24 maanden wordt hij wel als werknemer aangemerkt voor de Ondernemingsraar
(art. 1 lid 3 WOR).
Bij een uitzendovereenkomst geldt een afwijkend ontslagregime. De ketenregeling is
namelijk niet van toepassing (art. 7:691 BW), daardoor eindigt de overeenkomst van
rechtswege.
Bij Payrolling besteed een werkgever werkzaamheden uit aan externe gespecialiseerde
bedrijven. Als het Payroll-bedrijf een arbeidsovereenkomst sluit met een werknemer die
2
Van Hertum/Connexxion-arrest, HR (ECLI:NL:HR:2015:923)
3
AGFA-arrest, HR (ECLI:NL:HR:1994:ZC1322)
,Schets van het Nederlandse arbeidsrecht
Hoofdstuk 3 – Arbeidsovereenkomstenrecht
3.1 Inleiding
3.1.3 Bijzondere arbeidsovereenkomsten
Voor sommige arbeidsovereenkomsten geldt Boek 7 titel 10 BW niet, tot 2020 was zij niet
van toepassing op werknemers van een publiekrechtelijk lichaam. Deze ambtenaren vielen
onder de ambtenarenwet, dit is echter omgezet en niet meer van toepassing. Deze
ambtenaren hebben dus een arbeidsovereenkomst, met uitzondering van rechters, militairen
en politieagenten (art. 3 Ambtenarenwet).
Daarnaast zijn er een aantal overeenkomsten wel onder de arbeidsovereenkomst geplaatst,
maar met een afwijking voor een aantal bepalingen. Hieronder valt de kapitein in de visserij
(art. 340 e.v. WvK en art. 7:694 BW), de handelsvertegenwoordiger (art. 7:687-689 BW) en
de bestuurder van een NV of BW (art. 2:131-135 respectievelijk 2:242-245 BW).
Sommige arbeidsrelaties zijn ingewikkelder, waardoor soms onduidelijk is of iemand
bescherming geniet. Dit gaat met name om de flexibele arbeidsrelaties, deze groep is
gegroeid in de afgelopen jaren, vooral in de seizoensarbeid. Het doel van deze
overeenkomsten voor de werkgever is de arbeidskracht slechts te laten werken, wanneer hij
werkt heeft en ook alleen dan te betalen. Of deze flexibele overeenkomst een
arbeidsovereenkomst is afhankelijk van de bepalingen in Titel 10 Boek 7.
Zelfs als het onder een arbeidsovereenkomst valt, dan is het mogelijk dat er geen
bescherming is tegen inkomensverlies of ontslagbescherming.
Flexibele arbeid wordt door de overheid gereguleerd, bijvoorbeeld door de ketenregeling
(art. 7:668a BW), rechtsvermoedens (art. 7:610a en 610b BW) en de uitzendovereenkomst
(art. 7:690 BW). Hiermee is aan de doelstelling van werkgevers tegemoetgekomen, maar
hebben werknemers ook bescherming gekregen.
Het doel vanuit de overheid is om het aantal flexibele contracten te bestrijden, de
verbetering van de rechtspositie is echter met name voor werknemers met een contract voor
bepaalde tijd.
Iemand met een thuiswerkovereenkomst kan een werknemer zijn, hierover bestond
discussie omdat er geen toezichtmogelijkheden zijn. Deze mogelijkheden zijn echter
verbeterd door internet. Een thuiswerker kan dus werknemer zijn.
Freelance-arbeid is niet juridisch gedefinieerd, het houdt in dat je voor verschillende
werknemers werkt en veel incidentele arbeid verricht. Meestal wordt een overeenkomst van
opdracht beoogd, maar hierbij kan er schijnzelfstandigheid zijn. Afhankelijk van de
omstandigheden van het geval kan hier een arbeidsovereenkomst bestaan
(Steenbergen/NOS-arrest, HR1).
Een oproepcontract is een overeenkomst waarbij iemand geen uren op papier heeft, maar de
arbeid verricht wanneer hij hiertoe wordt opgeroepen. De werktijden kunnen wel beperkt
zijn gereguleerd door ene min-maxcontract, maar meestal is het een nulurencontract. Als
aan een oproep gehoor wordt gegeven, dan is er sprake van arbeid uit een
arbeidsovereenkomst. Je bent gehouden aan de overeenkomst gehoor te geven, mits deze 4
1
Steenbergen/NOS-arrest, HR (ECLI:NL:HR:1978:AC0627).
