Verpleegkundige kennis
Week 1
Bachelor of Nursing 2020
De zorgverlener:
Als zorgverlener is de verpleegkundige gericht op het versterken van het zelfmanagement van
mensen in hun sociale context, waar mogelijk. Verplegen omvat: het vaststellen van de behoefte aan
verpleegkundige zorg door middel van klinisch redeneren; therapeutische interventies en
persoonlijke verzorging; informatievoorziening, educatie, advies en voorspraak; lichamelijke,
emotionele en geestelijke ondersteuning.
Als zorgverlener is de verpleegkundige zelfstandig bevoegd voor de volgende in de wet BIG
genoemde voorbehouden handelingen: injecties, katheterisaties en het voorschrijven van UR-
geneesmiddelen.
Kernbegrippen voor de rol als zorgverlener:
- Klinisch redeneren
- Uitvoeren van zorg
- Zelfmanagement versterken
- Indiceren van zorg
- Onderzoekend vermogen
- Inzet EBP
- Gezamenlijke besluitvorming
- Persoonsgerichte communicatie
De reflectieve EBP-professional:
De verpleegkundige streeft naar het toepassen van instrumenten en interventies waarvan de
doeltreffendheid en doelmatigheid aannemelijk zijn. Zij neemt kennis van resultaten van
wetenschappelijk onderzoek en past die waar mogelijk toe in de praktijk. Zij is transparant over haar
persoonlijke en professionele ontwikkeling. De verpleegkundige heeft een reflectieve
beroepshouding, dat wil zeggen dat zij de keuzes die zij maakt en de beslissingen die zij neemt
zorgvuldig overdenkt: inhoudelijk, procesmatig en moreel-ethisch.
- De verpleegkundige handelt vanuit een continu aanwezig onderzoekend vermogen leidend
tot reflectie, EBP en innovatie
- De verpleegkundige werkt permanent aan de bevordering en ontwikkeling van de
beroepsgroep, haar eigen deskundigheid en die van directe collega’s
- De verpleegkundige reflecteert voortdurend en methodisch op haar eigen handelen in de
samenwerking met de zorgvrager en andere zorgverleners
Onderzoekend vermogen Het in zorgsituaties en bij zorg- en organisatievraagstukken tonen van
een kritische onderzoekende en reflectieve houding, het verantwoorden van het handelen vanuit
kennisbronnen, het hanteren van een methodische aanpak met een gedegen probleemanalyse en
het doorlopen van de onderzoekscyclus gericht op het verbeteren van een specifieke
beroepssituatie.
Inzet EBP Het in samenspraak met de zorgvrager, collega’s en andere disciplines afweten van
actief gezochte recente kennis uit literatuur, richtlijnen of protocollen; professionele expertise; en
persoonlijke kennis, wensen en voorkeuren van de zorgvrager en/of diens netwerk.
,Effectief verplegen deel 3, bladzijde 27 t/m 32
Een verpleegkundig fenomeen is een aspect van de gezondheid dat relevant is voor de
verpleegkundige praktijk, de inventarisatie en beschrijving van deze fenomenen biedt tevens een
afbakening van het verpleegkundig domein.
Artikel op de ELO, ‘op zoek naar beter’
In de EBP wordt veelal de ‘PICO-regel’ toegepast om beantwoordbare vragen te formuleren.
P = van patiënt of probleem, een beschrijving hiervan
I = van interventie, een beschrijving van de toegepaste en/of onderzochte interventie
C = van co-interventie of vergelijking, een eventueel andere interventie die vergeleken wordt met de
interventie
O = van outcome of uitkomst, een beschrijving van wat de verpleegkundige hoopt te bereiken of
welk effect de interventie voor de patiënt zou moeten hebben
Vitale functies:
Ademhaling
Temperatuur
Polsfrequentie
Bloeddruk
Waarom gebruiken we meetinstrumenten?
