Kanker - Overzicht (naar PowerPoint)
Inleidende begrippen
Oncologie
- Oncos (gezwel) - logos (studie)
- Leer der gezwelziekten
- Kankergeneeskunde
Tumor
- Elke abnormale zwelling of woekering
- Kwaadaardige tumor -> kanker
Kanker
- Kwaadaardige tumor
- Carcinoom
- Gezwel = goed doorbloed -> aanzien als krab
- Carcinos – kanker
Kanker doorheen de geschiedenis
Kanker -> even oud als leven zelf
Kwaadaardige tumoren: gekend sinds oude beschavingen
- Papyrusrollen (1600 v.Chr.): borsttumor
- Mummie uit Gizeh-piramide: bottumor
- Holenbeer uit ijstijd: bottumor
Oorzaak -> gezien als straf van de goden (tot middeleeuwen)
Hippocrates (400 v.C.): theorie van Humores:
- Zwarte lichaamsvloeistof
o Theorie lichaamsvloeistoffen: bloed, slijm, gele gal, zwarte gal -
> zwarte gal oorzaak van kanker
- Eerste die kanker in verband met natuurlijke oorzaken
19e eeuw: invoering van microscoop:
Kanker = geen vloeistof of lymfe maar cellen!
- Kanker herkend als cellulaire ziekte
o Woekering cellen vormen
1
, Epidemiologie: voorkomen:
Gegevens/ cijfers/ tabellen:
- Incidentie
o Aantal nieuwe gevallen in een bevolkingsgroep
o Meestal weergegeven per jaar
- Prevalentie
o Aantal personen dat op een bepaald moment aan ziekte lijdt
- Mortaliteit
o Aantal sterfgevallen
Kanker is zowel een geneeskundig als maatschappelijk/ sociaal probleem
Enkele cijfers:
- 40% van de mensen krijgt kanker
- 60% van de patiënten kan genezen worden
- 6 miljoen mensen sterven jaarlijks aan kanker
- Elke 5 seconden sterft iemand t.g.v. kanker
- 40% van de kankers is vermijdbaar
- 67% van de kankers kan genezen worden
- 1 op 3 mannen en 1 op 4 vrouwen krijgen kanker
Kanker op lijst van doodsoorzaken:
Longkanker + colonkanker in top 3 meest voorkomende kankers bij mannen
EN vrouwen
Voorkomen mannen + vrouwen vs leeftijd -> bij ouderdom meer kans op
kanker
Sterke daling maagkanker ->
uitvinding koelkast (minder pekelen
met zout)
Stijging longkanker -> rookgedrag
Mortaliteit baarmoederhalskanker -
> betere behandeling + screening
(opsporing)
2
Inleidende begrippen
Oncologie
- Oncos (gezwel) - logos (studie)
- Leer der gezwelziekten
- Kankergeneeskunde
Tumor
- Elke abnormale zwelling of woekering
- Kwaadaardige tumor -> kanker
Kanker
- Kwaadaardige tumor
- Carcinoom
- Gezwel = goed doorbloed -> aanzien als krab
- Carcinos – kanker
Kanker doorheen de geschiedenis
Kanker -> even oud als leven zelf
Kwaadaardige tumoren: gekend sinds oude beschavingen
- Papyrusrollen (1600 v.Chr.): borsttumor
- Mummie uit Gizeh-piramide: bottumor
- Holenbeer uit ijstijd: bottumor
Oorzaak -> gezien als straf van de goden (tot middeleeuwen)
Hippocrates (400 v.C.): theorie van Humores:
- Zwarte lichaamsvloeistof
o Theorie lichaamsvloeistoffen: bloed, slijm, gele gal, zwarte gal -
> zwarte gal oorzaak van kanker
- Eerste die kanker in verband met natuurlijke oorzaken
19e eeuw: invoering van microscoop:
Kanker = geen vloeistof of lymfe maar cellen!
- Kanker herkend als cellulaire ziekte
o Woekering cellen vormen
1
, Epidemiologie: voorkomen:
Gegevens/ cijfers/ tabellen:
- Incidentie
o Aantal nieuwe gevallen in een bevolkingsgroep
o Meestal weergegeven per jaar
- Prevalentie
o Aantal personen dat op een bepaald moment aan ziekte lijdt
- Mortaliteit
o Aantal sterfgevallen
Kanker is zowel een geneeskundig als maatschappelijk/ sociaal probleem
Enkele cijfers:
- 40% van de mensen krijgt kanker
- 60% van de patiënten kan genezen worden
- 6 miljoen mensen sterven jaarlijks aan kanker
- Elke 5 seconden sterft iemand t.g.v. kanker
- 40% van de kankers is vermijdbaar
- 67% van de kankers kan genezen worden
- 1 op 3 mannen en 1 op 4 vrouwen krijgen kanker
Kanker op lijst van doodsoorzaken:
Longkanker + colonkanker in top 3 meest voorkomende kankers bij mannen
EN vrouwen
Voorkomen mannen + vrouwen vs leeftijd -> bij ouderdom meer kans op
kanker
Sterke daling maagkanker ->
uitvinding koelkast (minder pekelen
met zout)
Stijging longkanker -> rookgedrag
Mortaliteit baarmoederhalskanker -
> betere behandeling + screening
(opsporing)
2