, dagen van tevoren schriftelijk is opgeroepen (art. 7:628a lid 2 BW). Je hebt recht op loon
over de oproep als deze binnen 4 dagen wordt afgebeld (lid 3).
Het oproepcontract is in de wet opgenomen (art. 7:628a lid 9 BW), er is sprake van een
arbeidsovereenkomst als er een oproepovereenkomst is waarbij de omvang van de arbeid
niet is vastgelegd in een bepaald aantal uren per maand of andere tijdseenheid. Hierdoor
heb je ook altijd een minimumrecht van 3 uur uitbetaling per dienst (art. 7:628a lid 1 BW),
dit geldt voor afzonderlijke oproepen niet per dag.
Na iedere 12 manden van een oproepovereenkomst moet de werkgever een aanbod tot
vaste uren doen aan de werknemer (art. 7:628a lid 5 BW). Dit noem je het vastklikmoment,
daarna is het rooster variabel maar het salaris vast.
Zolang er geen uren zijn opgenomen kan de werkgever een beroep doen op een
loonuitsluitingsbeding (art. 7:628 lid 5 en 7 BW), als er een aantal uren in staat, dan moeten
deze uitbetaald worden. Een voorbeeld kan zijn een jaarurencontract (veel gebruikt in de
zorg), dan moet je dit totaal uitbetaald krijgen, ongeacht het aantal uren gewerkt in een
maand.
Na een aaneenschakeling van oproepen die ieder voor zich een overeenkomst voor bepaalde
tijd opleveren kan dit een geen oproepovereenkomst zijn. Omdat het aantal uren vastligt
kun je je hierop beroep. Als je meerdere overeenkomsten achter elkaar krijgt, dan treedt de
ketenregeling (art. 7:668a BW) in werking en krijg je een vast contract, dit geeft meer
ontslagbescherming.
Een oproepcontract met een contract voor onbepaalde tijd geniet in beginsel
ontslagbescherming. Maar de werkgever kan besluiten je niet meer op te roepen. Goed
werkgeverschap geeft echter de plicht om toch op te roepen, tenzij er een goede reden is
(Van Hertum/Connexxion-arrest, HR2).
Een langdurig oproepcontract, die het karakter van een nulurencontract had, kan na verloop
van tijd een arbeidsverhouding met vaste uren worden, mits al die tijd voltijd gewerkt is
(AGFA-arrest, HR3).
Als er discrepantie is over gemaakte afspraken en de werkelijke gang van zaken, dan kun je
een beroep doen op een rechtsvermoeden. Hierdoor wordt de gang van zaken volgens een
periode van minstens 3 maanden de werkelijke afspraak (art. 7:610b BW).
Een uitzendovereenkomst is een overeenkomst tussen 3 partijen, werknemer, werkgever en
een inlener. De werkgever stelt zijn werknemer ter beschikking (art. 7:690 BW), maar blijft
zelf verantwoordelijk voor de werknemer en zijn rechten. Behalve waar het gaat om
aansprakelijkheid, dat is de inlener (art. 7:658 BW).
De relatie tussen de werkgever en inlener is een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW).
De relatie tussen inlener en werknemer wordt niet als een arbeidsovereenkomst beschouwd,
maar na 24 maanden wordt hij wel als werknemer aangemerkt voor de Ondernemingsraar
(art. 1 lid 3 WOR).
Bij een uitzendovereenkomst geldt een afwijkend ontslagregime. De ketenregeling is
namelijk niet van toepassing (art. 7:691 BW), daardoor eindigt de overeenkomst van
rechtswege.
Bij Payrolling besteed een werkgever werkzaamheden uit aan externe gespecialiseerde
bedrijven. Als het Payroll-bedrijf een arbeidsovereenkomst sluit met een werknemer die
2
Van Hertum/Connexxion-arrest, HR (ECLI:NL:HR:2015:923)
3
AGFA-arrest, HR (ECLI:NL:HR:1994:ZC1322)