1. Objectiveren van je observaties
2. De huidige situatie in kaart brengen
3. Bepalen waar je naar toe wilt werken (SMART)
4. Evalueren van je handelen
We hebben verschillende cognitieve functies:
Het geheugen
Je vermogen om dingen te leren en te onthouden
Je taalgebruik
Het kunnen begrijpen en uitvoeren van complexe, dagelijkse handelingen
De 5 stappen van EBP:
1. Formuleer een beantwoordbare vraag: PICO
2. Efficiënt zoeken naar het beste bewijsmateriaal
3. Beoordelen van het gevonden bewijs op methodologische kwaliteit en toepasbaarheid
4. Toepassen van het resultaat in de praktijk
5. Evaluatie proces en resultaat
Week 2
Observatie van ademhaling kan door:
- Frequentie (normaal 15-17 bij een volwassene)
- Diepte (normaal 500 mL)
- Regelmaat
- Patroon
Daarnaast kun je kijken naar
- Geluid (normaal geluidloos)
- Geur (normaal geurloos)
- Huidskleur
Veel voorkomende onderzoeken bij ademhaling:
, Longfunctietest
Bloedgas analyse
X-thorax
Scintigrafie thorax (nucleair onderzoek)
SPECT
Bronchoscopie
Pleurapunctie
Dyspneu hoeft niet altijd een longprobleem te zijn, het kan ook door:
- Hartziekte
- Neurologische aandoening van de ademhalingsspieren
- Kanker (elders dan de longen)
Meetinstrumenten voor dyspneu:
VAS
Anamnese formulier
Evaluatie formulier
Borgschaal
Effectief verplegen deel 1, hoofdstuk 3 Benauwdheid
Dyspneu komt met name voor bij primaire longziekten, hartziekten, neurologische afwijkingen van
de ademhalingsspieren en kanker.
Dyspneu is een veel voorkomend verschijnsel bij patiënten met tumoren in long of pleura.
Kortademigheid kan echter ook vaak aanwezig zijn bij terminale patiënten met kanker, ook wanneer
de longen of pleura niet door tumoren zijn aangedaan. Dyspneu bij patiënten met kanker kan
veroorzaakt worden door:
De tumor zelf
De behandeling van de tumor
Algehele verzwakking
Onderliggend long- of hartlijden
Met betrekking tot de functie kan de ademhaling worden onderverdeeld in de volgende
deelprocessen:
- Longventilatie het verversen van de lucht in de longen door in- en uitademen
- Distributie de verdeling van de lucht in de verschillende delen van de longen
- Diffusie de uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide tussen bloed en lucht uit de
longen en tussen bloed en weefsels
- Transport het vervoer van zuurstof en koolstofdioxide naar en van de weefsels
- Celademhaling het verbrandingsproces binnen een cel, waarbij tijdens de reactie van
voedingsstoffen met zuurstof, water en koolstofdioxide worden gevormd
Na een normale uitademing is het nog mogelijk om, door maximaal uit te ademen, nog eens
ongeveer 1500 ml ademlucht naar buiten te persen. Maar zelfs dan zijn de longen nog niet volkomen
leeg, er blijft nog ongeveer 1200 ml achter in de alveoli (residu). Het residu is het minimale volume
dat de longen kunnen bereiken.
Van de 500 ml die ingeademd wordt, blijft een deel in de luchtwegen dat niet meedoet aan de
gasuitwisseling. Het volume van deze dode ruimte is 150 ml.
- Anatomische dode ruimte grootte in ml 2x het lichaamsgewicht
- Alveolaire dode ruimte wordt gevormd door alveoli en wordt wel geventileerd maar niet
gecirculeerd
- Fysiologische dode ruimte samengesteld uit de anatomische en de alveolaire dode ruimte
Het ademcentrum is gevoelig voor de concentratie koolstofdioxide in het bloed. Het kan ook
reageren op een te laag zuurstofgehalte in het bloed. De vitale capaciteit van de longen is 4000 ml.
