Inleiding in het Nederlandse recht
Algemene rechtswetenschap 2
,Bestuursrecht
Hoofdstuk 5
Bestuursrecht: het deel van het recht dat de juridische relatie tussen bestuur en burger
beheerst.
Bestuursorgaan:
Art. 1:1 lid 1 Awb.
- A-orgaan: full-time bestuursorganen die krachtens publiekrecht zijn ingesteld.
Opgesomd in art. 2:1 BW.
- B-orgaan: part-time bestuursorganen oefenen hun bevoegdheid uit op een specifiek
terrein van het maatschappelijk leven. (een ander persoon of college met enig
openbaar gezag bekleed)
Handelingen van bestuursorganen:
Feitelijke handelingen: handelingen met een rechtsgevolg, ongeacht de wil van het
bestuursorgaan.
Privaatrechtelijke rechtshandelingen: handelingen met een beoogd rechtsgevolg, hier gelden
de gewone privaatrechtelijke regels.
Publiekrechtelijke rechtshandelingen:
- Awb-besluiten, art. 1:3 lid 1 Awb.
- Besluiten die niet onder de werking van de Awb vallen.
Besluiten die geen rechtsgevolg in het leven roepen
→ Arrest: Puntenrijbewijs
Iemand was al eerder veroordeeld voor het rijden onder invloed. De man ging in beroep
tegen de brief van de officier van justitie met de mededeling over een strafpunt. De afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaarde het beroep ongegrond, omdat de
brief geen besluit was in de zin van de Awb.
Besluiten van bestuursorganen:
- algemeen verbindende voorschriften
- andere besluiten van algemene strekking
- beleidsregels
- beschikkingen
Geldigheidsvereisten in de Awb:
1. Zorgvuldige voorbereiding
Art. 3:2 Awb.
2. Hoorplicht
Art. 4:7 en 4:8 Awb.
3. Evenredige belangenafweging
Art. 3:4 Awb.
4. Het verbod van détournement de pouvoir
, Art. 3:3 Awb.
→ Arrest: Zandvoortse woonruimte
De burgemeester had een zomerhuisje gevorderd als woonruimte. Dit bleek hij te hebben
gedaan, omdat hij vond dat de eigenaar een te hoge huurprijs vroeg. Hij gebruikte zijn
bevoegdheid dus voor een ander doel dan waarvoor zij was verleend.
5. Motiveringsplicht
Art. 3:46 Awb.
6. Beslistermijn
Art. 4:13 Awb.
7. Bekendmaking
Art. 3:40 Awb.
Geldigheidsvereisten buiten de Awb:
1. Gelijkheidsbeginsel
Art. 1 GW.
2. Rechtszekerheidsbeginsel
Men moet kunnen weten waar men aan toe is in de verhouding tot het
bestuursorgaan.
3. Vertrouwensbeginsel
De overheid mag het door haar gewekte vertrouwen niet beschamen.
→ Arrest: Ikon
Als een bestuursorgaan een privaatrechtelijke rechtshandeling verricht, is het verplicht
daarbij de algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht te nemen, art. 3:1 lid 2 Awb.
Bestuurlijke sancties:
- De last onder bestuursdwang (herstelsanctie)
Art. 5:21 Awb.
Voor het geval de last niet of niet tijdig wordt uitgevoerd heeft het bestuursorgaan de
bevoegdheid om de last zelf door feitelijk handelen ten uitvoer te leggen.
- De last onder dwangsom (herstelsanctie)
Art. 5:32 Awb.
Eer ontstaat voor de overtreder de verplichting tot betaling van een geldsom als hij
de last niet of niet tijdig uitvoert.
- De bestuurlijke boete (strafsanctie)
Art. 5:40 Awb.
Een bestuursorgaan kan in sommige gevallen een boete opleggen als de burger zijn
verplichtingen niet nakomt.
