Samenvatting Agogische perspectieven op active Ageing

Samenvatting:
Agogische perspectieven op Active Ageing
Prof. An-Sofie Smetcoren




Asli Gezen
Master Agogische wetenschappen
Jaar:2020-2021


1

,Inhoud
Les 1: Inleiding + demografie.....................................................................................................2
Les 1: Sociaal-gerontologische theorieën...................................................................................8
Les 2: Active Ageing................................................................................................................17
Les 3- Deel 1: Cultuursensitiviteit en diversiteit onder ouderenpopulatie................................20
Les 3- Deel 2: Active Ageing in non-European context: a case study of China and Taiwan...25
Les 4: Ageism...........................................................................................................................28
Les 5: Sociale relaties en eenzaamheid.....................................................................................34
Les 8: Ouderen en wonen..........................................................................................................63
Les 9: Valoriserend schrijven....................................................................................................80
Les 10: Vlaamse ouderenraad. Ouderenbeleidsparticipatie in Vlaanderen..............................80
Les 11: Oud en achter tralies (Stefaan De Smet)......................................................................90




Les 1: Inleiding + demografie
Essentie van de lessen?


2

, Praten met ouderen over zorg is een eenzijdig blik tegenover de ouderen. Je kunt over
veel meer praten dan enkel het aspect ‘zorg’ bij de ouderen.

Sociaal gerontologische thema’s
= geriatrie vanuit de geneeskunde -> zijn de artsen die zich focussen op het biologisch
ouder worden vanuit medisch perspectief
 Sociaal gerontologische thema’s houden zich bezig met het psychisch ouder worden en
ook de zorg hieromtrent (in deze lessen wel iets minder focussen op zorg) 
afhankelijksperspectief en zorgperspectief is een heel eenzijdige blik in hedendaagse
tijden
- Beeldvorming & ageism => Hoe kijken we in de sml naar ouder worden
- Maatschappelijke participatie (vb. vrijwilligerswerk, verenigingsleven)
- Sociale participatie (vb. sociale contacten, eenzaamheid)
- Woonomgeving & huisvesting => alternatieve woonvormen die steeds meer
aanwezig zijn.
- …
 Sociale Gerontologie: wetenschap die zich bezig houdt met bestuderen van sociale
aspecten van het ouder worden

 Agogische perspectieven: gemeenschapsvorming, (kritisch) burgerschap, participatie,
engagement en emancipatie, empowerment, protest, etc.

Met aandacht voor kwetsbare groepen binnen de oudere populatie
 Oud is niet gelijk aan kwetsbaar.

Vertrekkende vanuit theorie, onderzoek, beleid en praktijk



Cursusinhoud, Groepsopdracht en Examen
 De lessen worden via topics verdeeld
 Geen schriftelijk examen, maar een mondeling groepsexamen
 Groepsopdracht: in groepjes van (max) 4 studenten schrijven van valoriserend artikel
rond een sociaal gerontologisch thema
- 18 feb meer informatie & vorm tegen dan een groep
- Deadline taak NA thesisdeadline
 Examen: artikel, mondelinge presentatie groepswerk + vragen uit de cursus




1. Inleiding: Facts & figures



3

,  Voorkennis van agoog gebruiken als lens op gerontologische thema’s: Drang om te
kijken naar ongelijkheden en diversiteit, empoweren van groepen in de samenleving en
hen een stem geven, vertalen naar beleid en praktijk en onderzoek
Active Ageing = gerontologisch model

Verandering in leeftijdsopbouw van de bevolking
In coronatijden heel actief gesprek over ouderen
Druk op de ouderen stijgt want er komen steeds meer minderen kinderen

• Vergrijzing = een stijging van de gemiddelde leeftijd, het aandeel ouderen in de
bevolking stijgt
• Verzilvering = het aandeel 80plussers in de bevolking stijgt (ook wel dubbele
vergijzing)
• Ontgroening = aantal geboortes is sinds 1960 sterk gedaald
 Verschuiving van bevolkingspiramide naar beanpole

Verandering in leeftijdsopbouw van de bevolking - wereld




 1950: bevolkingspiramide (grafische weergave)
 2017: bean pole = boonstructuur (brede kern met ook vanonder een brede groep)
- blauwe lijnen zijn de jeugd (niet beroepsactief) - rood zijn de actief werkenden
(beroepsactief) - groen en paars zijn de ouderen (niet beroepsactief)




Vergrijzing
 Vergijzing van de bevolking wereldwijd (60+)

4