Week 1
Bachelor of Nursing 2020
De zorgverlener:
Als zorgverlener is de verpleegkundige gericht op het versterken van het zelfmanagement van
mensen in hun sociale context, waar mogelijk. Verplegen omvat: het vaststellen van de behoefte aan
verpleegkundige zorg door middel van klinisch redeneren; therapeutische interventies en
persoonlijke verzorging; informatievoorziening, educatie, advies en voorspraak; lichamelijke,
emotionele en geestelijke ondersteuning.
Als zorgverlener is de verpleegkundige zelfstandig bevoegd voor de volgende in de wet BIG
genoemde voorbehouden handelingen: injecties, katheterisaties en het voorschrijven van UR-
geneesmiddelen.
Kernbegrippen voor de rol als zorgverlener:
- Klinisch redeneren
- Uitvoeren van zorg
- Zelfmanagement versterken
- Indiceren van zorg
- Onderzoekend vermogen
- Inzet EBP
- Gezamenlijke besluitvorming
- Persoonsgerichte communicatie
De reflectieve EBP-professional:
De verpleegkundige streeft naar het toepassen van instrumenten en interventies waarvan de
doeltreffendheid en doelmatigheid aannemelijk zijn. Zij neemt kennis van resultaten van
wetenschappelijk onderzoek en past die waar mogelijk toe in de praktijk. Zij is transparant over haar
persoonlijke en professionele ontwikkeling. De verpleegkundige heeft een reflectieve
beroepshouding, dat wil zeggen dat zij de keuzes die zij maakt en de beslissingen die zij neemt
zorgvuldig overdenkt: inhoudelijk, procesmatig en moreel-ethisch.
- De verpleegkundige handelt vanuit een continu aanwezig onderzoekend vermogen leidend
tot reflectie, EBP en innovatie
- De verpleegkundige werkt permanent aan de bevordering en ontwikkeling van de
beroepsgroep, haar eigen deskundigheid en die van directe collega’s
- De verpleegkundige reflecteert voortdurend en methodisch op haar eigen handelen in de
samenwerking met de zorgvrager en andere zorgverleners
Onderzoekend vermogen Het in zorgsituaties en bij zorg- en organisatievraagstukken tonen van
een kritische onderzoekende en reflectieve houding, het verantwoorden van het handelen vanuit
kennisbronnen, het hanteren van een methodische aanpak met een gedegen probleemanalyse en
het doorlopen van de onderzoekscyclus gericht op het verbeteren van een specifieke
beroepssituatie.
Inzet EBP Het in samenspraak met de zorgvrager, collega’s en andere disciplines afweten van
actief gezochte recente kennis uit literatuur, richtlijnen of protocollen; professionele expertise; en
persoonlijke kennis, wensen en voorkeuren van de zorgvrager en/of diens netwerk.
,Effectief verplegen deel 3, bladzijde 27 t/m 32
Een verpleegkundig fenomeen is een aspect van de gezondheid dat relevant is voor de
verpleegkundige praktijk, de inventarisatie en beschrijving van deze fenomenen biedt tevens een
afbakening van het verpleegkundig domein.
Artikel op de ELO, ‘op zoek naar beter’
In de EBP wordt veelal de ‘PICO-regel’ toegepast om beantwoordbare vragen te formuleren.
P = van patiënt of probleem, een beschrijving hiervan
I = van interventie, een beschrijving van de toegepaste en/of onderzochte interventie
C = van co-interventie of vergelijking, een eventueel andere interventie die vergeleken wordt met de
interventie
O = van outcome of uitkomst, een beschrijving van wat de verpleegkundige hoopt te bereiken of
welk effect de interventie voor de patiënt zou moeten hebben
Vitale functies:
Ademhaling
Temperatuur
Polsfrequentie
Bloeddruk
Waarom gebruiken we meetinstrumenten?