- Het intrekken van een begunstigende beschikking (strafsanctie)
Algemene rechtswetenschap 2
,Bestuursrecht
Hoofdstuk 5
Bestuursrecht: het deel van het recht dat de juridische relatie tussen bestuur en burger
beheerst.
Bestuursorgaan:
Art. 1:1 lid 1 Awb.
- A-orgaan: full-time bestuursorganen die krachtens publiekrecht zijn ingesteld.
Opgesomd in art. 2:1 BW.
- B-orgaan: part-time bestuursorganen oefenen hun bevoegdheid uit op een specifiek
terrein van het maatschappelijk leven. (een ander persoon of college met enig
openbaar gezag bekleed)
Handelingen van bestuursorganen:
Feitelijke handelingen: handelingen met een rechtsgevolg, ongeacht de wil van het
bestuursorgaan.
Privaatrechtelijke rechtshandelingen: handelingen met een beoogd rechtsgevolg, hier gelden
de gewone privaatrechtelijke regels.
Publiekrechtelijke rechtshandelingen:
- Awb-besluiten, art. 1:3 lid 1 Awb.
- Besluiten die niet onder de werking van de Awb vallen.
Besluiten die geen rechtsgevolg in het leven roepen
→ Arrest: Puntenrijbewijs
Iemand was al eerder veroordeeld voor het rijden onder invloed. De man ging in beroep
tegen de brief van de officier van justitie met de mededeling over een strafpunt. De afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaarde het beroep ongegrond, omdat de
brief geen besluit was in de zin van de Awb.
Besluiten van bestuursorganen:
- algemeen verbindende voorschriften
- andere besluiten van algemene strekking
- beleidsregels
- beschikkingen
Geldigheidsvereisten in de Awb:
1. Zorgvuldige voorbereiding
Art. 3:2 Awb.
2. Hoorplicht
Art. 4:7 en 4:8 Awb.
3. Evenredige belangenafweging
Art. 3:4 Awb.
4. Het verbod van détournement de pouvoir
, Art. 3:3 Awb.
→ Arrest: Zandvoortse woonruimte
De burgemeester had een zomerhuisje gevorderd als woonruimte. Dit bleek hij te hebben
gedaan, omdat hij vond dat de eigenaar een te hoge huurprijs vroeg. Hij gebruikte zijn
bevoegdheid dus voor een ander doel dan waarvoor zij was verleend.
5. Motiveringsplicht
Art. 3:46 Awb.
6. Beslistermijn
Art. 4:13 Awb.
7. Bekendmaking
Art. 3:40 Awb.
Geldigheidsvereisten buiten de Awb:
1. Gelijkheidsbeginsel
Art. 1 GW.
2. Rechtszekerheidsbeginsel
Men moet kunnen weten waar men aan toe is in de verhouding tot het
bestuursorgaan.
3. Vertrouwensbeginsel
De overheid mag het door haar gewekte vertrouwen niet beschamen.
→ Arrest: Ikon
Als een bestuursorgaan een privaatrechtelijke rechtshandeling verricht, is het verplicht
daarbij de algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht te nemen, art. 3:1 lid 2 Awb.
Bestuurlijke sancties:
- De last onder bestuursdwang (herstelsanctie)
Art. 5:21 Awb.
Voor het geval de last niet of niet tijdig wordt uitgevoerd heeft het bestuursorgaan de
bevoegdheid om de last zelf door feitelijk handelen ten uitvoer te leggen.
- De last onder dwangsom (herstelsanctie)
Art. 5:32 Awb.
Eer ontstaat voor de overtreder de verplichting tot betaling van een geldsom als hij
de last niet of niet tijdig uitvoert.
- De bestuurlijke boete (strafsanctie)
Art. 5:40 Awb.
Een bestuursorgaan kan in sommige gevallen een boete opleggen als de burger zijn
verplichtingen niet nakomt.
- Het intrekken van een begunstigende beschikking (strafsanctie)