1. Objectiveren van je observaties
2. De huidige situatie in kaart brengen
3. Bepalen waar je naar toe wilt werken (SMART)
4. Evalueren van je handelen
We hebben verschillende cognitieve functies:
Het geheugen
Je vermogen om dingen te leren en te onthouden
Je taalgebruik
Het kunnen begrijpen en uitvoeren van complexe, dagelijkse handelingen
De 5 stappen van EBP:
1. Formuleer een beantwoordbare vraag: PICO
2. Efficiënt zoeken naar het beste bewijsmateriaal
3. Beoordelen van het gevonden bewijs op methodologische kwaliteit en toepasbaarheid
4. Toepassen van het resultaat in de praktijk
5. Evaluatie proces en resultaat
Week 2
Observatie van ademhaling kan door:
- Frequentie (normaal 15-17 bij een volwassene)
- Diepte (normaal 500 mL)
- Regelmaat
- Patroon
Daarnaast kun je kijken naar
- Geluid (normaal geluidloos)
- Geur (normaal geurloos)
- Huidskleur
Veel voorkomende onderzoeken bij ademhaling:
, Longfunctietest
Bloedgas analyse
X-thorax
Scintigrafie thorax (nucleair onderzoek)
SPECT
Bronchoscopie
Pleurapunctie
Dyspneu hoeft niet altijd een longprobleem te zijn, het kan ook door:
- Hartziekte
- Neurologische aandoening van de ademhalingsspieren
- Kanker (elders dan de longen)
Meetinstrumenten voor dyspneu:
VAS
Anamnese formulier
Evaluatie formulier
Borgschaal
Effectief verplegen deel 1, hoofdstuk 3 Benauwdheid
Dyspneu komt met name voor bij primaire longziekten, hartziekten, neurologische afwijkingen van
de ademhalingsspieren en kanker.
Dyspneu is een veel voorkomend verschijnsel bij patiënten met tumoren in long of pleura.
Kortademigheid kan echter ook vaak aanwezig zijn bij terminale patiënten met kanker, ook wanneer
de longen of pleura niet door tumoren zijn aangedaan. Dyspneu bij patiënten met kanker kan
veroorzaakt worden door:
De tumor zelf
De behandeling van de tumor
Algehele verzwakking
Onderliggend long- of hartlijden
Met betrekking tot de functie kan de ademhaling worden onderverdeeld in de volgende
deelprocessen:
- Longventilatie het verversen van de lucht in de longen door in- en uitademen
- Distributie de verdeling van de lucht in de verschillende delen van de longen
- Diffusie de uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide tussen bloed en lucht uit de
longen en tussen bloed en weefsels
- Transport het vervoer van zuurstof en koolstofdioxide naar en van de weefsels
- Celademhaling het verbrandingsproces binnen een cel, waarbij tijdens de reactie van
voedingsstoffen met zuurstof, water en koolstofdioxide worden gevormd
Na een normale uitademing is het nog mogelijk om, door maximaal uit te ademen, nog eens
ongeveer 1500 ml ademlucht naar buiten te persen. Maar zelfs dan zijn de longen nog niet volkomen
leeg, er blijft nog ongeveer 1200 ml achter in de alveoli (residu). Het residu is het minimale volume
dat de longen kunnen bereiken.
Van de 500 ml die ingeademd wordt, blijft een deel in de luchtwegen dat niet meedoet aan de
gasuitwisseling. Het volume van deze dode ruimte is 150 ml.
- Anatomische dode ruimte grootte in ml 2x het lichaamsgewicht
- Alveolaire dode ruimte wordt gevormd door alveoli en wordt wel geventileerd maar niet
gecirculeerd
- Fysiologische dode ruimte samengesteld uit de anatomische en de alveolaire dode ruimte
Het ademcentrum is gevoelig voor de concentratie koolstofdioxide in het bloed. Het kan ook
reageren op een te laag zuurstofgehalte in het bloed. De vitale capaciteit van de longen is 4000 ml.
